powikłania cukrzycowe
Powikłania cukrzycowe to szereg negatywnych następstw długotrwałej hiperglikemii, które mogą dotyczyć różnych narządów i układów organizmu. Dzielą się na mikronaczyniowe (retinopatia, nefropatia, neuropatia) oraz makronaczyniowe (choroba niedokrwienna serca, udar mózgu, choroba naczyń obwodowych).
Retinopatia cukrzycowa prowadzi do uszkodzenia naczyń siatkówki i jest główną przyczyną ślepoty wśród osób w wieku produkcyjnym. Nefropatia cukrzycowa charakteryzuje się postępującym uszkodzeniem nerek, które może prowadzić do niewydolności nerek wymagającej dializoterapii. Neuropatia cukrzycowa objawia się zaburzeniami czucia, bólem, drętwieniem kończyn oraz może prowadzić do rozwoju zespołu stopy cukrzycowej.
Powikłania makronaczyniowe związane są z przyspieszonym rozwojem miażdżycy. Chorzy na cukrzycę mają 2-4 razy większe ryzyko wystąpienia zawału serca i udaru mózgu w porównaniu do populacji ogólnej. Zespół stopy cukrzycowej, będący połączeniem neuropatii, niedokrwienia i infekcji, stanowi najczęstszą przyczynę nieurazowych amputacji kończyn dolnych.
Kluczem do zapobiegania powikłaniom cukrzycowym jest ścisła kontrola glikemii, regularne badania przesiewowe (okulistyczne, ocena funkcji nerek, badanie stóp), leczenie współistniejących czynników ryzyka (nadciśnienie, dyslipidemia) oraz edukacja pacjenta. Badania DCCT i UKPDS wykazały, że intensywna kontrola glikemii znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju i progresji powikłań mikronaczyniowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Formetic 1000 mg
Lek Formetic, zawierający metforminy chlorowodorek, jest wskazany przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2 u pacjentów z nadwagą, szczególnie gdy dieta i aktywność fizyczna nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii. Preparat dostępny jest w dawkach 500 mg (odpowiadającej 390 mg metforminy) oraz 1000 mg (780 mg metforminy), co umożliwia elastyczne dawkowanie, w tym dzielenie tabletek 1000 mg. Formetic może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną, także u dzieci powyżej 10. roku życia. Ponadto, lek wykazuje zdolność do zmniejszania częstości powikłań cukrzycowych u dorosłych pacjentów z nadwagą, co stanowi istotną korzyść terapeutyczną.
cukrzyca typu 2, cykl miesiączkowy, doustne leki przeciwcukrzycowe, insulinowrażliwość, kontrola glikemii, leczenie niefarmakologiczne, metformina, metforminy chlorowodorek, monoterapia, nadwaga, nieprawidłowa glikemia na czczo, nieprawidłowa tolerancja glukozy, owulacja, powikłania cukrzycowe, skojarzenie z insuliną, stan przedcukrzycowy, tabletka powlekana, terapia skojarzona, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metformin hydrochloride Teva 500 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna leku Metformin hydrochloride Teva, jest pochodną biguanidu o wielokierunkowym działaniu przeciwhiperglikemicznym, klasyfikowaną w grupie A10BA02. Mechanizm działania obejmuje hamowanie glukoneogenezy w wątrobie, zwiększenie obwodowego wychwytu glukozy poprzez poprawę wrażliwości tkanek na insulinę, modyfikację metabolizmu glukozy w jelitach oraz aktywację kinazy białkowej AMPK, co zwiększa transport glukozy do komórek. Metformina nie stymuluje wydzielania insuliny, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii, a u pacjentów z hiperinsulinemią normalizuje jej poziom. Ponadto, lek korzystnie wpływa na profil lipidowy oraz masę ciała, powodując stabilizację lub niewielki spadek masy ciała, co jest istotne w terapii pacjentów z cukrzycą typu 2 i zaburzeniami metabolicznymi.
badanie UKPDS, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, działanie przeciwhiperglikemiczne, glukagonopodobny peptyd-1, glukoneogeneza, gospodarka węglowodanowa, hiperlipidemia, hipoglikemia, kinaza białkowa aktywowana przez AMP, kontrola glikemii, masa ciała, metforminy chlorowodorek, mikrobiom jelitowy, pochodna biguanidu, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, profil lipidowy, stężenie glukozy we krwi, terapia skojarzona, transporter glukozy, wrażliwość na insulinę, wydzielanie insuliny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Anvildis
Produkt leczniczy Anvildis zawierający wildagliptynę w dawce 50 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1, cukrzycową kwasicą ketonową oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby, gdy aktywność AlAT lub AspAT przekracza 3×ULN. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie prób czynnościowych wątroby, a następnie monitorowanie enzymów wątrobowych co 3 miesiące w pierwszym roku oraz okresowo według wskazań klinicznych. W przypadku utrzymującej się aktywności aminotransferaz ≥3×ULN lub wystąpienia objawów takich jak żółtaczka, leczenie należy przerwać i nie wznawiać. U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) poddawanych hemodializie stosowanie wildagliptyny wymaga szczególnej ostrożności, a decyzja o terapii powinna być oparta na ocenie korzyści i ryzyka. Anvildis nie jest substytutem insuliny i nie zaleca się go u pacjentów z niewydolnością serca stopnia IV wg NYHA.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, hemodializa, hipoglikemia, klasyfikacja NYHA, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zmiany skórne, powikłania cukrzycowe, schyłkowa niewydolność nerek, sulfonylomocznik, wildagliptyna, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Siofor 1000 1000 mg
Siofor 1000, zawierający 1000 mg chlorowodorku metforminy (780 mg metforminy w postaci wolnej zasady), jest lekiem przeciwcukrzycowym stosowanym głównie w terapii cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą, u których dieta i aktywność fizyczna nie przynoszą wystarczającej kontroli glikemii. Lek może być stosowany jako monoterapia, w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 10 roku życia. Tabletki są dwuwypukłe, powlekane, z linią podziału, co umożliwia elastyczne dostosowanie dawki. Siofor 1000 jest szczególnie zalecany jako lek pierwszego wyboru u pacjentów z nadwagą, ze względu na jego skuteczność hipoglikemizującą oraz udokumentowany wpływ na redukcję powikłań cukrzycowych.
chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, dostosowanie dawki, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipoglikemizujące, farmakoterapia, insulinoterapia, kontrola glikemii, lek pierwszego rzutu, metformina, modyfikacja stylu życia, monoterapia, nadwaga, powikłania cukrzycowe, rozpoznanie cukrzycy, Siofor, tabletka powlekana, terapia skojarzona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Glypvilo
Produkt leczniczy Glypvilo zawierający wildagliptynę w dawce 50 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1, cukrzycową kwasicą ketonową, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób z aktywnością enzymów wątrobowych AlAT lub AspAT przekraczającą 3-krotność górnej granicy normy (ULN). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) poddawanych hemodializie oraz u chorych z niewydolnością serca klasy III według NYHA, a stosowanie u pacjentów z klasą IV jest niewskazane. Monitorowanie czynności wątroby jest kluczowe – badania enzymów wątrobowych powinny być wykonywane przed rozpoczęciem terapii, następnie co 3 miesiące przez pierwszy rok, a później okresowo. W przypadku utrzymującej się aktywności AspAT lub AlAT ≥3x ULN, leczenie należy przerwać i nie wznawiać. Ponadto, u pacjentów z objawami zaburzeń wątroby (np. żółtaczka) Glypvilo powinno być natychmiast odstawione.
AlAT, AspAT, cukrzyca typu 1, cukrzycowa kwasica ketonowa, enzymy wątrobowe, hemodializa, hipoglikemia, insulinoterapia, klasyfikacja NYHA, niewydolność serca, ostre zapalenie trzustki, powikłania cukrzycowe, schyłkowa niewydolność nerek, sulfonylomocznik, terapia skojarzona, wildagliptyna, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Formetic SR 500 mg
Formetic SR, zawierający 500 mg chlorowodorku metforminy (odpowiadającego 390 mg metforminy) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych, szczególnie u pacjentów z nadwagą. Lek może być stosowany jako monoterapia, terapia skojarzona z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub w połączeniu z insuliną. Wczesne włączenie Formetic SR po nieskuteczności interwencji dietetycznych u pacjentów z nadwagą wykazuje istotne zmniejszenie częstości powikłań cukrzycowych, podkreślając jego rolę jako leku pierwszego rzutu. Tabletki o średnicy około 12,15 mm charakteryzują się równomiernym uwalnianiem substancji czynnej, co przekłada się na mniejsze wahania stężenia leku we krwi i potencjalnie lepszą tolerancję żołądkowo-jelitową.
chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, diagnoza cukrzycy typu 2, doustne leki przeciwcukrzycowe, insulinoterapia, kontrola glikemii, leczenie insuliną, lek pierwszego rzutu, monitorowanie glikemii, monoterapia, nadwaga, otyłość, powikłania cukrzycowe, preparat o natychmiastowym uwalnianiu, stężenie leku, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona, tolerancja żołądkowo-jelitowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Avamina SR 750 mg
Avamina SR to preparat zawierający chlorowodorek metforminy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg, co odpowiada odpowiednio 390 mg, 585 mg i 780 mg metforminy w postaci zasady. Dzięki przedłużonemu uwalnianiu substancji czynnej lek umożliwia skuteczną kontrolę glikemii przy zmniejszonej częstości podawania. Wskazania do stosowania obejmują cukrzycę typu 2 u dorosłych, szczególnie z nadwagą, stan przedcukrzycowy (IFG i/lub IGT) oraz zespół policystycznych jajników (PCOS). W terapii cukrzycy typu 2 Avamina SR może być stosowana jako monoterapia po nieskutecznej modyfikacji stylu życia, w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub jako uzupełnienie insulinoterapii w celu redukcji dawek insuliny i poprawy kontroli metabolicznej.
agonista receptora GLP-1, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, HbA1c, hemoglobina glikowana, hiperandrogenizm, hiperinsulinemia, inhibitor DPP-4, inhibitor SGLT-2, insulinooporność, insulinoterapia, kontrola glikemii, monoterapia, nieprawidłowa glikemia na czczo, nieprawidłowa tolerancja glukozy, PCOS, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, profilaktyka cukrzycy, przedłużone uwalnianie, stan przedcukrzycowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meladine SR 1000 mg
Meladine SR to preparat zawierający chlorowodorek metforminy w dawkach 750 mg i 1000 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, odpowiadających 585 mg i 780 mg metforminy. Metformina, będąca biguanidem, obniża glikemię zarówno na czczo, jak i poposiłkową, nie stymulując wydzielania insuliny, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii. Mechanizm działania obejmuje hamowanie glukoneogenezy w wątrobie, zwiększenie obwodowego wychwytu glukozy oraz poprawę wrażliwości insulinowej w mięśniach. Dodatkowo, metformina wpływa na metabolizm jelitowy, zwiększając wychwyt glukozy, uwalnianie GLP-1 oraz modyfikując mikrobiom jelitowy, co może przyczyniać się do poprawy profilu lipidowego i stabilizacji masy ciała. Na poziomie molekularnym aktywuje AMPK oraz zwiększa funkcję transporterów GLUT, co wspiera jej działanie hipoglikemizujące.
biguanid, cukrzyca ciężarnych, dyslipidemia, działanie przeciwhiperglikemiczne, glukoneogeneza, hiperinsulinemia, hiperlipidemia, hipoglikemia, kinaza białkowa aktywowana przez AMP, kontrola glikemii, krążenie makronaczyniowe, krążenie mikronaczyniowe, mikrobiom jelitowy, neuropatia cukrzycowa, nieprawidłowa glikemia na czczo, obwodowy wychwyt glukozy, otyłość, peptyd glukagonopodobny 1, powikłania cukrzycowe, resorpcja kwasów żółciowych, stan przedcukrzycowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, transporter glukozy, upośledzona tolerancja glukozy, wydzielanie insuliny, zaburzona tolerancja glukozy, zawał mięśnia sercowego, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zenofor 500 mg
Zenofor, zawierający chlorowodorek metforminy w dawkach 500 mg, 850 mg i 1000 mg (odpowiednio 390 mg, 662,9 mg i 780 mg metforminy), jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą, u których dieta i aktywność fizyczna nie przynoszą oczekiwanej kontroli glikemii. Lek może być stosowany u dorosłych zarówno w monoterapii, terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, jak i w połączeniu z insuliną. U dzieci i młodzieży powyżej 10. roku życia Zenofor jest dopuszczony do stosowania w monoterapii lub w skojarzeniu z insuliną, jednak bez łączenia z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi. Wybór schematu terapeutycznego powinien uwzględniać indywidualne potrzeby pacjenta oraz stopień zaawansowania choroby.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metcrean 500 mg
Metcrean, zawierający metforminy chlorowodorek w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg (odpowiednio 390 mg metforminy w tabletce 500 mg), jest wskazany głównie w terapii cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą, u których modyfikacja stylu życia nie przyniosła oczekiwanej kontroli glikemii. U dorosłych może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną, co jest istotne w przypadku niewystarczającej kontroli glikemii przy monoterapii. U dzieci i młodzieży od 10 roku życia Metcrean stosuje się w monoterapii lub w skojarzeniu z insuliną, unikając łączenia z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi. Lek ten wykazuje klinicznie istotne działanie redukujące powikłania cukrzycowe oraz wspiera redukcję masy ciała u pacjentów z nadwagą, co jest kluczowe w kompleksowym leczeniu cukrzycy typu 2.
cukrzyca typu 2, cukrzyca typu 2 z nadwagą, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipoglikemizujące, insulina, kontrola glikemii, leczenie skojarzone, lek pierwszego rzutu, metforminy chlorowodorek, modyfikacja stylu życia, monoterapia, powikłania cukrzycowe, redukcja masy ciała, stężenie glukozy, stężenie glukozy we krwi, terapia dietetyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metformax 850 850 mg
Chlorowodorek metforminy, substancja czynna tabletek Metformax 850 mg, jest pochodną biguanidu stosowaną w leczeniu cukrzycy typu 2. Lek obniża stężenie glukozy na czczo i po posiłkach, nie wywołując hipoglikemii, gdyż nie stymuluje wydzielania insuliny. Mechanizmy działania obejmują hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy w wątrobie, zwiększenie insulinowrażliwości tkanek obwodowych oraz opóźnienie absorpcji glukozy w jelicie. Na poziomie komórkowym metformina pobudza syntezę glikogenu i zwiększa transport glukozy przez nośniki GLUT. Ponadto, lek korzystnie wpływa na profil lipidowy, redukując stężenia cholesterolu całkowitego, LDL oraz trójglicerydów niezależnie od glikemii.
chlorowodorek metforminy, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, glukoneogeneza, hipoglikemia, lek przeciwcukrzycowy, nośnik glukozy, pochodna biguanidu, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, profil lipidowy, syntaza glikogenu, terapia skojarzona, transporter GLUT, trójglicerydy, wrażliwość tkanek obwodowych, wychwyt glukozy, zawał serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Normoton 500 mg
Normoton, zawierający 500 mg metforminy chlorowodorku (390 mg metforminy), jest lekiem z grupy biguanidów, stosowanym w terapii cukrzycy typu 2. Metformina obniża hiperglikemię zarówno na czczo, jak i po posiłkach, nie wywołując hipoglikemii dzięki braku stymulacji wydzielania insuliny. Mechanizmy działania obejmują hamowanie wątrobowej glukoneogenezy, poprawę obwodowego wychwytu glukozy poprzez zwiększenie wrażliwości tkanek na insulinę oraz modyfikację metabolizmu glukozy w jelitach. Dodatkowo, metformina stymuluje uwalnianie GLP-1, redukuje resorpcję kwasów żółciowych i modyfikuje mikrobiom jelitowy, co może przyczyniać się do korzystnych efektów metabolicznych i poprawy profilu lipidowego. Na poziomie molekularnym lek aktywuje kinazę białkową AMP (AMPK) oraz zwiększa funkcję transporterów glukozy (GLUT), co wspiera efektywność metaboliczną komórek.
cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, działanie przeciwcukrzycowe, glukagonopodobny peptyd-1, grupa farmakoterapeutyczna, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipoglikemia, kinaza białkowa aktywowana AMP, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, metformina chlorowodorek, mikrobiom jelitowy, obrót glukozy w jelitach, opróżnianie żołądka, pochodna biguanidów, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, produkcja glukozy w wątrobie, profil lipidowy, resorpcja kwasów żółciowych, stężenie insuliny, terapia skojarzona z insuliną, transporter glukozy, wrażliwość tkanek, wydzielanie glukagonu, wydzielanie insuliny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Valimar 750 mg
Valimar, zawierający 750 mg chlorowodorku metforminy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (XR), jest wskazany do leczenia cukrzycy typu 2 u dorosłych, szczególnie u pacjentów z nadwagą (BMI ≥ 25 kg/m²). Lek ten jest zalecany jako terapia pierwszego rzutu po niepowodzeniu leczenia dietetycznego, a także w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną, co może poprawić kontrolę glikemii i zmniejszyć zapotrzebowanie na insulinę. Ponadto Valimar znajduje zastosowanie w prewencji cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym, zwłaszcza u osób z nadwagą i dodatkowymi czynnikami ryzyka. Forma XR zapewnia stabilne stężenie metforminy, co sprzyja lepszej tolerancji i współpracy pacjenta.
chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, EGFR, funkcja nerek, glikemia na czczo, HbA1c, insulinoterapia, kontrola glikemii, kreatynina, leczenie dietetyczne, metformina, monoterapia, nadwaga, nieprawidłowa glikemia na czczo, nieprawidłowa tolerancja glukozy, parametr kontroli glikemii, powikłania cukrzycowe, prewencja cukrzycy typu 2, profil glikemii, ryzyko sercowo-naczyniowe, stan przedcukrzycowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona z insuliną, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Formetic SR 1000 mg
Formetic SR, zawierający 1000 mg metforminy chlorowodorku (780 mg metforminy) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych, zwłaszcza u pacjentów z nadwagą, u których dieta i aktywność fizyczna nie zapewniły odpowiedniej kontroli glikemii. Lek może być stosowany jako monoterapia pierwszego rzutu lub w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bądź insuliną, gdy monoterapia jest niewystarczająca. Przedłużone uwalnianie metforminy zapewnia stabilniejsze stężenia leku, co poprawia tolerancję i zmniejsza działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, a także umożliwia wygodne dawkowanie raz na dobę, co może zwiększyć adherencję pacjentów.
cukrzyca typu 2, doustne leki przeciwcukrzycowe, działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, insulina, kontrola glikemii, leczenie farmakologiczne, leczenie niefarmakologiczne, metformina, metforminy chlorowodorek, monoterapia, nadwaga, otyłość, powikłania cukrzycowe, przedłużone uwalnianie substancji czynnej, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Valimar 500 mg
VALIMAR, zawierający 500 mg metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazany do leczenia cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą, zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną. Lek ten jest zalecany jako terapia pierwszego rzutu po nieskuteczności interwencji dietetycznej i zwiększenia aktywności fizycznej. Ponadto, VALIMAR znajduje zastosowanie w prewencji cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym, definiowanym jako nieprawidłowa tolerancja glukozy (IGT, glikemia 2h OGTT 140-199 mg/dl) lub nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG, glukoza 100-125 mg/dl). Wczesne wdrożenie metforminy może opóźnić lub zapobiec progresji do pełnoobjawowej cukrzycy.
cukrzyca typu 2, doustny test obciążenia glukozą, insulinoterapia, kontrola glikemii, lek pierwszego rzutu, lek przeciwcukrzycowy, metformina chlorowodorek, monoterapia, nadwaga, nieprawidłowa glikemia na czczo, nieprawidłowa tolerancja glukozy, otyłość, powikłania cukrzycowe, prewencja cukrzycy, stan przedcukrzycowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona, tolerancja żołądkowo-jelitowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Glucophage XR 750 mg
Glucophage XR (metforminy chlorowodorek) w dawce 750 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu jest wskazany przede wszystkim do leczenia cukrzycy typu 2 u dorosłych pacjentów, zwłaszcza z nadwagą, u których interwencje dietetyczne okazały się nieskuteczne. Lek może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (pochodne sulfonylomocznika, inhibitory DPP-4, agoniści receptora GLP-1, inhibitory SGLT-2) lub insuliną, co pozwala na lepszą kontrolę glikemii przy niższych dawkach leków i zmniejszonym ryzyku działań niepożądanych. Glucophage XR jest również zalecany w prewencji cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym (IFG i/lub IGT) oraz w leczeniu zespołu policystycznych jajników (PCOS), gdzie poprawia insulinowrażliwość, normalizuje cykle menstruacyjne i zmniejsza hiperandrogenizm.
agoniści receptora GLP-1, cukrzyca typu 2, działania niepożądane, hiperandrogenizm, inhibitory DPP-4, inhibitory SGLT-2, insulinooporność, insulinowrażliwość, kontrola glikemii, lek pierwszego rzutu, metformina, monoterapia, nadwaga, nieprawidłowa glikemia na czczo, nieprawidłowa tolerancja glukozy, otyłość, pochodne sulfonylomocznika, policystyczne jajniki, powikłania cukrzycowe, stan przedcukrzycowy, terapia skojarzona, zapobieganie cukrzycy typu 2, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pioglitazone Bioton 15 mg
Pioglitazon, dostępny w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg w postaci niepowlekanych tabletek, jest lekiem przeciwcukrzycowym stosowanym w terapii cukrzycy typu 2, jednak jego użycie jest obwarowane licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnie przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym laktozę bezwodną: 37,24 mg w dawce 15 mg, 74,46 mg w 30 mg i 111,70 mg w 45 mg), niewydolnością serca (klasy I-IV wg NYHA), zaburzeniami czynności wątroby, kwasicą ketonową, rakiem pęcherza moczowego (aktualnym lub w wywiadzie) oraz krwiomoczem. Pioglitazon może powodować retencję płynów, co zwiększa ryzyko zaostrzenia niewydolności serca, a także jest związany z podwyższonym ryzykiem rozwoju lub nawrotu raka pęcherza moczowego.
cukrzyca typu 2, dysfagia, dysfunkcja wątroby, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, insulinoterapia, krwiomocz, krwiomocz mikroskopowy, kwasica ketonowa, laktoza bezwodna, lek przeciwcukrzycowy, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, objawy niewydolności serca, pioglitazon, powikłania cukrzycowe, próby wątrobowe, radioterapia miednicy, rak pęcherza moczowego, retencja płynów, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metformin Vitabalans 500 mg
Metformin Vitabalans, zawierający 500 mg chlorowodorku metforminy (odpowiadającego 390 mg metforminy), jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą, u których modyfikacja stylu życia (dieta i ćwiczenia) nie zapewnia odpowiedniej kontroli glikemii. Lek może być stosowany jako monoterapia u dorosłych i dzieci powyżej 10 roku życia, a także w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną. Metformina jako lek pierwszego rzutu u dorosłych z nadwagą wykazuje dodatkową korzyść w postaci zmniejszenia liczby powikłań cukrzycowych, co uzasadnia jej wybór w terapii pacjentów z cukrzycą typu 2 i współistniejącą nadwagą.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Melkart Duo
Produkt leczniczy Melkart Duo, zawierający wildagliptynę (50 mg) i metforminę (850 mg lub 1000 mg), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz u osób wymagających insulinoterapii, gdyż nie zastępuje insuliny. Lek zawiera laktozę (93,5 mg w tabletce 50 mg + 850 mg oraz 110 mg w tabletce 50 mg + 1000 mg), co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Melkart Duo jest „wolny od sodu” (< 1 mmol sodu, tj. < 23 mg na tabletkę). Kluczowym ryzykiem jest kwasica mleczanowa, szczególnie u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, chorobami układu krążenia, oddechowego, posocznicą, a także w stanach odwodnienia i przy stosowaniu leków nefrotoksycznych (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe). Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżeniem pH krwi (< 7,35), podwyższonym stężeniem mleczanów (> 5 mmol/l), zwiększoną luką anionową oraz stosunkiem mleczanów do pirogronianów. Przed badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych należy przerwać podawanie metforminy, a wznowić ją nie wcześniej niż po 48 godzinach i po potwierdzeniu stabilnej czynności nerek (GFR > 30 ml/min). Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR < 30 ml/min.
astenia, cukrzyca typu 1, czynność nerek, czynność wątroby, duszność kwasicza, enzymy wątrobowe, hipoglikemia, hipotermia, insulinoterapia, ketoza, kwasica mleczanowa, nefropatia pokontrastowa, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe zmiany skórne, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, środek kontrastowy z jodem, wildagliptyna i metformina, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, wskaźnik GFR, zapalenie wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Etform 500 500 mg
Etform 500 zawiera chlorowodorek metforminy w dawce 500 mg (390 mg zasady metforminy) i jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych, zwłaszcza z nadwagą, gdy dieta i aktywność fizyczna nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii. Lek może być stosowany jako monoterapia, w terapii skojarzonej z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub z insuliną. U dzieci powyżej 10 roku życia i młodzieży dopuszcza się monoterapię lub terapię skojarzoną z insuliną. Etform 500 ma udokumentowany efekt zmniejszenia częstości powikłań cukrzycowych, co czyni go lekiem pierwszego wyboru w tej populacji pacjentów. Tabletki mają wymiary 11 mm x 6 mm, są białe, okrągłe i obustronnie wypukłe, z symbolem „M 500” na jednej stronie.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Avamina 1000 mg
Metformina, będąca pochodną biguanidu i składnikiem leku Avamina, wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwhiperglikemiczne, obniżając stężenie glukozy na czczo i po posiłkach bez stymulacji wydzielania insuliny, co eliminuje ryzyko hipoglikemii. Mechanizmy jej działania obejmują hamowanie wątrobowej glukoneogenezy i glikogenolizy, zwiększenie insulinowrażliwości tkanek obwodowych oraz opóźnienie jelitowej absorpcji glukozy. Na poziomie molekularnym metformina stymuluje syntezę glikogenu i zwiększa aktywność transporterów glukozy (GLUT), co poprawia metabolizm węglowodanów. Ponadto, lek korzystnie wpływa na masę ciała oraz profil lipidowy, obniżając stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów z cukrzycą typu 2.
absorpcja glukozy, badanie UKPDS, biguanid, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, dysfagia, działanie hipoglikemizujące, glikemia poposiłkowa, glikogenoliza, glukoneogeneza, GLUT, hipoglikemia, homeostaza glukozy, insulinowrażliwość tkanek, lek przeciwcukrzycowy, metformina, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, produkcja glukozy w wątrobie, profil lipidowy, ryzyko sercowo-naczyniowe, stężenie glukozy, syntaza glikogenu, synteza glikogenu, terapia skojarzona, transporter glukozy, trójglicerydy, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Avamina SR 500 mg
Avamina SR, zawierająca metforminę chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazana przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych, zwłaszcza u pacjentów z nadwagą. Może być stosowana jako monoterapia, terapia skojarzona z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w prewencji cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym, definiowanym przez nieprawidłową glikemię na czczo (100-125 mg/dl), nieprawidłową tolerancję glukozy (140-199 mg/dl w 120. minucie OGTT) oraz podwyższony poziom HbA1c (5,7-6,4%). Avamina SR jest także stosowana w terapii zespołu policystycznych jajników (PCOS), gdzie poprawia parametry metaboliczne, reguluje cykle miesiączkowe i redukuje hiperandrogenizm.
cukrzyca typu 2, doustny test obciążenia glukozą, hemoglobina glikowana, hiperandrogenizm, insulinooporność, insulinoterapia, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, metformina chlorowodorek, nadwaga, nieprawidłowa glikemia na czczo, nieprawidłowa tolerancja glukozy, otyłość, powikłania cukrzycowe, powikłania cukrzycy, stan przedcukrzycowy, substancja czynna, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, terapia cukrzycy, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Formetic 850 mg
Metformina, będąca pochodną biguanidu i lekiem doustnym przeciwcukrzycowym (kod ATC: A10B A02), wykazuje wielokierunkowe działanie hipoglikemizujące poprzez hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy w wątrobie, zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę oraz spowolnienie wchłaniania glukozy w jelitach. Na poziomie komórkowym stymuluje syntezę glikogenu i zwiększa transport glukozy przez GLUTs. Metformina charakteryzuje się neutralnym lub korzystnym wpływem na masę ciała oraz poprawą profilu lipidowego, redukując stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. W badaniach UKPDS u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nadwagą wykazano istotne klinicznie korzyści, takie jak zmniejszenie ryzyka powikłań cukrzycowych (29,8 vs 43,3 zdarzeń/1000 pacjentolat, p=0,0023), redukcja śmiertelności związanej z cukrzycą (7,5 vs 12,7 zdarzeń/1000 pacjentolat, p=0,017), obniżenie śmiertelności ogólnej (13,5 vs 20,6 zdarzeń/1000 pacjentolat, p=0,011) oraz zmniejszenie ryzyka zawału mięśnia sercowego (11 vs 18 zdarzeń/1000 pacjentolat, p=0,01).
badanie UKPDS, cholesterol całkowity, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipoglikemizujące, frakcja LDL, glikogenoliza, glukoneogeneza, hipoglikemia, kontrola glikemii, metformina chlorowodorek, pochodna biguanidu, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, śmiertelność związana z cukrzycą, stężenie glukozy w osoczu, syntaza glikogenu, synteza glikogenu, terapia skojarzona, transporter glukozy, trójgliceryd, wchłanianie glukozy, wrażliwość tkanek na insulinę, wydzielanie insuliny, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metformin hydrochloride Sandoz 750 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna leku Metformin hydrochloride Sandoz, jest biguanidem stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2, wykazującym działanie przeciwhiperglikemiczne poprzez hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy w wątrobie, zwiększenie insulinowrażliwości w tkankach mięśniowych oraz opóźnienie wchłaniania glukozy w jelitach. Metformina nie stymuluje wydzielania insuliny, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii. Dodatkowo, lek poprawia profil lipidowy (obniżając cholesterol całkowity, LDL oraz trójglicerydy) oraz sprzyja stabilizacji lub umiarkowanej utracie masy ciała. Wpływa także na zwiększenie syntezy glikogenu i transport glukozy do komórek poprzez aktywację GLUT.
biguanid, chlorowodorek metforminy, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, działanie przeciwhiperglikemiczne, glikogenoliza, glukoneogeneza, hipoglikemia, kontrola glikemii, monoterapia insuliną, obwodowy wychwyt glukozy, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, profil lipidowy, syntaza glikogenu, terapia skojarzona, transporter glukozy, trójglicerydy, UKPDS, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diabufor XR 500 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna leku Diabufor XR, jest pochodną biguanidu o działaniu hipoglikemizującym, która zmniejsza stężenie glukozy w osoczu na czczo i po posiłkach, nie stymulując wydzielania insuliny, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii. Mechanizmy działania obejmują hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy w wątrobie, zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę oraz opóźnienie absorpcji glukozy w jelicie. Metformina poprawia także metabolizm lipidów w postaci o natychmiastowym uwalnianiu, obniżając stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów, jednak postać o przedłużonym uwalnianiu (Diabufor XR) może nie wykazywać tych efektów, a nawet zwiększać poziom trójglicerydów. W badaniu DPP (n=3234, średni wiek 50,6 ± 10,7 lat, BMI 34,8 ± 6,7 kg/m², glukoza na czczo 106,5 ± 8,3 mg/dl) metformina w dawce 2 × 850 mg zmniejszyła ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 o 31% (95% CI: 17-43%) w porównaniu z placebo, a interwencja lifestyle’owa o 58% (95% CI: 48-66%). Największe korzyści z metforminy obserwowano u pacjentów <45 lat, z BMI ≥35 kg/m², glikemią po 2 godzinach 9,6-11,0 mmol/l, HbA1c ≥6,0% lub z cukrzycą ciężarnych w wywiadzie.
cholesterol LDL, cukrzyca ciężarnych, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, doustne obciążenie glukozą, dyslipidemia, działanie hipoglikemizujące, glikogenoliza, glukoneogeneza, hipoglikemia, lek przeciwcukrzycowy, metformina chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, neuropatia cukrzycowa, nieprawidłowa tolerancja glukozy, pochodne sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, retinopatia cukrzycowa, stężenie glukozy w osoczu, syntaza glikogenowa, transportery glukozy, trójglicerydy, wrażliwość na insulinę, wskaźnik BMI, zawał mięśnia sercowego, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tritace 2,5 2,5 mg
Ramipryl, będący inhibitorem ACE (ATC: C09AA05), jest prolekiem przekształcanym do aktywnego ramiprylatu, który hamuje konwertazę angiotensyny (kininazę II), zmniejszając produkcję angiotensyny II oraz rozkład bradykininy. Efektem jest rozszerzenie naczyń, obniżenie oporu obwodowego i ciśnienia tętniczego bez kompensacyjnego wzrostu częstości akcji serca. Działanie hipotensyjne pojawia się po 1-2 godzinach, osiąga maksimum w 3-6 godzin i utrzymuje się do 24 godzin. Maksymalny efekt terapeutyczny obserwuje się po 3-4 tygodniach terapii, a długotrwałe stosowanie (do 2 lat) utrzymuje efekt bez ryzyka efektu z odbicia. Ramipryl wykazuje także korzystne działanie w niewydolności serca (klasy II-IV NYHA), poprawiając hemodynamikę i zmniejszając aktywację neuroendokrynną. W badaniu HOPE (N=9297) ramipryl istotnie redukował ryzyko zawału mięśnia sercowego (9,9% vs 12,3%, p<0,001), udaru (3,4% vs 4,9%, p<0,001) oraz zgonów sercowo-naczyniowych (14,0% vs 17,8%, p<0,001).
aktywacja neuroendokrynna, aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna II, białkomocz, bradykinina, choroba naczyń obwodowych, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, dławica piersiowa, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor reniny, karboksypeptydaza dipeptydylowa I, kininaza II, klasyfikacja NYHA, konwertaza angiotensyny, mikroalbuminuria, naczynia tętnicze obwodowe, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze pierwotne, nefropatia cukrzycowa, nefropatia jawna, nefropatia przewlekła, niedociśnienie, niewydolność serca, ostre uszkodzenie nerek, powikłania cukrzycowe, przepływ osocza przez nerki, przewlekła choroba nerek, ramiprylat, schyłkowa niewydolność nerek, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gliptivil Combo 50 mg + 1000 mg
Gliptivil Combo to lek złożony zawierający wildagliptynę (inhibitor DPP-4) oraz metforminę (biguanid), stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Wildagliptyna zwiększa stężenie endogennych inkretyn GLP-1 i GIP, co poprawia funkcję komórek beta i alfa trzustki, zwiększając wydzielanie insuliny zależne od glukozy oraz regulując wydzielanie glukagonu, bez ryzyka hipoglikemii u pacjentów z prawidłową glikemią. Metformina działa poprzez zmniejszenie wątrobowej produkcji glukozy, zwiększenie insulinowrażliwości tkanek obwodowych oraz opóźnienie wchłaniania glukozy jelitowej, nie powodując przyrostu masy ciała ani hipoglikemii. Badania kliniczne wykazały, że dodanie wildagliptyny do metforminy obniża HbA1c o 0,7-1,1% po 6 miesiącach, a terapia skojarzona jest skuteczniejsza niż monoterapia metforminą, z korzystniejszym profilem masy ciała i niższym ryzykiem hipoglikemii w porównaniu do leków takich jak pioglitazon, glimepiryd czy gliklazyd.
biguanid, cholesterol LDL, cukrzyca typu 2, GIP, gliklazyd, glikogenoliza, glimepiryd, GLP-1, glukoneogeneza, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, HOMA-β, inhibitor DPP-4, inkretyny, insulina bazalna, komórki alfa, komórki beta, kontrola glikemii, metformina, pioglitazon, pochodne sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, transportery glukozy, trójglicerydy, wildagliptyna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metformin hydrochloride Inventia 500 mg
Metformina chlorowodorek, klasyfikowana pod kodem ATC A10BA02, jest biguanidem o działaniu przeciwhiperglikemicznym, który obniża podstawowe i poposiłkowe stężenie glukozy w osoczu bez stymulacji wydzielania insuliny, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii. Mechanizm działania obejmuje hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy w wątrobie, zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę oraz opóźnienie absorpcji glukozy w przewodzie pokarmowym. Na poziomie komórkowym metformina stymuluje syntezę glikogenu i zwiększa aktywność transporterów GLUT, co poprawia wychwyt glukozy. Ponadto, metformina w formie o natychmiastowym uwalnianiu korzystnie wpływa na profil lipidowy, obniżając stężenia cholesterolu całkowitego, LDL oraz trójglicerydów, a także stabilizuje lub redukuje masę ciała, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nadwagą.
absorpcja glukozy, badanie UKPDS, biguanid, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, działanie przeciwhiperglikemiczne, glukoneogeneza, hipoglikemia, insulinooporność, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, metformina, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, profil lipidowy, syntaza glikogenowa, transporter glukozy, trójglicerydy, wrażliwość na insulinę, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metformin Vitabalans 1000 mg
Metformina, będąca pochodną biguanidu i klasyfikowana pod kodem ATC A10BA02, wykazuje silne działanie przeciwhiperglikemiczne poprzez hamowanie wątrobowej produkcji glukozy (glukoneogenezy i glikogenolizy), zwiększenie obwodowego wykorzystania glukozy oraz opóźnienie jelitowej absorpcji glukozy. Mechanizm ten nie stymuluje wydzielania insuliny, co eliminuje ryzyko hipoglikemii. Na poziomie molekularnym metformina stymuluje syntezę glikogenu i zwiększa aktywność transporterów glukozy (GLUT), co poprawia metabolizm glukozy. Ponadto, lek korzystnie wpływa na profil lipidowy, obniżając stężenia cholesterolu całkowitego, LDL oraz triglicerydów.
absorpcja glukozy, badanie UKPDS, chlorowodorek metforminy, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwhiperglikemiczne, efekt hipoglikemizujący, glikogenoliza, glukoneogeneza, GLUT, gospodarka lipidowa, hipoglikemia, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycowe, produkcja glukozy w wątrobie, śmiertelność związana z cukrzycą, stężenie glukozy, syntaza glikogenu, terapia skojarzona, transporter glukozy, triglicerydy, wrażliwość tkanek obwodowych, wychwyt glukozy, wydzielanie insuliny, zawał serca