nawrót choroby podstawowej

Nawrót choroby podstawowej (ang. relapse lub recurrence) to ponowne pojawienie się objawów choroby po okresie remisji lub wyleczenia. Zjawisko to stanowi istotny problem kliniczny dotyczący wielu jednostek chorobowych, zarówno w onkologii, jak i chorobach autoimmunologicznych, infekcyjnych czy psychiatrycznych.

W onkologii nawrót definiuje się jako ponowne pojawienie się nowotworu po okresie, w którym nie był on wykrywalny dostępnymi metodami diagnostycznymi. Może występować lokalnie (w miejscu pierwotnego guza), regionalnie (w węzłach chłonnych) lub odlegle (przerzuty do innych narządów). Czynniki ryzyka nawrotu obejmują stopień zaawansowania pierwotnego nowotworu, jego typ histologiczny, status marginesów chirurgicznych oraz obecność specyficznych markerów molekularnych.

W chorobach autoimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń, nawroty mogą być spowodowane zaprzestaniem leczenia, ekspozycją na czynniki środowiskowe, infekcjami lub stresem. Monitorowanie biomarkerów aktywności choroby oraz regularne badania kontrolne są kluczowe dla wczesnego wykrycia nawrotu.

Strategia postępowania w przypadku nawrotu choroby podstawowej zależy od rodzaju schorzenia, czasu, jaki upłynął od pierwotnego leczenia, stanu ogólnego pacjenta oraz odpowiedzi na wcześniejsze terapie. Często wymaga modyfikacji schematu leczenia, zastosowania terapii drugiej linii lub włączenia do badań klinicznych z nowymi cząsteczkami.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl