Interakcje leku
Eltrombopag Glenmark 50 mg

Eltrombopag Glenmark wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do istotnego zwiększenia stężeń statyn (np. rozuwastatyny: ↑Cmax o 103%, ↑AUC o 55% przy dawce 75 mg eltrombopagu). Podobne ryzyko dotyczy metotreksatu i topotekanu, wymagając ostrożności i monitorowania toksyczności. Eltrombopag nie istotnie wpływa na metabolizm substratów enzymów CYP450 1A2, 2C19, 2C9 i 3A4, choć hamuje CYP2C8 i CYP2C9 in vitro. Jednoczesne stosowanie z cyklosporyną obniża ekspozycję na eltrombopag (Cmax ↓25-39%, AUC ↓18-24%), co może wymagać dostosowania dawki i monitorowania liczby płytek krwi. Chelatowanie przez wielowartościowe kationy (np. wapń, żelazo, magnez) znacząco obniża biodostępność eltrombopagu (↓AUC i Cmax o 70%), dlatego zaleca się przyjmowanie eltrombopagu co najmniej 2 godziny przed lub 4 godziny po produktach zawierających te kationy.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Eltrombopag Glenmark (eltrombopag z olaminą) wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków oraz substancjami, co wynika z jego właściwości farmakologicznych i mechanizmów metabolicznych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę interakcji lekowych tego preparatu z uwzględnieniem ich mechanizmów i znaczenia klinicznego.

Wpływ eltrombopagu na inne produkty lecznicze

Inhibitory reduktazy HMG CoA (statyny) – Eltrombopag w dawce 75 mg raz na dobę podawany przez 5 dni wraz z pojedynczą dawką 10 mg rozuwastatyny (substrat OATP1B1 i BCRP) powoduje znaczące zwiększenie stężenia rozuwastatyny w osoczu. Zaobserwowano wzrost Cmax o 103% (90% przedział ufności: 82%, 126%) oraz AUC0-∞ o 55% (90% CI: 42%, 69%). Podobne interakcje mogą występować z innymi statynami, w tym atorwastatyną, fluwastatyną, lowastatyną, prawastatyną i symwastatyną. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków należy rozważyć zmniejszenie dawki statyny oraz ściśle monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych związanych ze statynami.1

Substraty OATP1B1 i BCRP – Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania eltrombopagu z substratami OATP1B1 (takimi jak metotreksat) oraz substratami BCRP (takimi jak topotekan i metotreksat). Interakcje te mogą prowadzić do zwiększonej ekspozycji na te leki.2

Substraty cytochromu P450 – Badania in vitro z wykorzystaniem ludzkich mikrosomów wątrobowych wykazały, że eltrombopag (w dawkach do 100 µM) nie hamuje enzymów CYP450 1A2, 2A6, 2C19, 2D6, 2E1, 3A4/5 i 4A9/11. Wykazano natomiast, że hamuje aktywność enzymów CYP2C8 i CYP2C9, co stwierdzono stosując jako substraty testowe paklitaksel i diklofenak. Jednakże badania kliniczne wskazują, że podawanie eltrombopagu w dawce 75 mg raz na dobę przez 7 dni zdrowym mężczyznom nie powodowało zahamowania ani indukcji metabolizmu substratów testowych 1A2 (kofeina), 2C19 (omeprazol), 2C9 (flurbiprofen) i 3A4 (midazolam). Nie przewiduje się zatem istotnych klinicznie interakcji podczas jednoczesnego stosowania eltrombopagu i substratów CYP450.3

Inhibitory proteazy WZW C – Badania wykazały, że nie jest wymagane dostosowanie dawkowania podczas jednoczesnego stosowania eltrombopagu z telaprewirem lub boceprewirem. Jednoczesne podanie pojedynczej dawki 200 mg eltrombopagu z 750 mg telaprewiru co 8 godzin nie powodowało zmiany ekspozycji osoczowej na telaprewir. W przypadku bocepreviru zaobserwowano, że podanie eltrombopagu nie zmieniało osoczowego AUC(0-τ), ale powodowało zwiększenie Cmax o 20% oraz zmniejszenie Cmin o 32%. Mimo że kliniczne znaczenie zmniejszenia wartości Cmin nie zostało ustalone, zaleca się ścisłe monitorowanie wskaźników klinicznych i laboratoryjnych supresji WZW C u pacjentów leczonych tymi lekami.4

Wpływ innych produktów leczniczych na eltrombopag

Cyklosporyna – Zaobserwowano zmniejszenie ekspozycji na eltrombopag podczas jednoczesnego podawania cyklosporyny (inhibitora BCRP). Cyklosporyna w dawce 200 mg zmniejszała Cmax i AUC0-∞ eltrombopagu odpowiednio o 25% i 18%, natomiast w dawce 600 mg zmniejszała te parametry odpowiednio o 39% i 24%. W związku z tym, możliwe jest dostosowanie dawki eltrombopagu w czasie trwania leczenia, w zależności od liczby płytek krwi pacjenta. Zaleca się kontrolowanie liczby płytek krwi przynajmniej raz w tygodniu przez 2 do 3 tygodni podczas jednoczesnego stosowania eltrombopagu z cyklosporyną. Może być konieczne zwiększenie dawki eltrombopagu w zależności od uzyskanych wyników.5

Kationy wielowartościowe (chelatowanie) – Eltrombopag tworzy chelaty z wielowartościowymi kationami, takimi jak żelazo, wapń, magnez, glin, selen i cynk. Podanie pojedynczej dawki 75 mg eltrombopagu z lekiem zobojętniającym kwas żołądkowy zawierającym wielowartościowe kationy (1524 mg wodorotlenku glinu i 1425 mg węglanu magnezu) prowadzi do znaczącego zmniejszenia AUC0-∞ eltrombopagu w osoczu o 70% (90% CI: 64%, 76%) oraz Cmax o 70% (90% CI: 62%, 76%). Aby uniknąć znacznego zmniejszenia wchłaniania eltrombopagu, zaleca się przyjmowanie go przynajmniej dwie godziny przed lub cztery godziny po spożyciu produktów zawierających wielowartościowe kationy, takich jak leki zobojętniające kwas solny w żołądku, nabiał czy suplementy mineralne.6

Lopinawir lub rytonawir – Jednoczesne podawanie eltrombopagu z lopinawirem lub rytonawirem może prowadzić do zmniejszenia stężenia eltrombopagu. Badanie przeprowadzone z udziałem 40 zdrowych ochotników wykazało, że podanie pojedynczej dawki 100 mg eltrombopagu z lopinawirem/rytonawirem (400/100 mg) dwa razy na dobę powodowało zmniejszenie AUC0-∞ eltrombopagu w osoczu o 17% (90% CI: 6,6%, 26,6%). W związku z tym należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków oraz ściśle monitorować liczbę płytek krwi, aby odpowiednio dostosować dawkę eltrombopagu, szczególnie przy rozpoczynaniu lub przerywaniu terapii lopinawirem/rytonawirem.7

Inhibitory i induktory CYP1A2 i CYP2C8 – Eltrombopag jest metabolizowany w wielu szlakach metabolicznych, w tym przez enzymy CYP1A2, CYP2C8, UGT1A1 i UGT1A3. Produkty lecznicze, które hamują lub indukują tylko jeden z tych enzymów, prawdopodobnie nie będą miały istotnego wpływu na stężenie eltrombopagu w osoczu. Jednak leki, które hamują lub indukują wiele enzymów jednocześnie, mogą powodować zwiększenie (np. fluwoksamina) lub zmniejszenie (np. ryfampicyna) stężenia eltrombopagu.8

Inhibitory proteazy WZW C – Wyniki badań interakcji farmako-kinetycznych wykazały, że jednoczesne wielokrotne podawanie bocepreviru (800 mg co 8 godzin) lub telaprewiru (750 mg co 8 godzin) z pojedynczą dawką 200 mg eltrombopagu nie wpływało w sposób istotny klinicznie na ekspozycję na eltrombopag.9

Produkty lecznicze stosowane w leczeniu pierwotnej małopłytkowości immunologicznej – W badaniach klinicznych dotyczących pierwotnej małopłytkowości immunologicznej, eltrombopag był stosowany w skojarzeniu z kortykosteroidami, danazolem i/lub azatiopryną, dożylnymi produktami immunoglobulin (IVIG) oraz immunoglobuliną anty-D. Zaleca się monitorowanie liczby płytek krwi podczas stosowania eltrombopagu w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi w leczeniu pierwotnej małopłytkowości immunologicznej, aby nie dopuścić do zwiększenia liczby płytek krwi poza zalecany zakres.10

Interakcje z pokarmem

Podawanie eltrombopagu (zarówno w postaci tabletek, jak i proszku do sporządzania zawiesiny doustnej) jednocześnie z posiłkami o dużej zawartości wapnia (np. produktami mlecznymi) znacząco zmniejsza jego biodostępność. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące interakcji z różnymi rodzajami posiłków:

  • Podanie pojedynczej dawki 50 mg eltrombopagu w postaci tabletek jednocześnie ze standardowym, wysokokalorycznym, bogatotłuszczowym śniadaniem zawierającym produkty mleczne spowodowało zmniejszenie średniej wartości AUC0-∞ eltrombopagu w osoczu o 59%, a średniego Cmax o 65%.11
  • Podanie pojedynczej dawki 25 mg eltrombopagu w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej jednocześnie z posiłkiem o dużej zawartości wapnia, umiarkowanej zawartości tłuszczu i umiarkowanej kaloryczności spowodowało zmniejszenie średniej wartości AUC0-∞ eltrombopagu w osoczu o 75%, a średniego Cmax o 79%.12
  • Podanie pojedynczej dawki 25 mg eltrombopagu w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej 2 godziny przed posiłkiem o dużej zawartości wapnia spowodowało mniejsze zmniejszenie ekspozycji – średnia wartość AUC0-∞ zmniejszyła się o 20%, a średnie Cmax o 14%.13

Produkty spożywcze o małej zawartości wapnia (<50 mg wapnia), w tym owoce, chuda szynka, wołowina, niewzbogacony sok owocowy (bez dodatku wapnia, magnezu lub żelaza), niewzbogacone mleko sojowe i niewzbogacone ziarna, nie mają istotnego wpływu na ekspozycję eltrombopagu w osoczu, niezależnie od ich kaloryczności i zawartości tłuszczu.14

Interakcje eltrombopagu z alkoholem

Nie przeprowadzono dedykowanych badań klinicznych oceniających interakcje eltrombopagu z alkoholem. Jednak biorąc pod uwagę metabolizm eltrombopagu, który zachodzi głównie przy udziale enzymów wątrobowych (CYP1A2, CYP2C8, UGT1A1 i UGT1A3), należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu.

Alkohol może wpływać na aktywność enzymów wątrobowych, w tym cytochromu P450, co teoretycznie mogłoby modyfikować metabolizm eltrombopagu. Ponadto, przewlekłe spożywanie alkoholu może prowadzić do indukcji enzymów metabolizujących leki, co potencjalnie może zmniejszać stężenie eltrombopagu w osoczu.

U pacjentów z chorobami wątroby, zwłaszcza z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C, jednoczesne spożywanie alkoholu może nasilać uszkodzenie wątroby, co jest szczególnie istotne w kontekście potencjalnej hepatotoksyczności eltrombopagu.

W związku z powyższym zaleca się, aby pacjenci przyjmujący eltrombopag ograniczyli spożywanie alkoholu lub całkowicie go unikali, szczególnie w przypadku współistniejących chorób wątroby lub podczas terapii skojarzonej z innymi lekami metabolizowanymi w wątrobie.

Tabela interakcji eltrombopagu z innymi produktami leczniczymi

Substancja/grupa leków Rodzaj interakcji Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności interakcji Zalecenia
Statyny (rozuwastatyna, atorwastatyna, fluwastatyna, lowastatyna, prawastatyna, symwastatyna) Farmakokinetyczna Hamowanie OATP1B1 i BCRP przez eltrombopag Zwiększenie stężenia statyn w osoczu (↑Cmax o 103%, ↑AUC o 55% dla rozuwastatyny) Wysoki Rozważyć zmniejszenie dawki statyn; ścisłe monitorowanie działań niepożądanych
Metotreksat (substrat OATP1B1 i BCRP) Farmakokinetyczna Hamowanie transporterów OATP1B1 i BCRP Potencjalne zwiększenie stężenia metotreksatu Średni Zachować ostrożność; monitorować toksyczność metotreksatu
Topotekan (substrat BCRP) Farmakokinetyczna Hamowanie transportera BCRP Potencjalne zwiększenie stężenia topotekanu Średni Zachować ostrożność; monitorować toksyczność topotekanu
Cyklosporyna Farmakokinetyczna Hamowanie transportera BCRP Zmniejszenie stężenia eltrombopagu (↓Cmax o 25-39%, ↓AUC o 18-24%) Średni Monitorować liczbę płytek krwi; może być konieczne zwiększenie dawki eltrombopagu
Wielowartościowe kationy (produkty zawierające wapń, żelazo, magnez, glin, selen, cynk) Farmakokinetyczna Chelatowanie – tworzenie kompleksów z eltrombopagiem Znaczące zmniejszenie wchłaniania eltrombopagu (↓AUC i Cmax o 70%) Wysoki Przyjmować eltrombopag ≥2h przed lub ≥4h po produktach zawierających wielowartościowe kationy
Lopinawir/rytonawir Farmakokinetyczna Wpływ na metabolizm eltrombopagu Zmniejszenie AUC eltrombopagu o 17% Niski do średniego Monitorować liczbę płytek krwi, szczególnie przy rozpoczynaniu lub kończeniu terapii tymi lekami
Fluwoksamina (inhibitor wielu enzymów) Farmakokinetyczna Hamowanie enzymów metabolizujących eltrombopag Potencjalne zwiększenie stężenia eltrombopagu Średni Monitorować liczbę płytek krwi; może być konieczne zmniejszenie dawki eltrombopagu
Ryfampicyna (induktor wielu enzymów) Farmakokinetyczna Indukcja enzymów metabolizujących eltrombopag Potencjalne zmniejszenie stężenia eltrombopagu Średni Monitorować liczbę płytek krwi; może być konieczne zwiększenie dawki eltrombopagu
Kortykosteroidy, danazol, azatiopryna, IVIG, immunoglobulina anty-D Farmakodynamiczna Addytywny wpływ na liczbę płytek krwi Potencjalne nadmierne zwiększenie liczby płytek krwi Średni Monitorować liczbę płytek krwi, aby nie przekroczyć zalecanego zakresu
Pokarmy bogate w wapń (produkty mleczne) Farmakokinetyczna Zmniejszenie wchłaniania przez chelatowanie Znaczące zmniejszenie biodostępności eltrombopagu (↓AUC o 59-75%, ↓Cmax o 65-79%) Wysoki Przyjmować eltrombopag ≥2h przed lub ≥4h po posiłkach bogatych w wapń
Alkohol Farmakokinetyczna Wpływ na aktywność enzymów wątrobowych Potencjalna modyfikacja metabolizmu eltrombopagu; możliwe zwiększenie ryzyka hepatotoksyczności Niski do średniego Zalecane ograniczenie spożycia alkoholu, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby
  1. 28.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl