Działania niepożądane
Stygmistanon 60 mg
Pirydostygmina, substancja czynna leku Stygmistanon, wykazuje działania niepożądane wynikające z jej aktywności cholinergicznej, które dzielą się na muskarynopodobne (np. wymioty, biegunka, bradykardia, mioza) oraz nikotynowe (skurcze mięśni, drżenie pęczkowe, osłabienie siły mięśni). Działania te są zwykle zależne od dawki, przy czym dawki doustne powyżej 150-200 mg/dobę mogą powodować objawy takie jak pocenie się, ślinotok, nudności, biegunka, a dawki 500-600 mg/dobę zwiększają ryzyko bradykardii i niedociśnienia tętniczego. U pacjentów z POChP i astmą obserwuje się ryzyko obturacji płuc i nasilenia duszności, co wymaga szczególnej ostrożności. Ponadto, u osób z organicznymi zmianami mózgu mogą pojawić się objawy psychopatologiczne, w tym psychoza.
- Działania niepożądane leku Stygmistanon
- Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Stygmistanon
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
- Ryzyko przełomu cholinergicznego
- Ryzyko dla pacjentów z chorobami układu oddechowego
- Uczulenie na bromki
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Stygmistanon
Pirydostygmina, substancja czynna leku Stygmistanon, może wywierać niepożądany wpływ na czynność autonomicznego układu nerwowego. Działania niepożądane występujące po podaniu pirydostygminy bromku wynikają głównie z jej aktywności cholinergicznej i dzielą się na dwa podstawowe typy: działania muskarynopodobne oraz nikotynowe.1
Typy działań niepożądanych
Działania muskarynopodobne obejmują: wymioty, biegunka, skurcze brzucha, wzmożona perystaltyka, zwiększenie wydzielania śluzu oskrzelowego i śliny, bradykardia oraz zwężenie źrenic. Natomiast działania nikotynowe przejawiają się głównie jako skurcze mięśni, drżenie pęczkowe oraz osłabienie siły mięśni.2
Zależność działań niepożądanych od dawki
Występowanie działań niepożądanych jest zwykle zależne od dawki leku. Podczas leczenia pirydostygminy bromkiem, zwłaszcza w przypadku dawek doustnych przekraczających 150-200 mg na dobę, mogą wystąpić: pocenie się, ślinotok, łzawienie, zwiększone wydzielanie oskrzelowe, nudności, wymioty, biegunka, skurcze brzucha (spowodowane zwiększoną aktywnością przewodu pokarmowego), parcie na mocz, drżenia mięśni, skurcze mięśni, osłabienie mięśni lub zaburzenia akomodacji wzroku. Po przyjęciu większych dawek (500-600 mg pirydostygminy bromku na dobę doustnie) może wystąpić szczególnie bradykardia oraz niepożądane reakcje sercowo-naczyniowe i niedociśnienie.3
Szczególne grupy pacjentów
U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), oprócz zwiększonego wydzielania oskrzelowego, może wystąpić obturacja płuc. U osób z astmą mogą pojawić się problemy z oddychaniem. Wymienione działania niepożądane mogą być również objawem przedawkowania lub przełomu cholinergicznego, dlatego konieczne jest dokładne określenie przyczyny ich wystąpienia.4
U pacjentów z organicznymi zmianami w mózgu, podczas leczenia pirydostygminy bromkiem mogą wystąpić objawy psychopatologiczne, a nawet psychoza; istniejące objawy mogą się nasilić.5
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane leku Stygmistanon sklasyfikowano według następujących kategorii częstości:6
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
- Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Stygmistanon
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość na lek | Częstość nieznana | Reakcje nadwrażliwości na substancję czynną lub składniki pomocnicze |
| Zaburzenia psychiczne | Objawy psychopatologiczne, psychoza | Częstość nieznana | Występują szczególnie u pacjentów z organicznymi zmianami w mózgu; istniejące objawy mogą się nasilić |
| Zaburzenia układu nerwowego | Omdlenie | Częstość nieznana | Krótkotrwała utrata przytomności |
| Zaburzenia oka | Zwężenie źrenic | Częstość nieznana | Mioza – efekt muskarynopodobny |
| Wzmożone łzawienie | Zwiększone wydzielanie łez | ||
| Zaburzenia akomodacji | Niewyraźne widzenie, trudności z dostosowaniem ostrości widzenia | ||
| Zaburzenia serca | Zaburzenia rytmu serca | Częstość nieznana | W tym bradykardia, tachykardia, blok przedsionkowo-komorowy |
| Dławica Prinzmetala | Specyficzny rodzaj dławicy piersiowej spowodowany skurczem tętnicy wieńcowej | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Nagłe zaczerwienienie | Częstość nieznana | Nagły, przejściowy rumień skóry |
| Niedociśnienie tętnicze | Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi | ||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Wzmożone wydzielanie śluzu oskrzelowego z towarzyszącym skurczem oskrzeli | Częstość nieznana | Zwiększona produkcja wydzieliny oskrzelowej mogąca prowadzić do uczucia duszności |
| Problemy z oddychaniem u osób z astmą | Zaostrzenie objawów astmy, nasilenie duszności | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Częstość nieznana | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z towarzyszącą potrzebą wymiotowania |
| Wymioty | Mimowolne wyrzucanie treści żołądkowej | ||
| Biegunka | Częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców | ||
| Nadmierna motoryka przewodu pokarmowego | Wzmożona perystaltyka jelit | ||
| Nadmierne wydzielanie śliny, objawy brzuszne | Ślinotok oraz dyskomfort, ból, skurcze brzucha | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Rzadko | Zazwyczaj ustępuje wkrótce po odstawieniu leku. Leki zawierające bromki nie powinny być więcej stosowane u takich pacjentów |
| Nadmierna potliwość | Częstość nieznana | Zwiększona produkcja potu | |
| Pokrzywka | Skórna reakcja alergiczna charakteryzująca się wystąpieniem bąbli | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Nasilenie osłabienia siły mięśni | Częstość nieznana | Pogłębienie istniejącej już słabości mięśniowej |
| Drżenie pęczkowe | Mimowolne drżenie mięśni | ||
| Drżenie | Mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub innych części ciała | ||
| Skurcze mięśni lub hipotonia mięśni | Bolesne skurcze lub zmniejszone napięcie mięśniowe | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nagłe parcie na mocz | Częstość nieznana | Nagła, silna potrzeba oddania moczu |
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Ryzyko przełomu cholinergicznego
Działania niepożądane obserwowane podczas terapii pirydostygminą mogą być objawem przedawkowania lub przełomu cholinergicznego. W takich przypadkach niezbędne jest dokładne określenie przyczyny tych objawów, aby wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.7
Ryzyko dla pacjentów z chorobami układu oddechowego
Szczególnie narażeni na wystąpienie poważnych działań niepożądanych są pacjenci z współistniejącymi chorobami układu oddechowego. U pacjentów z POChP, oprócz zwiększonego wydzielania oskrzelowego, może wystąpić obturacja płuc, zaś u osób chorujących na astmę istnieje ryzyko nasilenia problemów z oddychaniem.8
Uczulenie na bromki
Pacjenci, u których wystąpiła wysypka związana z podawaniem pirydostygminy bromku, nie powinni w przyszłości przyjmować leków zawierających bromki. Zazwyczaj wysypka ustępuje wkrótce po odstawieniu leku.9
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu leku do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.10
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:11
- Al. Jerozolimskie 181C
- 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania