Leki w grupie
„leki stosowane w miastenii”

Leki stosowane w miastenii (myasthenia gravis) to grupa preparatów farmakologicznych wykorzystywanych w terapii tej autoimmunologicznej choroby nerwowo-mięśniowej. Miastenia charakteryzuje się osłabieniem mięśni szkieletowych spowodowanym niszczeniem receptorów acetylocholinowych na złączach nerwowo-mięśniowych przez przeciwciała produkowane przez układ odpornościowy pacjenta.

Główną grupą leków stosowanych w miastenii są inhibitory acetylocholinoesterazy (AChE). Działają one poprzez hamowanie enzymu rozkładającego acetylocholinę, co prowadzi do zwiększenia stężenia tego neuroprzekaźnika w szczelinie synaptycznej i poprawy przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego. Do najważniejszych należą: pirydostygmina (Mestinon), neostygmina (Prostigmin) i ambenonium (Mytelase). W Polsce najczęściej stosowana jest pirydostygmina dostępna jako Mestinon.

W leczeniu miastenii stosuje się również leki immunosupresyjne, które hamują nieprawidłową odpowiedź układu immunologicznego. Najczęściej używane to: prednizon (Encorton), azatiopryna (Imuran, Azathioprine VIS), mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfortic), cyklosporyna (Sandimmun Neoral, Cyclaid), takrolimus (Prograf, Advagraf) oraz rytuksymab (MabThera). Stosowane są też dożylne immunoglobuliny (IVIG) oraz plazmafereza w celu szybkiego usunięcia przeciwciał z krwiobiegu.

Największą zaletą inhibitorów acetylocholinoesterazy jest szybkie działanie objawowe i relatywnie niewielkie działania niepożądane przy krótkotrwałym stosowaniu. Z kolei leki immunosupresyjne pozwalają na modyfikację przebiegu choroby i osiągnięcie długotrwałej remisji, co może umożliwić redukcję dawek innych leków.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków przeciw miastenii obejmują: przy inhibitorach AChE – efekty muskarynowe (biegunka, nudności, ślinotok, bradykardia), a przy przedawkowaniu możliwość wywołania kryzysu cholinergicznego. Leki immunosupresyjne zwiększają ryzyko infekcji, mogą powodować supresję szpiku kostnego, uszkodzenia wątroby i nerek, a długotrwała terapia kortykosteroidami niesie ryzyko osteoporozy, cukrzycy, nadciśnienia i zaćmy.

Dodatkową grupą leków stosowanych w miastenii są leki poprawiające siłę mięśniową, jak 3,4-diaminopirydyna (3,4-DAP), która blokuje kanały potasowe, przedłużając potencjał czynnościowy i zwiększając uwalnianie acetylocholiny. W niektórych przypadkach opornych na standardowe leczenie stosuje się również leki biologiczne, takie jak ekulizumab (Soliris), który hamuje składnik C5 dopełniacza, ograniczając uszkodzenie złącza nerwowo-mięśniowego.