Leki w grupie
„leki parasympatykomimetyczne”
Leki parasympatykomimetyczne (cholinomimetyczne) to grupa substancji, które naśladują działanie acetylocholiny – neuroprzekaźnika układu przywspółczulnego. Działają one poprzez aktywację receptorów muskarynowych i/lub nikotynowych, nasilając aktywność układu parasympatycznego. Podstawowym efektem ich działania jest zwężenie źrenic, zwiększenie wydzielania gruczołów, skurcz mięśni gładkich oskrzeli i przewodu pokarmowego, zwolnienie akcji serca oraz rozszerzenie naczyń krwionośnych.
Leki parasympatykomimetyczne dzielą się na dwie główne podgrupy: bezpośrednio działające (agoniści receptorów cholinergicznych) oraz pośrednio działające (inhibitory acetylocholinesterazy, które hamują rozkład acetylocholiny). Do bezpośrednio działających należą m.in. karbachol, betanechol, pirokarpina, a do pośrednio działających – neostygmina, pirydostygmina, donepezil, rywastygmina czy galantamina.
Wśród najważniejszych leków z tej grupy dostępnych w Polsce wymienić można: pilokarpinę (Pilocarpinum WZF), neostygminę (Polstigminum), pirydostygminę (Mestinon), donepezil (Aricept, Cogiton, Donepex), rywastygminę (Exelon, Nimvastid, Rivastigmine Mylan) oraz galantaminę (Reminyl).
Główne zalety stosowania leków parasympatykomimetycznych obejmują ich skuteczność w leczeniu jaskry (obniżają ciśnienie śródgałkowe), miastenii (poprawiają przewodnictwo nerwowo-mięśniowe), atonii pęcherza moczowego i jelit oraz chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera (poprawiają funkcje poznawcze). Leki te wykorzystywane są również w oftalmologii do zwężania źrenic oraz w anestezjologii do odwracania blokady nerwowo-mięśniowej.
Stosowanie leków parasympatykomimetycznych wiąże się jednak z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które wynikają z nadmiernej stymulacji układu przywspółczulnego. Należą do nich: bradykardia, hipotonia, skurcz oskrzeli, zwiększone wydzielanie gruczołów (ślinienie, łzawienie), wzmożona perystaltyka przewodu pokarmowego, nudności, wymioty, biegunka oraz kurczowe bóle brzucha. Szczególnie niebezpieczne może być wywołanie przełomu cholinergicznego u pacjentów z miastenią oraz wywoływanie skurczu oskrzeli u osób z astmą oskrzelową. Przeciwwskazaniem do ich stosowania jest także choroba wrzodowa, niedrożność jelit, ciężkie choroby serca oraz astma oskrzelowa.
Lista leków w tej grupie
-
Ubretid – Tabletki – 5 mg
Lek zawiera 5 mg bromku distygminy oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu neurogennych zaburzeń opróżniania pęcherza moczowego z hipotonią mięśnia wypieracza oraz w terapii zaparć atonicznych. Jest również wykorzystywany jako leczenie wspomagające w przypadku miastenii. Tabletki można dzielić na równe dawki, co ułatwia dostosowanie terapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Nivalin – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera bromowodorek galantaminy w stężeniach 2,5 mg/ml lub 5 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Jest to przezroczysty, bezbarwny lub jasnożółty płyn. Preparat stosuje się w objawowym wspomaganiu leczenia chorób nerwowo-mięśniowych oraz rdzenia. Dzięki zawartości galantaminy wykazuje działanie wspierające funkcje układu nerwowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Nivalin – Roztwór do wstrzykiwań – 2,5 mg/ml
Preparat zawiera bromowodorek galantaminy w dwóch stężeniach: 2,5 mg/ml oraz 5 mg/ml. Jest to przezroczysty, bezbarwny lub jasnożółty roztwór do wstrzykiwań. Stosowany jest objawowo jako wspomaganie leczenia chorób nerwowo-mięśniowych oraz schorzeń rdzenia kręgowego. Jego zadaniem jest poprawa funkcji nerwowo-mięśniowych u pacjentów z tego rodzaju schorzeniami.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Mestinon – Tabletki drażowane – 60 mg
Produkt leczniczy zawiera 60 mg pirydostygminy bromku w tabletce drażowanej, w skład której wchodzi również sacharoza krystaliczna jako substancja pomocnicza. Stosuje się go w leczeniu miastenii, czyli przewlekłej choroby nerwowo-mięśniowej powodującej osłabienie mięśni. Lek ten jest również wykorzystywany przy porażennej niedrożności jelit oraz pooperacyjnym zatrzymaniu moczu. Dostępny jest w formie okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek o kolorze pomarańczowo-białym lub bladopomarańczowym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna