zaparcie atoniczne
Wskazanie

Zaparcie atoniczne (nazywane również zaparciami z powodu hipotonii jelitowej) to rodzaj przewlekłych zaparć spowodowany osłabieniem motoryki jelita grubego. Charakteryzuje się ono zmniejszonym napięciem mięśni gładkich jelita, co prowadzi do spowolnienia perystaltyki i utrudnionego przesuwania się mas kałowych. Zaparcie atoniczne często występuje u osób starszych, prowadzących siedzący tryb życia, w przebiegu chorób neurologicznych, endokrynologicznych, po długotrwałym unieruchomieniu oraz jako skutek uboczny stosowania niektórych leków (np. opioidów, leków przeciwdepresyjnych, blokerów kanału wapniowego).

W leczeniu zaparć atonicznych stosuje się różne grupy leków. Wśród nich znajdują się leki osmotyczne jak Lactulosum (Duphalac, Lactulosum Hasco), które zwiększają zawartość wody w jelicie. Skuteczne są również leki stymulujące perystaltykę jelitową, np. bisakodyl (Dulcobis, Dulcolax), senes (Xenna, Senefol) czy pikosulfat sodu (Regulax, Dulcosol). W przypadkach opornych na standardowe leczenie stosuje się nowe leki prokinetyczne, takie jak prukalopryd (Resolor), który działa selektywnie na receptory serotoninowe w jelitach, stymulując perystaltykę.

W terapii zaparć atonicznych ważne miejsce zajmują również preparaty złożone łączące różne mechanizmy działania, np. Dicopeg Junior (makrogol), Lactulax (laktuloza) czy Normase (laktytol). Coraz częściej stosowane są również preparaty zawierające makrogol (Forlax, Fortrans, Movicol), które działają osmotycznie bez wywoływania bolesnych skurczów jelitowych.

Największe trudności w leczeniu zaparć atonicznych wiążą się z ryzykiem rozwoju zespołu leniwego jelita, gdy pacjent regularnie i długotrwale stosuje leki przeczyszczające, zwłaszcza z grupy środków drażniących. Problematyczne jest również leczenie zaparć wywołanych opioidami, które są oporne na standardową terapię. Wyzwaniem terapeutycznym pozostaje także dobór odpowiedniego leczenia u pacjentów z wielochorobowością, przyjmujących liczne leki, które mogą nasilać zaparcia. W takich przypadkach konieczne jest kompleksowe podejście łączące modyfikację diety, zwiększenie aktywności fizycznej, odpowiednie nawodnienie oraz farmakoterapię dostosowaną indywidualnie do potrzeb pacjenta.