Właściwości farmakokinetyczne pirydostygminy bromku

Pirydostygmina bromek, substancja czynna produktu leczniczego Stygmistanon, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w leczeniu pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych właściwości z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji leku.¹

Wchłanianie

Pirydostygmina bromek charakteryzuje się słabym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, na poziomie około 22-25% podanej dawki. Należy podkreślić, że proces ten cechuje się znaczną zmiennością międzyosobniczą zarówno w zakresie tempa, jak i stopnia absorpcji.²

Biodostępność pirydostygminy bromku po podaniu doustnym jest niska i zmienna, co przypisuje się głównie niewielkiej szybkości wchłaniania substancji czynnej. W badaniach na zdrowych ochotnikach wykazano następujące parametry farmakokinetyczne w zależności od zastosowanej dawki dobowej:³

Szczególnie istotne jest to, że u pacjentów z miastenią, biodostępność po podaniu doustnym może być jeszcze niższa i wynosić zaledwie 3,3%.⁴

Dystrybucja

Charakterystyczną cechą pirydostygminy jest brak wiązania z białkami osocza, co wpływa na jej dystrybucję w organizmie.⁵ Objętość dystrybucji (Vd) pirydostygminy po podaniu dożylnym wykazuje zróżnicowanie w zależności od stanu klinicznego pacjenta:

• U osób zdrowych: 1,03-1,43 L/kg⁶
• U pacjentów z miastenią: 1,76 L/kg⁷
• U pacjentów po operacji: 0,53-1,1 L/kg⁸

Z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u kobiet karmiących piersią, istotne jest, że pirydostygmina przenika do mleka kobiecego, osiągając stężenie stanowiące od 36 do 113% stężenia w osoczu matki. Należy jednak podkreślić, że przekłada się to na bardzo małą dawkę dla niemowlęcia karmionego piersią, wynoszącą około 0,1% dawki przyjmowanej przez matkę w przeliczeniu na kilogram masy ciała.⁹

Metabolizm

Pirydostygmina podlega metabolizmowi w ograniczonym zakresie. Głównym szlakiem biotransformacji jest hydroliza przez cholinoesterazy osoczowe. W wyniku tego procesu powstaje główny metabolit – produkt hydrolizy 3-hydroksy-N-metylo-pirydynium.¹⁰

Eliminacja

Całkowity klirens osoczowy pirydostygminy charakteryzuje się dużą szybkością, która wykazuje zróżnicowanie w zależności od stanu klinicznego pacjenta:¹¹

• U osób zdrowych: 0,65 L/godz./kg
• U pacjentów z miastenią: 0,29-1,0 L/godz./kg
• U pacjentów po operacji: 0,52-0,98 L/godz./kg

Pirydostygmina podana drogą dożylną jest wydalana głównie przez nerki (75-90%) w postaci niezmienionej substancji czynnej oraz jej nieaktywnych metabolitów, w stosunku wynoszącym około 4:1.¹²

W przypadku podania doustnego, jedynie 5-15% dawki jest wydalane przez nerki w postaci niezmienionego związku macierzystego, co odzwierciedla słabe wchłanianie pirydostygminy po zastosowaniu tej drogi podania. Wydalanie przez nerki wykazuje zależność od zastosowanej dawki.¹³

Pozorny okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji po podaniu dożylnym również różni się w zależności od stanu klinicznego pacjenta:¹⁴

• U zdrowych ochotników: 1,51-1,74 godz.
• U pacjentów z miastenią: 1,05 godz.
• U pacjentów po operacji: 0,38-1,86 godz.