Przedawkowanie
Pamigen 10 mg

Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, odwracalnego inhibitora acetylocholinesterazy, prowadzi do nadmiernej akumulacji acetylocholiny i silnej stymulacji układu cholinergicznego. W badaniach toksyczności ostrej LD50 dla myszy wynosi 45 mg/kg, a dla szczurów 32 mg/kg, co odpowiada odpowiednio około 225- i 160-krotności maksymalnej zalecanej dawki dobowej dla człowieka (10 mg). Objawy przedawkowania obejmują m.in. nudności, wymioty, ślinotok, bradykardię, niedociśnienie, drgawki, osłabienie mięśni, miozę oraz potencjalnie zagrażające życiu zahamowanie ruchów oddechowych. Najpoważniejszym powikłaniem jest postępujące osłabienie mięśni oddechowych prowadzące do niewydolności oddechowej i śmierci.

Przedawkowanie leku Pamigen (chlorowodorek donepezylu)

Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, substancji czynnej zawartej w preparacie Pamigen, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Związek ten jest swoistym, odwracalnym inhibitorem acetylocholinesterazy, enzymu rozkładającego acetylocholinę. Nadmierne zahamowanie tego enzymu prowadzi do kumulacji acetylocholiny w organizmie i wystąpienia objawów nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego.1

Dane toksykologiczne z badań na zwierzętach

Badania toksyczności ostrej na zwierzętach laboratoryjnych pokazują, że mediana dawki śmiertelnej (LD50) chlorowodorku donepezylu po podaniu doustnym wynosi:

  • U myszy: 45 mg/kg masy ciała (około 225-krotność maksymalnej zalecanej dawki dobowej dla człowieka wynoszącej 10 mg)
  • U szczurów: 32 mg/kg masy ciała (około 160-krotność maksymalnej zalecanej dawki dobowej dla człowieka wynoszącej 10 mg)

2

Objawy przedawkowania obserwowane u zwierząt

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano zależne od dawki objawy stymulacji cholinergicznej, które obejmowały:

  • Redukcję ruchów spontanicznych – ograniczenie aktywności ruchowej
  • Przyjmowanie pozycji leżącej na brzuchu – charakterystyczna postawa świadcząca o osłabieniu zwierzęcia
  • Chwiejny chód – zaburzenia koordynacji ruchowej
  • Łzawienie – nadmierną produkcję łez
  • Drgawki kloniczne – rytmiczne skurcze mięśni
  • Zahamowanie ruchów oddechowych – spłycenie i zwolnienie oddechów
  • Ślinienie się – nadmierną produkcję śliny
  • Zwężenie źrenicy – miozę
  • Drganie pęczkowe mięśni – fascykulacje
  • Obniżenie temperatury ciała – hipotermię

3

Kryzys cholinergiczny u ludzi

Przedawkowanie inhibitorów acetylocholinesterazy, w tym chlorowodorku donepezylu, może prowadzić do kryzysu cholinergicznego. Jest to stan zagrażający życiu, charakteryzujący się nasilonymi objawami związanymi z nadmierną stymulacją układu cholinergicznego.4

Objawy przedawkowania Charakterystyka Mechanizm Nasilenie
Nudności i wymioty Silne, uporczywe Nadmierna stymulacja receptorów muskarynowych w przewodzie pokarmowym Znaczne
Ślinotok Obfite wydzielanie śliny Stymulacja gruczołów ślinowych Nasilone
Nadmierna potliwość Obfite pocenie się Stymulacja gruczołów potowych Znaczne
Bradykardia Zwolnienie rytmu serca Stymulacja układu przywspółczulnego w sercu Zależne od dawki
Niedociśnienie Obniżenie ciśnienia tętniczego Rozszerzenie naczyń obwodowych Potencjalnie niebezpieczne
Zahamowanie aktywności oddechowej Spłycenie i zwolnienie oddechów Skurcz oskrzeli, osłabienie mięśni oddechowych Zagrażające życiu
Omdlenia Utrata przytomności Niedokrwienie mózgu w wyniku niedociśnienia Poważne
Drgawki Napady drgawkowe uogólnione Zaburzenia neurotransmisji w OUN Potencjalnie zagrażające życiu
Osłabienie mięśni Postępujące, może objąć mięśnie oddechowe Nadmierna stymulacja płytki nerwowo-mięśniowej Potencjalnie śmiertelne

Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem przedawkowania chlorowodorku donepezylu jest postępujące osłabienie mięśni, które może prowadzić do niewydolności oddechowej i śmierci w przypadku zaangażowania mięśni oddechowych.5

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania chlorowodorku donepezylu należy niezwłocznie wdrożyć odpowiednie leczenie, obejmujące:6

  1. Leczenie podtrzymujące – monitorowanie funkcji życiowych i wspomaganie w razie potrzeby
  2. Podanie antidotum – trzeciorzędowe leki przeciwcholinergiczne, takie jak atropina:
    • Zalecane dawkowanie siarczanu atropiny: początkowa dawka 1,0-2,0 mg dożylnie
    • Następnie dawkowanie uzależnione od odpowiedzi klinicznej pacjenta

7

Interakcje istotne w leczeniu przedawkowania

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu cholinomimetyków i czwartorzędowych leków przeciwcholinergicznych (np. glikopirolan), gdyż opisywano nietypowe reakcje dotyczące ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca w takich przypadkach.8

Eliminacja leku z organizmu

Obecnie brak jest jednoznacznych danych dotyczących możliwości usuwania chlorowodorku donepezylu i/lub jego metabolitów z organizmu poprzez techniki dializacyjne, takie jak hemodializa, dializa otrzewnowa czy hemofiltracja. Z tego względu metody te nie mają potwierdzonej skuteczności w przypadku przedawkowania tego leku.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl