Właściwości farmakodynamiczne
Pamigen 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Pamigen

Donepezyl, substancja czynna produktu leczniczego Pamigen, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciw otępieniu, a dokładniej inhibitorów cholinesterazy. Klasyfikacja według kodu ATC to N06DA02. Właściwości farmakodynamiczne donepezylu obejmują jego mechanizm działania, efektywność w leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera oraz potwierdzone klinicznie efekty terapeutyczne.¹

Mechanizm działania

Chlorowodorek donepezylu działa jako swoisty, odwracalny inhibitor acetylocholinesterazy, która jest dominującą formą cholinesterazy występującą w mózgu. Badania przeprowadzone in vitro wykazały, że donepezyl charakteryzuje się wyjątkowo wysoką selektywnością – jest ponad 1000 razy silniejszym inhibitorem acetylocholinesterazy niż butylocholinesterazy, enzymu występującego głównie poza ośrodkowym układem nerwowym. Ta wysoka selektywność ma istotne znaczenie dla profilu działania leku w kontekście terapii otępienia typu alzheimerowskiego.²

Działanie w otępieniu w chorobie Alzheimera

W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera wykazano, że podawanie chlorowodorku donepezylu raz dziennie powoduje stabilne hamowanie aktywności acetylocholinesterazy. Efekt ten jest zależny od dawki – przy dawce 5 mg dziennie obserwowano hamowanie o 63,6%, natomiast przy dawce 10 mg dziennie o 77,3%. Pomiary aktywności enzymu były dokonywane w błonie erytrocytów po podaniu leku.³

Istotną obserwacją jest korelacja między stopniem hamowania acetylocholinesterazy (AchE) w krwinkach czerwonych a zmianami w skali ADAS-Cog (Alzheimer’s Disease Assessment Scale-Cognitive subscale). ADAS-Cog jest czułym narzędziem pomiarowym, które ocenia wybrane aspekty funkcji poznawczych pacjentów z otępieniem.⁴

Należy jednak podkreślić, że wpływ donepezylu na przebieg zmian neuropatologicznych leżących u podłoża choroby Alzheimera nie był przedmiotem badań. W związku z tym, nie można twierdzić, że lek modyfikuje naturalny przebieg choroby i ma wpływ na jej progresję.⁵

Skuteczność kliniczna w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego

Skuteczność terapeutyczna chlorowodorku donepezylu w leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera została potwierdzona w czterech badaniach klinicznych kontrolowanych placebo. Dwa z tych badań trwały 6 miesięcy, a dwa kolejne przeprowadzono w okresie jednorocznym.⁶

W jednym z sześciomiesięcznych badań klinicznych ocenę skuteczności terapii przeprowadzono przy użyciu trzech narzędzi pomiarowych:

• ADAS-Cog – skala oceniająca zdolności poznawcze
• Clinician Interview Based Impression of Change with Caregiver Input (CIBIC) – skala wrażenia zmiany oparta na klinicznym wywiadzie, uwzględniająca ocenę opiekuna, służąca do oceny ogólnego funkcjonowania
• Activities of Daily Living Subscale of the Clinical Dementia Rating Scale – podskala oceniająca codzienne czynności w klinicznej skali oceny otępienia, mierząca zdolność funkcjonowania w środowisku społecznym i rodzinnym oraz oceniająca zainteresowania i możliwość samodzielnego funkcjonowania

⁷

W badaniu tym ustalono kryteria, na podstawie których pacjentów klasyfikowano jako odpowiadających na leczenie. Za pozytywną odpowiedź uznawano spełnienie następujących warunków:

• Poprawa w skali ADAS-Cog o co najmniej 4 punkty
• Brak pogorszenia w skali CIBIC
• Brak pogorszenia w Podskali Codziennych Czynności Klinicznej Skali Oceny Otępienia

⁸

Wyniki badań klinicznych

Wyniki badania klinicznego jednoznacznie wskazują na zależność między dawką chlorowodorku donepezylu a odsetkiem pacjentów odpowiadających na leczenie. Dane przedstawiają się następująco:

⁹

Przedstawione wyniki badania wskazują, że chlorowodorek donepezylu w sposób statystycznie istotny i zależny od dawki zwiększa odsetek pacjentów zaliczonych do grupy odpowiadającej na leczenie. Różnice w porównaniu do placebo były istotne statystycznie zarówno dla dawki 5 mg (p<0,05), jak i 10 mg (p<0,01), przy czym wyższy efekt terapeutyczny zaobserwowano przy wyższej dawce leku.¹⁰