Przedawkowanie
Pamigen 5 mg
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, inhibitora acetylocholinesterazy stosowanego w terapii choroby Alzheimera, prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego i może wywołać kryzys cholinergiczny, stan zagrażający życiu. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosi 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada odpowiednio 225- i 160-krotności maksymalnej dawki dobowej u ludzi (10 mg). Objawy przedawkowania obejmują m.in. bradykardię (<60 uderzeń/min), niedociśnienie, zahamowanie czynności oddechowej, drgawki, ślinotok, miozę, osłabienie mięśni, a w szczególności osłabienie mięśni oddechowych, które może prowadzić do niewydolności oddechowej i zgonu.
Przedawkowanie leku Pamigen
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, substancji czynnej zawartej w leku Pamigen, stanowi poważny stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Donepezyl działa jako swoisty, odwracalny inhibitor acetylocholinesterazy, a jego przedawkowanie prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego.1
Toksyczność donepezylu w badaniach przedklinicznych
Badania na zwierzętach wykazały, że mediana dawki śmiertelnej (LD50) chlorowodorku donepezylu po podaniu doustnym wynosi 45 mg/kg masy ciała u myszy oraz 32 mg/kg masy ciała u szczurów. Wartości te odpowiadają około 225-krotności i 160-krotności maksymalnej zalecanej dawki dobowej dla ludzi wynoszącej 10 mg.2
Kryzys cholinergiczny
Przedawkowanie inhibitorów acetylocholinesterazy, takich jak donepezyl, może prowadzić do kryzysu cholinergicznego, stanu zagrożenia życia charakteryzującego się zespołem objawów wynikających z nadmiernej stymulacji receptorów muskarynowych i nikotynowych.3
Objawy przedawkowania
Objawy przedawkowania donepezylu można podzielić na te obserwowane w badaniach na zwierzętach oraz te, które występują u ludzi podczas kryzysu cholinergicznego.4
| Objawy przedawkowania | Szczegółowy opis | Dawka/Okoliczności |
|---|---|---|
| Obserwacje z badań na zwierzętach | ||
| Redukcja ruchów spontanicznych | Zmniejszenie aktywności ruchowej zwierzęcia | Zależne od dawki, powyżej równoważności dawki terapeutycznej |
| Przyjmowanie pozycji leżącej na brzuchu | Charakterystyczna pozycja ciała zwierząt doświadczalnych | Obserwowane w badaniach toksyczności |
| Chwiejny chód | Zaburzenia koordynacji ruchowej | Przy dawkach toksycznych |
| Łzawienie | Wzmożona produkcja łez | Efekt stymulacji cholinergicznej |
| Drgawki kloniczne | Nagłe, rytmiczne skurcze i rozkurcze mięśni | Przy wysokich dawkach toksycznych |
| Zahamowanie ruchów oddechowych | Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów | Objaw potencjalnie zagrażający życiu |
| Ślinienie się | Nadmierna produkcja śliny | Typowy objaw stymulacji cholinergicznej |
| Zwężenie źrenicy (mioza) | Zmniejszenie średnicy źrenicy oka | Efekt parasympatykotonicznego działania |
| Drganie pęczkowe mięśni | Nieskoordynowane skurcze pojedynczych włókien mięśniowych | Objaw nadmiernej stymulacji nerwowo-mięśniowej |
| Obniżenie temperatury ciała | Hipotermia | Obserwowane przy dawkach toksycznych |
| Objawy kryzysu cholinergicznego u ludzi | ||
| Silne nudności | Intensywne, przykre uczucie w nadbrzuszu z odruchem wymiotnym | Wczesny objaw przedawkowania |
| Wymioty | Gwałtowne opróżnianie żołądka | Częsty objaw kryzysu cholinergicznego |
| Ślinotok | Nadmierne wydzielanie śliny | Wynika z pobudzenia receptorów muskarynowych gruczołów ślinowych |
| Nadmierne pocenie | Zwiększona produkcja potu | Efekt stymulacji gruczołów potowych |
| Bradykardia | Zwolnienie czynności serca poniżej 60 uderzeń na minutę | Może prowadzić do niedokrwienia narządów |
| Niedociśnienie | Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi | Może prowadzić do wstrząsu |
| Zahamowanie aktywności oddechowej | Depresja oddechowa, zmniejszenie wentylacji płuc | Stan zagrożenia życia |
| Omdlenie | Krótkotrwała utrata przytomności | Wynik niedotlenienia mózgu spowodowanego bradykardią i niedociśnieniem |
| Drgawki | Napady niekontrolowanych skurczów mięśni | Stan naglący wymagający interwencji |
| Osłabienie mięśni | Postępujące osłabienie siły mięśniowej, w tym mięśni oddechowych | Potencjalnie śmiertelne w przypadku zajęcia mięśni oddechowych |
Szczególne zagrożenie niewydolnością oddechową
Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem przedawkowania donepezylu jest postępujące osłabienie mięśni, które może prowadzić do niewydolności oddechowej i zgonu. Osłabienie mięśni oddechowych wymaga natychmiastowej interwencji i wspomagania oddychania.5
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Leczenie przedawkowania donepezylu powinno obejmować następujące działania:6
- Leczenie podtrzymujące – standardowe procedury podtrzymywania funkcji życiowych, w tym zapewnienie drożności dróg oddechowych, tlenoterapia, monitorowanie funkcji życiowych
- Antidotum – podanie trzeciorzędowych leków przeciwcholinergicznych, przede wszystkim atropiny:
- Dawka początkowa: 1,0-2,0 mg siarczanu atropiny dożylnie
- Dawki kolejne: dostosowane do odpowiedzi klinicznej pacjenta
- Monitorowanie – ścisła obserwacja parametrów życiowych, szczególnie funkcji oddechowej i hemodynamicznej
Uwagi dotyczące farmakoterapii przedawkowania
Należy zachować ostrożność przy stosowaniu innych leków przeciwcholinergicznych. Zaobserwowano nietypowe reakcje dotyczące ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca, gdy inhibitory cholinesterazy podawano jednocześnie z czwartorzędowymi lekami przeciwcholinergicznymi, takimi jak glikopirolan.7
Dostępność metod eliminacji leku
Aktualnie brak jest jednoznacznych danych dotyczących skuteczności technik pozaustrojowej eliminacji donepezylu i jego metabolitów z organizmu. Nie ustalono, czy chlorowodorek donepezylu i/lub jego metabolity można skutecznie usunąć poprzez dializę (hemodializę, dializę otrzewnową) lub hemofiltrację.8 W związku z tym leczenie przedawkowania powinno koncentrować się na farmakologicznym antagonizmie i leczeniu objawowym.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania