Specjalne ostrzeżenia
Pamigen

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Pamigen

Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna leku Pamigen, wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas terapii ze względu na swój profil farmakologiczny i potencjalne działania niepożądane. Lek nie był badany u pacjentów z zaawansowanym otępieniem w chorobie Alzheimera, innymi rodzajami otępienia ani innymi zaburzeniami pamięci, takimi jak zaburzenia poznawcze związane z wiekiem.¹

Znieczulenie ogólne

Należy zachować szczególną ostrożność podczas znieczulenia ogólnego u pacjentów przyjmujących Pamigen. Ze względu na mechanizm działania jako inhibitor cholinesterazy, chlorowodorek donepezylu może nasilać zwiotczenie mięśni wywoływane przez sukcynylocholinę lub jej pochodne, co ma istotne znaczenie podczas zabiegów operacyjnych.²

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Inhibitory cholinesterazy, w tym chlorowodorek donepezylu, mogą wywierać wpływ wagotoniczny na serce, powodując między innymi bradykardię. Ten wpływ wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z zespołem chorej zatoki lub innymi nadkomorowymi zaburzeniami przewodzenia, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy lub przedsionkowo-komorowy.³

Istnieją doniesienia o występowaniu omdleń i drgawek u pacjentów leczonych donepezylem. W takich przypadkach należy zawsze brać pod uwagę możliwość wystąpienia bloku sercowego lub wydłużenia czasu pobudzeń zatokowych jako potencjalnej przyczyny tych objawów.⁴

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu raportowano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia następujących grup pacjentów:⁵

• Pacjenci ze stwierdzonym wcześniej wydłużeniem odstępu QTc lub z wydłużeniem odstępu QTc w wywiadzie
• Pacjenci leczeni lekami wpływającymi na odstęp QTc
• Pacjenci ze stwierdzoną wcześniej chorobą serca (np. niewyrównaną niewydolnością serca, przebytym niedawno zawałem mięśnia sercowego, bradyarytmiami)
• Pacjenci z zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemią, hipomagnezemią)

W powyższych przypadkach może być konieczne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, w tym wykonywanie badania EKG.⁶

Wpływ na układ pokarmowy

Pacjenci z podwyższonym ryzykiem rozwoju choroby wrzodowej, szczególnie osoby z chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujące niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), powinni być monitorowani pod kątem ewentualnych objawów ze strony przewodu pokarmowego. Warto jednak podkreślić, że badania kliniczne chlorowodorku donepezylu nie wykazały zwiększonej częstości występowania wrzodów trawiennych ani krwawień z przewodu pokarmowego w porównaniu do placebo.⁷

Wpływ na układ moczowo-płciowy

Choć nie zaobserwowano tego w badaniach klinicznych chlorowodorku donepezylu, należy pamiętać, że substancje cholinomimetyczne mogą hamować odpływ moczu z pęcherza moczowego. Może to mieć szczególne znaczenie u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego lub innymi schorzeniami utrudniającymi mikcję.⁸

Wpływ na układ nerwowy

Drgawki: Chlorowodorek donepezylu, podobnie jak inne cholinomimetyki, może mieć potencjał do wywoływania uogólnionych drgawek. Należy jednak pamiętać, że aktywność drgawkowa może być także przejawem samej choroby Alzheimera.⁹

Objawy pozapiramidowe: Cholinomimetyki mogą nasilać istniejące lub wywoływać nowe objawy pozapiramidowe, co należy uwzględnić podczas terapii, szczególnie u pacjentów z chorobami układu pozapiramidowego w wywiadzie.¹⁰

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN): Jest to potencjalnie zagrażające życiu powikłanie, charakteryzujące się:¹¹

• Hipertermią (wysoką gorączką)
• Sztywnością mięśni
• Niestabilnością układu autonomicznego
• Zmienioną świadomością
• Zwiększoną aktywnością kinazy kreatynowej

ZZN bardzo rzadko występuje w związku ze stosowaniem donepezylu, szczególnie u pacjentów jednocześnie przyjmujących leki przeciwpsychotyczne. Dodatkowo może wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia objawów ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionym pochodzeniu, nawet bez pełnego obrazu klinicznego ZZN, należy niezwłocznie przerwać leczenie.¹²

Wpływ na układ oddechowy

Ze względu na działanie cholinomimetyczne, inhibitory cholinesterazy, takie jak donepezyl, należy stosować ostrożnie u pacjentów z rozpoznaną astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Leki te mogą nasilać skurcz oskrzeli i zwiększać wydzielanie oskrzelowe.¹³

Interakcje z innymi lekami cholinergicznymi

Należy unikać jednoczesnego podawania chlorowodorku donepezylu z innymi inhibitorami acetylocholinesterazy, agonistami lub antagonistami układu cholinergicznego ze względu na możliwość nasilenia działania lub występowania działań niepożądanych.¹⁴

Ciężka niewydolność wątroby

Nie ma dostępnych danych dotyczących stosowania leku Pamigen u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, dlatego należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku w tej grupie pacjentów.¹⁵

Umieralność w otępieniu naczyniopochodnym

Przeprowadzono trzy badania kliniczne trwające 6 miesięcy u pacjentów spełniających kryteria NINDS-AIREN dla prawdopodobnego lub możliwego otępienia naczyniopochodnego (VaD). Kryteria te służą do identyfikacji pacjentów, u których demencja wydaje się być wywołana wyłącznie przez czynniki naczyniowe oraz do wykluczenia pacjentów z chorobą Alzheimera.¹⁶

Umieralność ogólna w tych trzech badaniach otępienia naczyniopochodnego w grupie leczonej chlorowodorkiem donepezylu (1,7%) była liczbowo wyższa niż w grupie przyjmującej placebo (1,1%), jednak różnica ta nie była istotna statystycznie. Większość zgonów u pacjentów przyjmujących zarówno donepezyl, jak i placebo wydawała się wynikać z różnych przyczyn o podłożu naczyniowym, co jest spodziewane w populacji osób w podeszłym wieku z chorobą naczyń jako schorzeniem podstawowym.¹⁷

Analiza wszystkich poważnych śmiertelnych i nieprowadzących do zgonu zdarzeń naczyniowych nie wykazała różnic w częstości ich występowania między grupą leczoną chlorowodorkiem donepezylu a grupą przyjmującą placebo.¹⁸

W zbiorczej analizie wszystkich badań nad chorobą Alzheimera (n = 4146) oraz w zestawieniu tych badań z innymi badaniami nad chorobami otępiennymi, włączając badania nad otępieniem naczyniopochodnym (n = 6888), umieralność ogólna w grupach leczonych placebo liczbowo przewyższała wartość obserwowaną w grupach leczonych chlorowodorkiem donepezylu.¹⁹

Laktoza jako substancja pomocnicza

Produkt leczniczy Pamigen zawiera laktozę jako substancję pomocniczą, przy czym tabletki 5 mg zawierają 87,15 mg laktozy, a tabletki 10 mg zawierają 174,3 mg laktozy. Z tego powodu lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁰²¹