zespół hipotoniczno-hiporeaktywny
Zespół hipotoniczno-hiporeaktywny (HHE – Hypotonic-Hyporesponsive Episode) to rzadkie powikłanie poszczepienne, charakteryzujące się nagłym wystąpieniem obniżonego napięcia mięśniowego, zmniejszoną reaktywnością oraz bladością lub sinicą. Stan ten występuje najczęściej po szczepieniach zawierających komponent krztuścowy, szczególnie po podaniu szczepionek całokomórkowych przeciw krztuścowi.
Objawy zespołu hipotoniczno-hiporeaktywnego pojawiają się zwykle w ciągu 48 godzin po szczepieniu i ustępują samoistnie w ciągu kilku minut do kilkunastu godzin, nie pozostawiając trwałych następstw. Epizody te występują najczęściej u niemowląt poniżej 2. roku życia i są trudne do przewidzenia, gdyż zazwyczaj nie powtarzają się po kolejnych dawkach szczepionki.
Patofizjologia zespołu hipotoniczno-hiporeaktywnego nie została w pełni wyjaśniona, ale przypuszcza się, że może być związana z reakcją naczynioruchową lub odpowiedzią neuroendokrynną na składniki szczepionki. Częstość występowania HHE szacuje się na 0-291 przypadków na 100 000 dawek szczepionki, przy czym nowoczesne szczepionki bezkomórkowe przeciw krztuścowi (acellular) wiążą się ze znacznie mniejszym ryzykiem tego powikłania niż szczepionki całokomórkowe.
Pomimo niepokojącego obrazu klinicznego, zespół hipotoniczno-hiporeaktywny nie stanowi przeciwwskazania do kontynuacji szczepień. Zaleca się jednak szczegółową diagnostykę różnicową w celu wykluczenia innych stanów klinicznych, takich jak reakcje anafilaktyczne, drgawki gorączkowe czy zaburzenia metaboliczne, które mogą prezentować podobne objawy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana (DTP) jest kluczowa w profilaktyce chorób zakaźnych, jednak jej podanie jest przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na składniki szczepionki, ostrych stanów chorobowych z gorączką, zaostrzeń chorób przewlekłych oraz postępujących schorzeń neurologicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje niepożądane po poprzednich dawkach, takie jak encefalopatia w ciągu 7 dni, drgawki do 3 dni, objawy mózgowe do 72 godzin, nieutulony płacz trwający ≥ 3 godziny, epizody hipotoniczno-hiporeaktywne oraz gorączka ≥ 40,5°C pojawiające się do 48 godzin po szczepieniu. Wystąpienie tych objawów stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do kolejnych dawek szczepionki DTP.
antygen krztuśca, Bordetella pertussis, choroba przewlekła, drgawki, encefalopatia, krzyk mózgowy, nadwrażliwość na substancje czynne, niepożądany odczyn poszczepienny, nieutulony płacz, objawy mózgowe, obniżone napięcie mięśniowe, ogniskowe objawy neurologiczne, ostry stan chorobowy, schorzenie neurologiczne, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka DT, szczepionka DTP, szczepionka pełnokomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wysoka gorączka, zaburzenie świadomości, zespół hipotoniczno-hiporeaktywny