preimplantacyjna diagnostyka genetyczna
Preimplantacyjna diagnostyka genetyczna (PGD) to specjalistyczna procedura medyczna umożliwiająca wykrycie wad genetycznych u embrionów przed ich implantacją w macicy w ramach procedury zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro). Metoda ta pozwala na selekcję i transfer do macicy wyłącznie zdrowych genetycznie embrionów.
Procedura PGD obejmuje pobranie komórek z embrionu (zwykle na etapie blastocysty), analizę genetyczną pobranego materiału oraz identyfikację embrionów wolnych od badanych mutacji genetycznych. Diagnostyka ta jest szczególnie zalecana parom z wysokim ryzykiem przekazania potomstwu chorób genetycznych, takich jak mukowiscydoza, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, choroba Huntingtona czy zespół Downa.
Współczesne techniki wykorzystywane w PGD obejmują reakcję łańcuchową polimerazy (PCR), fluorescencyjną hybrydyzację in situ (FISH) oraz nowocześniejsze metody jak porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy (aCGH) i sekwencjonowanie nowej generacji (NGS). Dzięki tym technologiom możliwe jest wykrywanie szerokiego spektrum nieprawidłowości chromosomalnych i mutacji genowych.
Preimplantacyjna diagnostyka genetyczna budzi pewne kontrowersje etyczne związane z selekcją embrionów, jednak z medycznego punktu widzenia stanowi istotne narzędzie w zapobieganiu transmisji poważnych chorób genetycznych i zwiększeniu szans na urodzenie zdrowego dziecka u par obciążonych genetycznie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa – Zapobieganie i profilaktyka
Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa (SCD) to dziedziczne zaburzenie hemoglobiny, które wymaga kompleksowego zarządzania ukierunkowanego na zapobieganie i leczenie powikłań, zwłaszcza epizodów bólowych oraz zakażeń. Profilaktyka obejmuje codzienną doustną penicylinę u dzieci poniżej 5. roku życia (125 mg dwa razy dziennie, zwiększana do 250 mg powyżej 5 lat), co zmniejsza ryzyko zakażeń pneumokokowych o 84%. Szczepienia przeciwko Streptococcus pneumoniae (13-walentna szczepionka sprzężona i polisacharydowa), meningokokom (A, C, W, Y oraz grupa B), Haemophilus influenzae typu B, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B oraz coroczne szczepienia przeciwko grypie są kluczowe w profilaktyce infekcji. Hydroksymocznik, stosowany u niemowląt od 9. miesiąca życia oraz u dorosłych z powikłaniami, zwiększa poziom hemoglobiny płodowej (HbF), redukując częstość ciężkich epizodów bólowych i ostrego zespołu klatki piersiowej. Badania przesiewowe przezczaszkowym Dopplerem (TCD) u dzieci w wieku 2-16 lat pozwalają na wczesne wykrycie ryzyka udaru mózgu (prędkość przepływu ≥170 cm/s), co umożliwia wdrożenie terapii transfuzjami krwi utrzymującymi HbS poniżej 30%, redukując ryzyko udaru o 92%.
asplenia, badanie przesiewowe noworodków, bakterie otoczkowe, bakteriemia, Crizanlizumab, diagnostyka prenatalna, hemoglobina płodowa, hemoglobina S, hydroksymocznik, L-glutamina, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, odwodnienie, ostry zespół klatki piersiowej, poradnictwo genetyczne, preimplantacyjna diagnostyka genetyczna, profilaktyka penicylinowa, przeładowanie żelazem, przełom bólowy, Streptococcus pneumoniae, stres oksydacyjny, transfuzja krwi, udar mózgu, zaburzenie hemoglobiny, zakażenie pneumokokowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapłodnienie in vitro - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hemolityczna płodu i noworodka (hdfn) spowodowana czynnikiem rh, inaczej choroba rh lub choroba rhesusowa – Diagnostyka i diagnoza
Choroba hemolityczna płodu i noworodka (HDFN) wywołana niezgodnością czynnika Rh, najczęściej w sytuacji matki Rh-ujemnej i płodu Rh-dodatniego, jest wynikiem immunologicznej destrukcji erytrocytów płodu przez przeciwciała matczyne anty-Rh(D). Diagnostyka rozpoczyna się od rutynowego typowania grupy krwi i czynnika Rh u ciężarnej oraz przesiewowego badania obecności przeciwciał anty-Rh(D). W przypadku wykrycia przeciwciał, monitoruje się ich miano (zwykle krytyczne wartości mieszczą się w zakresie 1:8 do 1:32) oraz wykonuje nieinwazyjne badania prenatalne, takie jak NIPT do określenia statusu Rh płodu (czułość 99,9%, swoistość 99,1%) oraz ultrasonografię z oceną przepływu w tętnicy środkowej mózgu (MCA Doppler) w celu wykrycia anemii płodu. W razie podejrzenia ciężkiej anemii stosuje się inwazyjne procedury diagnostyczne, takie jak kordocenteza (PUBS) i amniocenteza, umożliwiające ocenę stężenia bilirubiny, obecności przeciwciał i niedokrwistości, a także ewentualne wewnątrzmaciczne transfuzje krwi.
alloimmunizacja, amniocenteza, antygen RhD, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, badanie dopplerowskie, badanie prenatalne, choroba hemolityczna płodu i noworodka, choroba Rh, choroba rhesusowa, czynnik Rh, grupa krwi, hematokryt, hiperbilirubinemia, immunoglobulina anty-D, immunoglobulina Rh, kordocenteza, krew Rh-ujemna, krwawienie płodowo-matczyne, metoda PCR, nieinwazyjne badanie prenatalne, obrzęk uogólniony płodu, poziom bilirubiny, preimplantacyjna diagnostyka genetyczna, retikulocyt, test Coombsa, test Kleihauera-Betke, test point-of-care, transfuzja wymienna, ultrasonografia, wolne DNA płodowe, żółtaczka, zygotyczność