Właściwości farmakodynamiczne
Act-HiB 10 mcg polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typ b skoniugowanego z 18-30 mcg toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Act-HIB to skoniugowana szczepionka przeciw Haemophilus influenzae typu b (kod ATC: J07AG01), zawierająca 10 µg polisacharydu otoczkowego PRP skoniugowanego z 18-30 µg toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml po rekonstytucji. Szczepionka indukuje grasiczozależną odpowiedź immunologiczną, co umożliwia wytworzenie swoistych przeciwciał IgG oraz pamięci immunologicznej u niemowląt i małych dzieci, które standardowo wykazują niską immunogenność na antygeny polisacharydowe. Przeciwciała indukowane przez Act-HIB wykazują właściwości bakteriobójcze oraz zdolność opsonizacji, co zwiększa fagocytozę Haemophilus influenzae typu b i zapewnia ochronę przed inwazyjnymi zakażeniami.

Właściwości farmakodynamiczne szczepionki Act-HIB

Act-HIB należy do grupy farmakoterapeutycznej szczepionek przeciw zakażeniom wywołanym przez Haemophilus influenzae typ b (kod ATC: J07AG01). Głównym mechanizmem działania tej szczepionki jest wywoływanie odpowiedzi immunologicznej skutkującej odpornością przeciw inwazyjnym zakażeniom wywołanym przez Haemophilus influenzae typ b.1

Skład i charakterystyka szczepionki

Jedna dawka szczepionki (0,5 ml) po rekonstytucji zawiera 10 mikrogramów polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typ b skoniugowanego z 18-30 mikrogramami toksoidu tężcowego. Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, który stosowany jest w procesie wytwarzania. Act-HIB zawiera mniej niż 23 mg sodu na dawkę.2

Przed rekonstytucją preparat ma postać białego proszku w fiolce, a rozpuszczalnik jest przejrzystym i bezbarwnym roztworem w ampułko-strzykawce. Po rekonstytucji odpowiednim rozpuszczalnikiem, szczepionka jest przezroczysta i bezbarwna.3

Mechanizm działania immunologicznego

U ludzi, polisacharyd otoczkowy (fosforan polirybozorybitolu: PRP) wywołuje odpowiedź immunologiczną i powstawanie przeciwciał przeciw PRP. Standardowo antygeny polisacharydowe charakteryzują się odpowiedzią immunologiczną grasiczoniezależną, co oznacza brak efektu dawki przypominającej po kolejnych wstrzyknięciach oraz niską immunogenność u niemowląt i małych dzieci.4

Kluczową cechą Act-HIB jest kowalentne związanie polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typ b z toksoidem tężcowym, co umożliwia skoniugowanej szczepionce zachowywać się jak antygen grasiczozależny. Dzięki temu mechanizmowi szczepionka powoduje:5

  • Powstanie swoistej odpowiedzi serologicznej przeciw PRP u niemowląt i młodszych dzieci
  • Wytworzenie swoistych przeciwciał IgG
  • Powstanie pamięci immunologicznej

Właściwości indukowanych przeciwciał

Badania aktywności swoistych przeciwciał przeciw PRP, indukowanych przez szczepionkę Act-HIB, wykazały ich istotne właściwości ochronne, w tym:6

  • Właściwości bakteriobójcze – przeciwciała mają zdolność bezpośredniego niszczenia komórek bakteryjnych Haemophilus influenzae typ b
  • Zdolności opsonizujące antygen – przeciwciała zwiększają skuteczność fagocytozy bakterii przez komórki układu immunologicznego

Wyniki badań immunogenności

Badania immunogenności przeprowadzone u niemowląt i młodszych dzieci szczepionych od 2. miesiąca życia wykazały znaczącą skuteczność w indukowaniu odpowiedzi immunologicznej:7

  • U prawie wszystkich dzieci osiągnięto poziom przeciwciał przeciw PRP ≥ 0,15 µg/ml po podaniu trzeciej dawki szczepionki
  • Około 90% zaszczepionych dzieci osiągnęło poziom przeciwciał ≥ 1 µg/ml, co wskazuje na silną odpowiedź immunologiczną

Efekt dawki uzupełniającej

W przypadku niemowląt młodszych niż 6 miesięcy, które otrzymały standardowy schemat trzech dawek skoniugowanej szczepionki przeciw Haemophilus influenzae typ b, dawka uzupełniająca podana między 8 a 12 miesiącem po trzeciej dawce wywołała bardzo znaczący wzrost poziomu przeciwciał przeciw PRP. Ten efekt potwierdza skuteczność indukcji pamięci immunologicznej przez szczepionkę Act-HIB.8

Schemat szczepienia Poziom przeciwciał po podstawowym cyklu szczepienia Poziom przeciwciał po dawce uzupełniającej Efekt immunologiczny
3 dawki podstawowe (niemowlęta <6 mies.) ≥0,15 µg/ml u prawie 100% dzieci Znaczący wzrost poziomu przeciwciał Powstanie pamięci immunologicznej
3 dawki podstawowe + dawka uzupełniająca ≥1 µg/ml u około 90% dzieci Bardzo znaczący wzrost poziomu przeciwciał Długotrwała ochrona przed inwazyjnymi zakażeniami

Kluczowym mechanizmem działania szczepionki Act-HIB jest zatem indukcja grasiczozależnej odpowiedzi immunologicznej dzięki koniugacji polisacharydu otoczkowego z toksoidem tężcowym, co przekłada się na skuteczną ochronę przed inwazyjnymi zakażeniami wywołanymi przez Haemophilus influenzae typ b u niemowląt i młodszych dzieci.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl