Interakcje leku
Caspofungin Fresenius Kabi 50 mg

Kaspofungina, będąca substratem o słabym powinowactwie do enzymów cytochromu P450 i niebędąca inhibitorem CYP, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z wybranymi lekami. Cyklosporyna A zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) do wartości nieprzekraczających trzykrotności górnej granicy normy, dlatego zaleca się monitorowanie funkcji wątroby podczas jednoczesnego stosowania. Kaspofungina obniża minimalne stężenie takrolimusu o 26%, co wymaga regularnego monitorowania poziomów takrolimusu i dostosowania dawki. Ryfampicyna początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, jednak po 2 tygodniach stężenia minimalne kaspofunginy spadają o 30%, co uzasadnia zwiększenie dawki kaspofunginy dobowo do 70 mg u dorosłych. Induktory enzymów metabolizujących, takie jak efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina i karbamazepina, zmniejszają AUC kaspofunginy, co wymaga zwiększenia dawki dobowej do 70 mg u dorosłych oraz 70 mg/m² pc. u dzieci i młodzieży (maksymalnie 70 mg/dobę).

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kaspofungina (substancja czynna zawarta w produkcie Caspofungin Fresenius Kabi) została poddana szczegółowym badaniom pod kątem potencjalnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Badania in vitro wykazały, że kaspofungina nie jest inhibitorem żadnego enzymu układu cytochromu P450 (CYP). W warunkach klinicznych substancja ta nie indukuje metabolizmu innych substancji poprzez CYP3A4, nie jest substratem glikoproteiny P i wykazuje słabe powinowactwo do enzymów cytochromu P450. Pomimo tych właściwości, w praktyce klinicznej zaobserwowano istotne interakcje kaspofunginy z określonymi grupami leków.1

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna A znacząco wpływa na farmakokinetykę kaspofunginy. Badania kliniczne z udziałem zdrowych dorosłych wykazały, że cyklosporyna A (podawana w dawce 4 mg/kg mc. lub w dwóch dawkach po 3 mg/kg mc. w odstępie 12 godzin) powodowała zwiększenie AUC kaspofunginy o około 35%. Efekt ten wynika najprawdopodobniej ze zmniejszonego wychwytu kaspofunginy przez wątrobę. Należy zwrócić uwagę, że podczas jednoczesnego stosowania tych leków zaobserwowano przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT i AspAT) do wartości nieprzekraczających trzykrotności górnej granicy normy, które ustępowało po odstawieniu produktów leczniczych.2

Retrospektywne badanie obejmujące 40 pacjentów leczonych kaspofunginą i cyklosporyną przez okres od 1 do 290 dni (mediana 17,5 dnia) nie wykazało poważnych działań niepożądanych ze strony wątroby. Niemniej jednak, podczas jednoczesnego podawania tych dwóch produktów leczniczych zaleca się monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych.3

Z kolei takrolimus podlega wpływowi kaspofunginy w odmienny sposób. U zdrowych dorosłych ochotników kaspofungina zmniejszała minimalne stężenie takrolimusu o 26%. W przypadku jednoczesnego stosowania tych produktów konieczne jest regularne monitorowanie stężeń takrolimusu we krwi oraz odpowiednie dostosowanie jego dawek.4

Interakcje z induktorami enzymów

Ryfampicyna znacząco modyfikuje farmakokinetykę kaspofunginy. U zdrowych dorosłych ochotników, w pierwszym dniu jednoczesnego podawania obu produktów leczniczych, ryfampicyna powodowała zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% oraz zwiększenie jej stężenia minimalnego o 170%. Przy dłuższym stosowaniu obu leków zaobserwowano jednak stopniowe zmniejszanie minimalnych stężeń kaspofunginy. Po dwóch tygodniach jednoczesnego podawania, ryfampicyna miała już ograniczony wpływ na AUC kaspofunginy, choć jej stężenia minimalne pozostawały o 30% niższe niż u pacjentów przyjmujących wyłącznie kaspofunginę.5

Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie polega na początkowym hamowaniu, a następnie indukcji białek transportowych. Podobnego efektu można spodziewać się podczas stosowania innych leków indukujących enzymy metabolizujące, takich jak: efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina czy karbamazepina. Dane z badań farmakokinetyki populacyjnej wskazują, że podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy z wymienionymi induktorami może wystąpić zmniejszenie AUC kaspofunginy.6

Zalecenia dotyczące modyfikacji dawkowania kaspofunginy podczas jednoczesnego podawania z induktorami enzymów metabolizujących są następujące:

  • U dorosłych należy rozważyć zwiększenie dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg po zastosowaniu standardowej dawki nasycającej 70 mg7
  • U dzieci i młodzieży (w wieku od 12 miesięcy do 17 lat) należy rozważyć podanie dawki 70 mg/m² pc. na dobę (nie przekraczając rzeczywistej dawki wynoszącej 70 mg na dobę)8

Interakcje z innymi lekami

Badania kliniczne z udziałem zdrowych dorosłych ochotników wykazały, że farmakokinetyka kaspofunginy nie ulega zmianie w stopniu istotnym klinicznie podczas jednoczesnego stosowania:

  • Itrakonazolu – brak istotnej interakcji farmakokinetycznej
  • Amfoterycyny B – brak istotnej interakcji farmakokinetycznej
  • Mykofenolanu – brak istotnej interakcji farmakokinetycznej
  • Nelfinawiru – brak istotnej interakcji farmakokinetycznej

Jednocześnie kaspofungina nie wywierała istotnego wpływu na farmakokinetykę amfoterycyny B, itrakonazolu, ryfampicyny lub mykofenolanu mofetylu.9

Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania kaspofunginy z wymienionymi produktami leczniczymi są ograniczone, jednak wskazują, że nie jest konieczne zachowywanie szczególnych środków ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy z amfoterycyną B, itrakonazolem, nelfinawirem lub mykofenolanem mofetylu.10

Warto podkreślić, że opisane powyżej badania interakcji kaspofunginy z innymi produktami leczniczymi u dorosłych przeprowadzono dla dawek 50 lub 70 mg/dobę. Oficjalne badania dotyczące interakcji kaspofunginy w wyższych dawkach z innymi produktami leczniczymi nie zostały przeprowadzone.11

Specyficzne interakcje u dzieci i młodzieży

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje kaspofunginy u dzieci i młodzieży. Analizy regresji danych farmakokinetycznych wskazują, że u pacjentów pediatrycznych podawanie kaspofunginy jednocześnie z deksametazonem może spowodować znaczące klinicznie zmniejszenie wartości minimalnego stężenia kaspofunginy. Podobnie jak u osób dorosłych, induktory enzymów mogą prowadzić do zmniejszenia stężeń kaspofunginy także w populacji pediatrycznej.12

Interakcje kaspofunginy z alkoholem

Pomimo braku bezpośrednich danych dotyczących interakcji kaspofunginy z alkoholem w przedstawionej dokumentacji, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych aspektów. Alkohol jest metabolizowany głównie przez enzymy wątrobowe, a kaspofungina również podlega przemianom w wątrobie, chociaż za pośrednictwem innych mechanizmów.

Z uwagi na potencjalne działanie hepatotoksyczne zarówno alkoholu, jak i niektórych leków przeciwgrzybiczych, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii kaspofunginą może teoretycznie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony wątroby. Dotyczy to szczególnie pacjentów z już istniejącymi schorzeniami wątroby lub przyjmujących inne leki potencjalnie hepatotoksyczne.

Dodatkowo, pacjenci z inwazyjnymi zakażeniami grzybiczymi, którzy kwalifikują się do leczenia kaspofunginą, często znajdują się w stanie immunosupresji lub cierpią na poważne schorzenia ogólnoustrojowe, a spożywanie alkoholu może negatywnie wpływać na ich ogólny stan zdrowia i skuteczność terapii.

Tabela interakcji kaspofunginy z innymi produktami leczniczymi

Produkt leczniczy Rodzaj interakcji Efekt interakcji Zalecenia Poziom istotności interakcji
Cyklosporyna A Farmakokinetyczna Zwiększenie AUC kaspofunginy o około 35%; przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) Monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych podczas jednoczesnego stosowania Wysoki
Takrolimus Farmakokinetyczna Kaspofungina zmniejsza minimalne stężenie takrolimusu o 26% Monitorowanie stężeń takrolimusu we krwi i odpowiednie dostosowanie dawek Wysoki
Ryfampicyna Farmakokinetyczna Początkowo zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% i stężenia minimalnego o 170%; po 2 tygodniach stężenia minimalne kaspofunginy o 30% niższe U dorosłych zwiększenie dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg Wysoki
Efawirenz, Newirapina, Deksametazon, Fenytoina, Karbamazepina Farmakokinetyczna Zmniejszenie AUC kaspofunginy U dorosłych zwiększenie dawki dobowej do 70 mg; u dzieci i młodzieży dawka 70 mg/m² pc. na dobę (max 70 mg) Średni
Itrakonazol Farmakokinetyczna Brak istotnej interakcji Nie wymaga dostosowania dawki Niski
Amfoterycyna B Farmakokinetyczna Brak istotnej interakcji Nie wymaga dostosowania dawki Niski
Mykofenolan mofetylu Farmakokinetyczna Brak istotnej interakcji Nie wymaga dostosowania dawki Niski
Nelfinawir Farmakokinetyczna Brak istotnej interakcji Nie wymaga dostosowania dawki Niski
Alkohol Potencjalna Brak bezpośrednich danych; teoretycznie możliwe zwiększone ryzyko hepatotoksyczności Zalecane unikanie spożywania alkoholu podczas terapii kaspofunginą Niepewny
  1. 26.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl