Działania niepożądane
Caspofungin Fresenius Kabi 50 mg
Profil bezpieczeństwa kaspofunginy został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 1865 dorosłych pacjentów z różnymi infekcjami grzybiczymi, w tym inwazyjną aspergilozą i kandydozą. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były reakcje w miejscu podania (zapalenie żyły, ból, rumień), zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz wątroby (wzrost enzymów wątrobowych: AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, bilirubina). Szczególnie niebezpieczne są reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i działania histaminowe, a także ciężkie powikłania oddechowe (obrzęk płuc, ARDS) u pacjentów z inwazyjną aspergilozą. Profil działań niepożądanych różni się między dorosłymi a dziećmi – u młodszych pacjentów dominują gorączka, wysypka i ból głowy. W badaniu porównującym dawki 50 mg/dobę i 150 mg/dobę nie stwierdzono istotnych różnic w bezpieczeństwie.
Działania niepożądane leku Caspofungin Fresenius Kabi
Profil bezpieczeństwa kaspofunginy został dokładnie przebadany w trakcie licznych badań klinicznych obejmujących 1865 pacjentów dorosłych otrzymujących lek w dawce pojedynczej lub wielokrotnej. Grupa ta obejmowała pacjentów z różnymi schorzeniami, w tym 564 pacjentów z gorączką i neutropenią, 382 pacjentów z inwazyjną kandydozą oraz 228 pacjentów z inwazyjną aspergilozą. Dodatkowe dane zebrano od 297 pacjentów ze zlokalizowanym zakażeniem wywołanym przez Candida oraz 394 pacjentów uczestniczących w badaniach klinicznych I fazy.1
Poważne reakcje niepożądane
Szczególnie istotnym zagrożeniem związanym ze stosowaniem kaspofunginy jest możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji oraz działań niepożądanych spowodowanych przez histaminę. U pacjentów z inwazyjną aspergilozą leczonych kaspofunginą odnotowano również ciężkie powikłania oddechowe, takie jak obrzęk płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych (ARDS) oraz nacieki widoczne w badaniach radiologicznych.2
Ogólne działania niepożądane
Jednym z najczęściej obserwowanych działań niepożądanych było zapalenie żyły w miejscu podania produktu leczniczego. Inne lokalne reakcje obejmowały: rumień, ból i (lub) wrażliwość na dotyk, świąd, wydzielinę oraz uczucie pieczenia. Większość zaburzeń klinicznych i laboratoryjnych zgłaszanych u dorosłych pacjentów miała charakter łagodny i rzadko wymagała przerwania leczenia.3
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Profil działań niepożądanych różni się w zależności od grupy wiekowej. Warto podkreślić, że dzieci i młodzież mogą doświadczać innych działań niepożądanych niż pacjenci dorośli. U dorosłych najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje w miejscu podania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz zaburzenia wątroby, podczas gdy u dzieci i młodzieży dominują gorączka, wysypka oraz ból głowy.4
Wpływ zwiększonej dawki na profil bezpieczeństwa
W badaniu klinicznym porównującym standardowe dawkowanie kaspofunginy (50 mg/dobę po dawce nasycającej 70 mg) z dawką zwiększoną (150 mg/dobę przez okres do 51 dni) u 100 dorosłych pacjentów, nie zaobserwowano istotnych różnic w profilu bezpieczeństwa między grupami. Odsetki pacjentów doświadczających ciężkich działań niepożądanych lub wymagających przerwania leczenia były porównywalne w obu grupach.5
Tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu, wraz z częstością ich występowania u pacjentów dorosłych.6
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zmniejszenie stężenia hemoglobiny, niedokrwistość, trombocytopenia, zmniejszenie hematokrytu, zmniejszenie liczby białych krwinek | Koagulopatia, leukopenia, zwiększenie liczby eozynofilów, zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększenie liczby płytek krwi, zmniejszenie liczby limfocytów, zwiększenie liczby białych krwinek, zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipokaliemia | Przeciążenie płynami, hipomagnezemia, jadłowstręt, zaburzenie równowagi elektrolitowej | Hiperglikemia, hipokalcemia, kwasica metaboliczna |
| Zaburzenia psychiczne | Niepokój, dezorientacja, bezsenność | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Zawroty głowy, zaburzenie smaku, parestezje, senność, drżenie | Niedoczulica |
| Zaburzenia oka | Zapalenie żył | ||
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca, tachykardia, arytmia, migotanie przedsionków | Zastoinowa niewydolność serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zakrzepowe zapalenie żył, zaczerwienienie twarzy, uderzenia gorąca, nadciśnienie tętnicze | Niedociśnienie tętnicze | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność, nieżyt nosa, ból gardła i krtani | Szybkie oddychanie, skurcz oskrzeli, kaszel, nocna duszność napadowa, niedotlenienie narządów i tkanek, szmery oddechowe, świszczący oddech | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, biegunka, wymioty | Ból brzucha, ból w górnej części brzucha, suchość w jamie ustnej, niestrawność | Dyskomfort w żołądku, rozdęcie brzucha, puchlina brzuszna, zaparcia, utrudnienie połykania, wzdęcia |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, bilirubina) | Zastój żółci, powiększenie wątroby | Hiperbilirubinemia, żółtaczka |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, świąd | Rumień wielopostaciowy, wysypka plamisto-grudkowa, wysypka świądowa, pokrzywka, alergiczne zapalenie skóry | Świąd uogólniony, wysypka rumieniowata, wysypka uogólniona, wysypka odropodobna, zmiana skórna, martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Ból stawów, ból pleców, ból kończyn, ból kości | Osłabienie mięśni, ból mięśni | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, dreszcze, świąd w miejscu infuzji | Ból, ból w miejscu cewnikowania, zmęczenie, uczucie zimna, uczucie gorąca, rumień w miejscu infuzji, stwardnienie w miejscu infuzji, ból w miejscu infuzji, obrzmienie w miejscu infuzji, zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia, obrzęk obwodowy, tkliwość | Dyskomfort w klatce piersiowej, ból w klatce piersiowej, obrzęk twarzy, uczucie zmiany temperatury ciała, stwardnienie, wynaczynienie w miejscu infuzji, podrażnienie w miejscu infuzji, zapalenie żył w miejscu infuzji, wysypka w miejscu infuzji, pokrzywka w miejscu infuzji, rumień w miejscu wstrzyknięcia, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, obrzmienie w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie |
Zaburzenia wartości laboratoryjnych
W trakcie terapii kaspofunginą obserwowano zmiany w parametrach laboratoryjnych, które obejmowały:7
- Zaburzenia elektrolitowe: zmniejszenie stężenia potasu, sodu, wapnia, chlorków, magnezu, fosforanów we krwi, lub ich zwiększenie
- Zaburzenia wskaźników nerkowych: zmniejszenie stężenia kreatyniny we krwi, obecność krwi i białka w moczu, zwiększenie stężenia mocznika we krwi
- Zaburzenia wskaźników wątrobowych: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, hiperbilirubinemia
- Zaburzenia parametrów hematologicznych: zaburzenia czasu protrombinowego, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji
- Inne: zwiększenie stężenia glukozy we krwi, zmniejszenie stężenia wodorowęglanów we krwi, zmniejszenie stężenia kwasu moczowego we krwi
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Dane z badań klinicznych przeprowadzonych na grupie 171 dzieci i młodzieży wskazują, że częstość występowania działań niepożądanych w tej grupie (26,3%) nie jest wyższa niż u dorosłych (43,1%), jednak profil tych działań jest odmienny.8
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zwiększenie liczby eozynofili | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | |
| Zaburzenia serca | Tachykardia | |
| Zaburzenia naczyniowe | Uderzenia gorąca, niedociśnienie tętnicze | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, świąd | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka | Dreszcze, ból w miejscu wprowadzenia cewnika |
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie stężenia potasu i magnezu, zwiększenie stężenia glukozy, zwiększenie/zmniejszenie stężenia fosforanów |
Niebezpieczeństwa związane z ciężkimi działaniami niepożądanymi
Reakcje skórne
Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwicze oddzielanie się naskórka. Chociaż występują rzadko, stanowią one zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania.9
Reakcje nadwrażliwości
W trakcie stosowania kaspofunginy odnotowano przypadki anafilaksji oraz działań niepożądanych mediowanych przez histaminę. Reakcje te mogą objawiać się wysypką, świądem, obrzękiem twarzy, dusznością, obniżeniem ciśnienia tętniczego i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.10
Zaburzenia oddechowe
U pacjentów leczonych kaspofunginą, szczególnie w przypadku inwazyjnej aspergilozy, zgłaszano poważne zaburzenia oddechowe, takie jak obrzęk płuc i zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych (ARDS). Powikłania te mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają intensywnego nadzoru medycznego.11
Zaburzenia czynności nerek i wątroby
Podczas terapii kaspofunginą obserwowano przypadki niewydolności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek, a także zaburzenia wątrobowe przejawiające się zwiększoną aktywnością enzymów wątrobowych, hiperbilirubinemią i żółtaczką. Pacjenci z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności tych narządów wymagają szczególnej uwagi i monitorowania parametrów laboratoryjnych.12
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych, pacjenci leczeni kaspofunginą powinni być dokładnie monitorowani pod kątem wystąpienia objawów niepożądanych. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.13
Działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania