Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kaspofungina, jako substancja czynna produktu leczniczego Caspofungin Adamed, wykazuje określony profil interakcji z innymi lekami. Na podstawie badań in vitro stwierdzono, że kaspofungina nie jest inhibitorem żadnego enzymu układu cytochromu P450 (CYP), a także nie indukuje metabolizmu innych substancji poprzez enzym CYP3A4, co wykazano w badaniach klinicznych. Dodatkowo kaspofungina nie jest substratem dla glikoproteiny P i wykazuje jedynie słabe powinowactwo do enzymów cytochromu P450. Pomimo tych właściwości, substancja ta wchodzi w interakcje z określonymi produktami leczniczymi, które należy uwzględnić w terapii.¹

Interakcje z cyklosporyną

Badania kliniczne wykazały, że cyklosporyna A (podawana w dawce 4 mg/kg mc. lub w dwóch dawkach po 3 mg/kg mc. w odstępie 12 godzin) zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie związany jest ze zmniejszonym wychwytem kaspofunginy przez wątrobę. Co istotne, kaspofungina nie wpływa na stężenie cyklosporyny w osoczu. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków obserwowano przejściowy wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALT i AST) nieprzekraczający trzykrotności górnej granicy normy (GGN), który ustępował po przerwaniu leczenia. W retrospektywnym badaniu 40 pacjentów otrzymujących jednocześnie kaspofunginę i cyklosporynę przez okres od 1 do 290 dni (mediana 17,5 dnia) nie odnotowano poważnych zaburzeń czynności wątroby. Zaleca się jednak monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych podczas jednoczesnego stosowania tych produktów leczniczych.²

Interakcje z takrolimusem

Kaspofungina powoduje obniżenie minimalnego stężenia takrolimusu o 26% u zdrowych dorosłych ochotników. W związku z tym u pacjentów otrzymujących jednocześnie kaspofunginę i takrolimus konieczne jest standardowe monitorowanie stężenia takrolimusu we krwi oraz odpowiednie dostosowanie jego dawkowania.³

Interakcje ze środkami przeciwgrzybiczymi i innymi lekami

Badania kliniczne nie wykazały znaczących klinicznie zmian w farmakokinetyce kaspofunginy podczas jednoczesnego stosowania z itrakonazolem, amfoterycyną B, mykofenolanem, nelfinawirem czy takrolimusem. Podobnie kaspofungina nie miała istotnego wpływu na farmakokinetykę amfoterycyny B, itrakonazolu, ryfampicyny ani mykofenolanu mofetylu. Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa sugerują, że stosowanie kaspofunginy jednocześnie z amfoterycyną B, itrakonazolem, nelfinawirem czy mykofenolanem mofetylu nie wymaga specjalnych środków ostrożności.⁴

Interakcje z induktorami enzymów metabolizujących

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje kaspofunginy z induktorami enzymów metabolizujących. Ryfampicyna powodowała zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% oraz zwiększenie jej stężenia minimalnego o 170% u zdrowych dorosłych ochotników w pierwszym dniu jednoczesnego podawania obu leków. Następnie obserwowano stopniowe zmniejszanie się minimalnego stężenia kaspofunginy przy wielokrotnym podawaniu. Po dwóch tygodniach wpływ ryfampicyny na AUC kaspofunginy był ograniczony, jednak minimalne stężenia kaspofunginy były nadal o 30% niższe niż u pacjentów otrzymujących wyłącznie kaspofunginę. Mechanizm tej interakcji polega prawdopodobnie na początkowym hamowaniu, a następnie indukcji białek transportowych.⁵

Podobne działanie mogą wykazywać również inne leki indukujące enzymy metabolizujące, takie jak efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina czy karbamazepina, które mogą prowadzić do zmniejszenia AUC kaspofunginy. W takich przypadkach, przy jednoczesnym stosowaniu induktorów enzymów metabolizujących u dorosłych pacjentów, po zastosowaniu początkowej dawki nasycającej 70 mg, należy rozważyć zwiększenie dobowej dawki kaspofunginy do 70 mg.⁶

Należy zaznaczyć, że przedstawione badania interakcji u dorosłych pacjentów przeprowadzono przy dawkach kaspofunginy wynoszących 50 lub 70 mg na dobę. Interakcje większych dawek kaspofunginy z innymi produktami leczniczymi nie zostały formalnie przebadane.⁷

Interakcje u dzieci i młodzieży

Analizy regresji danych farmakokinetycznych wykazały, że u dzieci i młodzieży jednoczesne podawanie deksametazonu z kaspofunginą może powodować znaczące klinicznie zmniejszenie wartości minimalnego stężenia kaspofunginy. Sugeruje to, że stosowanie induktorów enzymów metabolizujących u pacjentów pediatrycznych będzie prowadziło do podobnego jak u dorosłych zmniejszenia stężeń kaspofunginy. W przypadku stosowania kaspofunginy u dzieci i młodzieży (w wieku od 12 miesięcy do 17 lat) jednocześnie z induktorami klirensu substancji czynnych, takimi jak ryfampicyna, efawirenz, newirapina, fenytoina, deksametazon lub karbamazepina, należy rozważyć podawanie kaspofunginy w dawce wynoszącej 70 mg/m² na dobę (nie przekraczając rzeczywistej dawki dobowej wynoszącej 70 mg).⁸

Interakcje z alkoholem

Nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji kaspofunginy z alkoholem etylowym. Jednakże, jako produkt leczniczy stosowany głównie w warunkach szpitalnych, często u pacjentów w ciężkim stanie klinicznym, spożywanie alkoholu podczas terapii kaspofunginą nie jest zalecane z kilku powodów:

• Alkohol może zaburzać metabolizm wątrobowy wielu leków, co może potencjalnie modyfikować ich działanie terapeutyczne.
• Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby mogą doświadczać zwiększonego ryzyka hepatotoksyczności przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu i stosowaniu leków metabolizowanych w wątrobie.
• Zarówno kaspofungina, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co teoretycznie może zwiększać obciążenie tego narządu.
• U pacjentów z inwazyjnymi zakażeniami grzybiczymi (główne wskazanie do stosowania kaspofunginy) spożywanie alkoholu może dodatkowo obniżać odporność organizmu i zmniejszać skuteczność terapii przeciwgrzybiczej.

W związku z powyższym, zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu w trakcie leczenia kaspofunginą, szczególnie w przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub przyjmujących jednocześnie inne leki potencjalnie hepatotoksyczne.

Tabela interakcji