Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kaspofungina, substancja czynna produktu leczniczego Caspofungin Adamed, wykazuje pewne istotne klinicznie interakcje z innymi lekami, mimo że nie jest inhibitorem żadnego enzymu układu cytochromu P450 (CYP). W badaniach in vitro oraz klinicznych ustalono, że kaspofungina nie indukuje metabolizmu substancji poprzez enzym CYP3A4, nie jest substratem dla glikoproteiny P i wykazuje słabe powinowactwo do enzymów cytochromu P450. Mimo to udokumentowano szereg interakcji lekowych, które należy uwzględnić podczas leczenia pacjenta. ¹

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna A w znaczący sposób wpływa na farmakokinetykę kaspofunginy. Badania kliniczne wykazały, że po podaniu cyklosporyny A (w dawce 4 mg/kg mc. lub w dwóch dawkach po 3 mg/kg mc. co 12 godzin) u zdrowych dorosłych osób dochodziło do zwiększenia AUC kaspofunginy o około 35%. Mechanizm tej interakcji związany jest najprawdopodobniej ze zmniejszonym wychwytem kaspofunginy przez wątrobę. Warto podkreślić, że kaspofungina nie zwiększała stężenia cyklosporyny w osoczu. ²

Podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy i cyklosporyny obserwowano przejściowy wzrost aktywności enzymów wątrobowych ALT i AST (mniejszy lub równy trzykrotności górnej granicy normy – GGN), który ustępował po przerwaniu leczenia. W retrospektywnym badaniu obejmującym 40 pacjentów leczonych jednocześnie kaspofunginą i cyklosporyną przez okres od 1 do 290 dni (mediana 17,5 dnia) nie zaobserwowano poważnych zaburzeń czynności wątroby. Niemniej, zaleca się monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych podczas jednoczesnego stosowania tych leków. ³

Takrolimus również wchodzi w interakcję z kaspofunginą. Wykazano, że kaspofungina zmniejszała minimalne stężenie takrolimusu o 26% u zdrowych dorosłych ochotników. W przypadku pacjentów otrzymujących oba te leki, konieczne jest standardowe monitorowanie stężeń takrolimusu we krwi oraz odpowiednie dostosowanie jego dawek. ⁴

Interakcje z induktorami enzymów metabolizujących

Ryfampicyna wykazuje znaczący wpływ na farmakokinetykę kaspofunginy. W pierwszym dniu jednoczesnego podawania ryfampicyna powodowała zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% oraz zwiększenie jej stężenia minimalnego o 170% u zdrowych dorosłych ochotników. Jednakże, po wielokrotnym podaniu obu leków ten efekt się zmniejszał – po dwóch tygodniach ryfampicyna wykazywała już tylko ograniczony wpływ na AUC kaspofunginy, choć jej minimalne stężenia były nadal o 30% niższe w porównaniu do pacjentów otrzymujących wyłącznie kaspofunginę. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie polega na początkowym hamowaniu, a następnie indukcji białek transportowych. ⁵

Podobnych interakcji należy spodziewać się przy stosowaniu innych leków indukujących enzymy metabolizujące, takich jak efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina czy karbamazepina. Dane z populacyjnych badań farmakokinetycznych wskazują, że jednoczesne podawanie kaspofunginy z tymi lekami może prowadzić do zmniejszenia AUC kaspofunginy. ⁶

W przypadku jednoczesnego stosowania induktorów enzymów metabolizujących u dorosłych pacjentów po zastosowaniu 70 mg w dawce nasycającej zaleca się rozważenie zwiększenia dobowej dawki kaspofunginy do 70 mg. ⁷

Interakcje u dzieci i młodzieży

Wyniki analiz regresji danych farmakokinetycznych wskazują, że u dzieci i młodzieży jednoczesne podawanie deksametazonu z kaspofunginą może spowodować znaczące klinicznie zmniejszenie wartości minimalnego stężenia kaspofunginy. Podobnie jak u dorosłych, stosowanie leków indukujących u dzieci i młodzieży będzie wiązać się ze zmniejszeniem stężeń kaspofunginy. ⁸

W przypadku stosowania kaspofunginy u dzieci i młodzieży (w wieku od 12 miesięcy do 17 lat) jednocześnie z induktorami klirensu substancji czynnych, takimi jak ryfampicyna, efawirenz, newirapina, fenytoina, deksametazon lub karbamazepina, należy rozważyć podawanie kaspofunginy w dawce wynoszącej 70 mg/m² na dobę (nie przekraczając rzeczywistej dawki dobowej wynoszącej 70 mg). ⁹

Leki bez istotnych interakcji

Badania kliniczne wykazały, że farmakokinetyka kaspofunginy nie zmieniała się w znaczący klinicznie sposób po zastosowaniu itrakonazolu, amfoterycyny B, mykofenolanu, nelfinawiru ani takrolimusu. Z kolei kaspofungina nie miała wpływu na farmakokinetykę amfoterycyny B, itrakonazolu, ryfampicyny ani mykofenolanu mofetylu. ¹⁰

Chociaż dane dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone, wydaje się, że nie są konieczne specjalne środki ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy z amfoterycyną B, itrakonazolem, nelfinawirem czy mykofenolanem mofetylu. ¹¹

Warto zaznaczyć, że wszystkie opisane powyżej badania interakcji z innymi produktami leczniczymi u dorosłych pacjentów były przeprowadzone z użyciem dawek kaspofunginy wynoszących 50 lub 70 mg na dobę. Interakcje większych dawek kaspofunginy z innymi produktami leczniczymi nie zostały formalnie zbadane. ¹²

Interakcje z alkoholem

W dostępnej charakterystyce produktu leczniczego Caspofungin Adamed 70 mg nie zawarto specyficznych danych dotyczących interakcji kaspofunginy z alkoholem. Jednak biorąc pod uwagę profil farmakokinetyczny i metaboliczny kaspofunginy, należy uwzględnić potencjalne ryzyko interakcji z alkoholem.

Kaspofungina jest metabolizowana głównie w wątrobie, choć nie za pośrednictwem głównych izoenzymów cytochromu P450, a alkohol może wpływać na funkcję hepatocytów oraz czynność wątroby. Mimo braku bezpośrednich danych o interakcji, ze względów bezpieczeństwa oraz w celu zapewnienia optymalnej skuteczności terapii, należy zalecić pacjentom unikanie spożywania alkoholu podczas terapii kaspofunginą.

Ponadto, pacjenci leczeni kaspofunginą często znajdują się w ciężkim stanie klinicznym i mogą mieć upośledzoną funkcję wątroby, co dodatkowo przemawia za unikaniem alkoholu, który mógłby nasilać objawy choroby podstawowej lub powodować dodatkowe obciążenie wątroby.

Tabela interakcji