Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kaspofungina wykazuje ograniczony potencjał interakcji z innymi lekami, ponieważ badania in vitro potwierdziły, że substancja ta nie jest inhibitorem żadnego z enzymów układu cytochromu P450 (CYP). Ponadto, w badaniach klinicznych nie zaobserwowano indukcji metabolizmu innych substancji poprzez CYP3A4 przez kaspofunginę. Należy również podkreślić, że kaspofungina nie jest substratem glikoproteiny P i wykazuje słabe powinowactwo do enzymów cytochromu P450. Mimo tego ograniczonego potencjału, badania farmakologiczne i kliniczne wykazały, że istnieją pewne istotne interakcje z innymi lekami, które wymagają uwagi klinicysty.¹

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna A w sposób znaczący wpływa na farmakokinetykę kaspofunginy. Badania kliniczne przeprowadzone u zdrowych dorosłych wykazały, że cyklosporyna A (w dawce 4 mg/kg mc. lub w dwóch dawkach po 3 mg/kg mc. w odstępie 12 godzin) powoduje zwiększenie AUC kaspofunginy o około 35%. Mechanizm tej interakcji jest prawdopodobnie związany ze zmniejszonym wychwytem kaspofunginy przez wątrobę. Warto podkreślić, że kaspofungina nie wpływa na stężenie cyklosporyny w osoczu. Jednoczesne stosowanie tych leków wiąże się jednak z ryzykiem przejściowego zwiększenia aktywności AlAT i AspAT do wartości nieprzekraczających trzykrotnej górnej granicy zakresu wartości prawidłowych. Te zmiany ustępują po odstawieniu leków.²

Retrospektywne badanie obejmujące 40 pacjentów leczonych jednocześnie kaspofunginą i cyklosporyną przez okres od 1 do 290 dni (mediana 17,5 dnia) nie wykazało poważnych zaburzeń czynności wątroby. Niemniej jednak, mając na uwadze potencjalne ryzyko, zaleca się monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych podczas jednoczesnego stosowania tych dwóch leków.³

Takrolimus jest kolejnym lekiem immunosupresyjnym, który wchodzi w interakcje z kaspofunginą. Badania kliniczne z udziałem zdrowych dorosłych ochotników wykazały, że kaspofungina zmniejsza minimalne stężenie takrolimusu o 26%. Ze względu na to istotne klinicznie oddziaływanie, u pacjentów przyjmujących jednocześnie oba leki konieczne jest standardowe monitorowanie stężeń takrolimusu we krwi oraz odpowiednie dostosowanie jego dawek.⁴

Mykofenolan mofetylu nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji z kaspofunginą. Badania kliniczne potwierdziły, że farmakokinetyka kaspofunginy nie ulega zmianie podczas jednoczesnego stosowania z mykofenolanem. Podobnie, kaspofungina nie wpływa na farmakokinetykę mykofenolanu mofetylu. Nie jest więc konieczne zachowywanie szczególnych środków ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych leków.⁵

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Badania kliniczne z udziałem zdrowych dorosłych ochotników wykazały, że farmakokinetyka kaspofunginy nie ulega istotnej zmianie podczas jednoczesnego stosowania z itrakonazolem czy amfoterycyną B. Co więcej, kaspofungina nie wpływa na farmakokinetykę tych leków przeciwgrzybiczych. Na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że jednoczesne stosowanie kaspofunginy z amfoterycyną B lub itrakonazolem nie wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności.⁶

Interakcje z induktorami enzymów metabolizujących

Ryfampicyna ma złożony wpływ na farmakokinetykę kaspofunginy. Badania u zdrowych dorosłych ochotników wykazały, że ryfampicyna powoduje zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% oraz zwiększenie jej stężenia minimalnego o 170% w pierwszym dniu jednoczesnego podawania obu leków. Przy wielokrotnym podawaniu obu leków minimalne stężenia kaspofunginy stopniowo się zmniejszają. Po dwóch tygodniach jednoczesnego podawania ryfampicyna miała ograniczony wpływ na AUC kaspofunginy, natomiast jej stężenia minimalne były o 30% mniejsze niż u pacjentów dorosłych przyjmujących samą kaspofunginę. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie polega na początkowym hamowaniu, a następnie indukcji białek transportowych.⁷

Podobny efekt zmniejszenia stężeń kaspofunginy można spodziewać się podczas stosowania innych leków indukujących enzymy metabolizujące, takich jak: efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina czy karbamazepina. Dane z badań farmakokinetyki populacyjnej potwierdzają możliwość zmniejszenia AUC kaspofunginy podczas jednoczesnego stosowania tych leków.⁸

W przypadku konieczności jednoczesnego podawania induktorów enzymów metabolizujących u osób dorosłych, należy rozważyć zwiększenie dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg, po zastosowaniu zwykłej dawki nasycającej 70 mg. Warto zaznaczyć, że przeprowadzone badania interakcji dotyczyły kaspofunginy w dawkach 50 i 70 mg/dobę, natomiast nie przeprowadzono oficjalnych badań dotyczących interakcji kaspofunginy w wyższych dawkach z innymi produktami leczniczymi.⁹

Interakcje u dzieci i młodzieży

Wyniki analiz regresji danych farmakokinetycznych wskazują, że u dzieci i młodzieży stosowanie kaspofunginy jednocześnie z deksametazonem może spowodować znaczące klinicznie zmniejszenie wartości minimalnego stężenia kaspofunginy. Podobnie jak u dorosłych, zastosowanie induktorów enzymów u dzieci i młodzieży może wiązać się ze zmniejszeniem stężeń kaspofunginy. W przypadku jednoczesnego stosowania kaspofunginy u dzieci i młodzieży (w wieku od 12 miesięcy do 17 lat) z induktorami klirensu leków (ryfampicyna, efawirenz, newirapina, fenytoina, deksametazon, karbamazepina), należy rozważyć podanie dawki leku 70 mg/m² pc. na dobę (nie przekraczając dawki rzeczywistej wynoszącej 70 mg na dobę).¹⁰

Interakcje z innymi lekami

Nelfinawir, lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu zakażeń HIV, nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji z kaspofunginą. Badania farmakologiczne potwierdziły, że farmakokinetyka kaspofunginy nie ulega zmianie podczas jednoczesnego stosowania nelfinawiru. Na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że nie jest konieczne zachowywanie szczególnych środków ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych leków.¹¹

Interakcje kaspofunginy z alkoholem

Brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących interakcji kaspofunginy z alkoholem. Jednakże, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy i spożywania alkoholu, ponieważ zarówno kaspofungina, jak i alkohol mogą wpływać na funkcję wątroby. Potencjalne działanie hepatotoksyczne obu substancji może się sumować, zwiększając ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u pacjentów z wcześniej istniejącymi schorzeniami wątroby lub przyjmujących inne leki o potencjale hepatotoksycznym, takie jak cyklosporyna.

Ponadto, pacjenci z inwazyjnymi zakażeniami grzybiczymi, dla których wskazane jest leczenie kaspofunginą, często znajdują się w stanie immunosupresji lub ciężkiej choroby, w którym spożywanie alkoholu może dodatkowo niekorzystnie wpływać na przebieg leczenia oraz ogólny stan kliniczny. Z tego względu zaleca się całkowitą abstynencję alkoholową w trakcie terapii kaspofunginą.

Tabela interakcji kaspofunginy z innymi lekami