Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Polfilin 100 mg

Dane przedkliniczne pentoksyfiliny wskazują na stosunkowo szeroki margines bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Dawka toksyczna u ludzi wynosi około 80 mg/kg masy ciała przy podaniu doustnym, natomiast u gryzoni wartości te różnią się w zależności od drogi podania: dożylna 0,17-0,23 g/kg, dootrzewnowa 0,24-0,37 g/kg oraz doustna 1,2-2,1 g/kg. W badaniach toksyczności przewlekłej, podawanie pentoksyfiliny przez rok w dawkach do 1000 mg/kg u szczurów i do 100 mg/kg u psów nie wywołało uszkodzeń narządów wewnętrznych. Jednakże bardzo wysokie dawki (≥320 mg/kg u psów) wiązały się z poważnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz zmiany histopatologiczne, co sugeruje potencjalny wpływ neurotoksyczny i kardiotoksyczny przy przedawkowaniu.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania pentoksyfiliny

Dane przedkliniczne dla pentoksyfiliny obejmują kompleksowe badania toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału rakotwórczego i mutagennego oraz wpływu na rozrodczość. Wyniki tych badań dostarczają istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tego leku, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej.1

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej wykazały, że dawka pentoksyfiliny wywołująca objawy toksyczne u ludzi wynosi około 80 mg/kg masy ciała przy podaniu doustnym. Natomiast w badaniach na gryzoniach wartości toksyczne różniły się w zależności od drogi podania:2

Droga podania Dawka toksyczna (g/kg masy ciała) Gatunki zwierząt
Dożylna 0,17-0,23 Myszy i szczury
Dootrzewnowa 0,24-0,37 Myszy i szczury
Doustna 1,2-2,1 Myszy i szczury

Toksyczność przewlekła

W badaniach toksyczności przewlekłej nie zaobserwowano uszkodzeń narządów wewnętrznych po długotrwałym podawaniu pentoksyfiliny przez okres jednego roku:3

  • U szczurów dawki do 1000 mg/kg masy ciała na dobę nie wywołały objawów toksyczności narządowej
  • U psów dawki do 100 mg/kg masy ciała na dobę również nie spowodowały istotnych zmian patologicznych

Należy jednak zaznaczyć, że u niektórych psów otrzymujących bardzo wysokie dawki pentoksyfiliny (320 mg/kg masy ciała i większe) przez okres jednego roku zaobserwowano szereg poważnych działań niepożądanych, w tym:4

  • Zaburzenia koordynacji ruchowej – wskazujące na potencjalny wpływ neurotoksyczny
  • Niewydolność krążenia – sugerujące niekorzystny wpływ na funkcję układu sercowo-naczyniowego
  • Krwotoki – potwierdzające potencjalne działanie przeciwzakrzepowe przy wysokich dawkach
  • Obrzęk płuc – jako efekt zaburzeń hemodynamicznych
  • Zmiany histopatologiczne w postaci obecności komórek olbrzymich w badaniach mikroskopowych

Rakotwórczość i mutagenność

Potencjał rakotwórczy pentoksyfiliny badano w długoterminowych badaniach na gryzoniach. Myszom i szczurom podawano przez 18 miesięcy pentoksyfilinę w dawkach do 570 mg/kg masy ciała na dobę. W przypadku szczurów obserwację kontynuowano przez dodatkowe 6 miesięcy.5

Wyniki tych badań wykazały:6

  • Brak działania rakotwórczego u myszy
  • U samic szczurów zaobserwowano nieznaczne zwiększenie częstości występowania łagodnych gruczolakowłókniaków sutka

Znaczenie kliniczne tej obserwacji dotyczącej gruczolakowłókniaków u szczurów jest prawdopodobnie niewielkie, ponieważ:7

  • Zmiany występowały w małej skali
  • Powszechnie wiadomo, że u starych szczurów naturalnie zwiększa się częstość występowania łagodnych gruczolakowłókniaków sutka

Przeprowadzone testy mutagenności nie wykazały działania mutagennego pentoksyfiliny. Badania obejmowały:8

  • Test Amesa – oceniający mutagenność na szczepach bakterii
  • Test mikrojąderkowy – badający uszkodzenia chromosomów
  • Test UDS (nieplanowanej syntezy DNA) – wykrywający zdolność do naprawy DNA

Wpływ na rozrodczość

Wpływ pentoksyfiliny na rozrodczość został zbadany na kilku gatunkach zwierząt laboratoryjnych, w tym szczurach, myszach, królikach i psach.9

W przeprowadzonych badaniach nie stwierdzono:10

  • Działania teratogennego – nie wywoływała wad rozwojowych u płodów
  • Efektu embriotoksycznego – nie powodowała toksycznego wpływu na zarodki w typowych dawkach
  • Negatywnego wpływu na płodność zwierząt

Jedynym istotnym działaniem niepożądanym obserwowanym w badaniach reprodukcyjnych było częstsze obumieranie płodów, ale wyłącznie przy zastosowaniu bardzo dużych dawek pentoksyfiliny.11

Badania farmakokinetyczne wykazały, że pentoksyfilina i jej metabolity przenikają do mleka matki, co należy uwzględnić przy rozważaniu stosowania leku u kobiet karmiących piersią.12

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl