Właściwości farmakokinetyczne – balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 1,5% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia

Właściwości farmakokinetyczne
balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 1,5% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia

Roztwory do dializy otrzewnowej Balance o stężeniach glukozy 1,5%, 2,3% i 4,25% oraz wapnia 1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l wykazują specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują efektywność ultrafiltracji i usuwania toksyn mocznicowych. Ultrafiltracja jest największa w pierwszych 2-3 godzinach dializy, a jej objętość po 4 godzinach zależy od stężenia glukozy: odpowiednio 100 ml (1,5%), 400 ml (2,3%) i 800 ml (4,25%). Glukoza, pełniąca funkcję środka osmotycznego, jest wchłaniana w 60-80% podczas 6-godzinnej dializy, co wpływa na zmniejszenie gradientu osmotycznego i spadek ultrafiltracji. Mleczan, stosowany jako bufor, jest niemal całkowicie wchłaniany po 6 godzinach i metabolizowany przez wątrobę, co wspiera utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej.

Pobierz ChPL PDF balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l – Roztwór do dializy otrzewnowej – 1,5% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia

Właściwości farmakokinetyczne leku

Mechanizmy transportu substancji
Rola glukozy w procesie ultrafiltracji
Wchłanianie glukozy
Metabolizm mleczanu
Transport wapnia
Bilans wapniowy w schemacie CADO
Kolejne rozdziały

Wskazania

schyłkowa przewlekła niewydolność nerek

Substancja czynna

Kategoria leku

Właściwości farmakokinetyczne leku

Roztwory do dializy otrzewnowej balance o różnych stężeniach glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) i wapnia (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l) wykazują specyficzne właściwości farmakokinetyczne wpływające na skuteczność terapii dializacyjnej. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę zachowania składników roztworu w organizmie pacjenta podczas dializy otrzewnowej.¹

Mechanizmy transportu substancji

W procesie dializy otrzewnowej z użyciem roztworów balance zachodzą dwa główne mechanizmy transportu substancji:

Dyfuzja – transport cząsteczek zgodnie z gradientem stężeń, odpowiedzialny głównie za usuwanie toksyn mocznicowych
Konwekcja – transport związany z przepływem rozpuszczalnika (wody) pod wpływem różnicy ciśnień

Dzięki tym mechanizmom z organizmu eliminowane są produkty przemiany materii gromadzące się w mocznicy, takie jak mocznik, kreatynina, kwas moczowy, a także nieorganiczne fosforany oraz elektrolity: sód, potas, wapń i magnez.²

Rola glukozy w procesie ultrafiltracji

Glukoza pełni funkcję środka osmotycznego w roztworach balance. Jej stężenie (1,5%, 2,3% lub 4,25%) determinuje siłę ultrafiltracji, czyli ilość wody usuwanej z organizmu podczas dializy. Glukoza jest stopniowo wchłaniana z jamy otrzewnej do krwiobiegu pacjenta, co powoduje zmniejszanie się gradientu stężeń między roztworem dializacyjnym a płynem zewnątrzkomórkowym.³

Profil ultrafiltracji w czasie zalegania roztworu charakteryzuje się następującymi cechami:

Ultrafiltracja jest największa na początku czasu zalegania roztworu w jamie otrzewnej
Maksymalna ultrafiltracja jest osiągana po około 2-3 godzinach
Następnie rozpoczyna się wchłanianie glukozy, co skutkuje postępującym spadkiem ultrafiltracji

Objętość uzyskanego ultrafiltratu zależy od stężenia glukozy w roztworze i po 4 godzinach wynosi średnio:⁴

Stężenie glukozy	Średnia objętość ultrafiltratu po 4 godzinach
1,5%	100 ml
2,3%	400 ml
4,25%	800 ml

Wchłanianie glukozy

Podczas 6-godzinnej dializy otrzewnowej z użyciem roztworów balance wchłonięciu ulega około 60-80% glukozy zawartej w roztworze dializacyjnym. Proces ten jest stopniowy i ma znaczący wpływ na profil ultrafiltracji.⁵

Metabolizm mleczanu

Mleczan, stosowany w roztworach balance jako środek buforujący, wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny:

Jest wchłaniany niemal całkowicie po 6 godzinach zalegania roztworu w jamie otrzewnej
U pacjentów z prawidłową funkcją wątroby mleczan jest szybko metabolizowany
O efektywnym metabolizmie mleczanu świadczą prawidłowe poziomy pośrednich metabolitów

Mleczan pełni istotną rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu podczas dializy otrzewnowej.⁶

Transport wapnia

Farmakokinetyka wapnia w dializie otrzewnowej z użyciem roztworów balance jest złożonym procesem, na który wpływa wiele czynników. Transport wapnia jest zależny od:⁷

Stężenia glukozy w roztworze dializacyjnym
Objętości wlewu
Stężenia wapnia zjonizowanego w surowicy
Stężenia wapnia w roztworze dializacyjnym

Kierunek i nasilenie transportu wapnia określają następujące zależności: im wyższe stężenie glukozy, większa objętość wlewu i wyższe stężenie wapnia w surowicy, a jednocześnie niższe stężenie wapnia w roztworze dializacyjnym, tym większe jest przenikanie wapnia od pacjenta do dializatu (usuwanie wapnia z organizmu).⁸

Bilans wapniowy w schemacie CADO

W przypadku stosowania roztworów balance z zawartością wapnia 1,25 mmol/l w schemacie ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO), można określić przybliżoną ilość wapnia usuwanego z organizmu. W typowym schemacie CADO, obejmującym zastosowanie trzech worków z 1,5% glukozą i jednego worka z 4,25% glukozą (wszystkie o zawartości wapnia 1,25 mmol/l), szacuje się usunięcie około 160 mg wapnia na dobę.⁹

Taki profil transportu wapnia ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ umożliwia pacjentom dializowanym przyjmowanie większych dawek leków zawierających wapń oraz preparatów witaminy D bez ryzyka rozwoju hiperkalcemii.¹⁰

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.