Właściwości farmakodynamiczne
balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 1,5% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia

Roztwór balance jest roztworem hipertonicznym do dializy otrzewnowej, zawierającym elektrolity buforowane mleczanem oraz glukozę, stosowanym w leczeniu krańcowej niewydolności nerek za pomocą ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO). Produkt dostarczany jest w dwukomorowych workach, gdzie po zmieszaniu uzyskuje się roztwór o pH około 7,0 i osmolarności od 356 do 511 mOsm/l, w zależności od stężenia glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) oraz stężenia wapnia (1,25 lub 1,75 mmol/l). Skład elektrolitowy jest zbliżony do fizjologicznego, z zawartością Na⁺ 134 mmol/l, Mg²⁺ 0,5 mmol/l, Cl⁻ około 100-101,5 mmol/l oraz mleczanu 35 mmol/l, co umożliwia skuteczną korekcję kwasicy metabolicznej poprzez metabolizm mleczanu do wodorowęglanu.

Właściwości farmakodynamiczne roztworu balance

Roztwór balance należy do grupy farmakoterapeutycznej roztworów do dializy otrzewnowej, roztworów hipertonicznych (kod ATC: B05D B). Jest to roztwór elektrolitów buforowany mleczanem, zawierający glukozę, przeznaczony do stosowania dootrzewnowego w leczeniu krańcowej niewydolności nerek różnej etiologii, za pomocą ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO). 1

Skład roztworu balance i jego właściwości fizyczne

Produkt leczniczy balance dostarczany jest w workach dwukomorowych – w jednej komorze zawarty jest zasadowy roztwór mleczanu, w drugiej kwaśny roztwór elektrolitów i glukozy. Poprzez otwarcie spawu między komorami następuje wymieszanie obu roztworów, dając obojętny, gotowy do użycia roztwór. 2

Roztwór gotowy do użycia charakteryzuje się następującymi parametrami fizykochemicznymi:

Parametr 1,5% glukoza + 1,25 mmol/l Ca²⁺ 2,3% glukoza + 1,25 mmol/l Ca²⁺ 4,25% glukoza + 1,25 mmol/l Ca²⁺ 1,5% glukoza + 1,75 mmol/l Ca²⁺ 2,3% glukoza + 1,75 mmol/l Ca²⁺ 4,25% glukoza + 1,75 mmol/l Ca²⁺
Osmolarność teoretyczna 356 mOsm/l 399 mOsm/l 509 mOsm/l 358 mOsm/l 401 mOsm/l 511 mOsm/l
pH ≈ 7,0 ≈ 7,0 ≈ 7,0 ≈ 7,0 ≈ 7,0 ≈ 7,0

Skład elektrolitowy gotowego do użycia roztworu balance jest zbliżony do fizjologicznego składu surowicy, jednak został specjalnie dostosowany do potrzeb pacjentów z mocznicą. Zawartość elektrolitów w litrze roztworu wynosi odpowiednio: 3

Elektrolit 1,5%/2,3%/4,25% glukoza + 1,25 mmol/l Ca²⁺ 1,5%/2,3%/4,25% glukoza + 1,75 mmol/l Ca²⁺
Ca²⁺ 1,25 mmol/l 1,75 mmol/l
Na⁺ 134 mmol/l 134 mmol/l
Mg²⁺ 0,5 mmol/l 0,5 mmol/l
Cl⁻ 100,5 mmol/l 101,5 mmol/l
(S)-mleczan 35 mmol/l 35 mmol/l
Glukoza 1,5% 83,2 mmol/l 83,2 mmol/l
Glukoza 2,3% 126,1 mmol/l 126,1 mmol/l
Glukoza 4,25% 235,8 mmol/l 235,8 mmol/l

Mechanizm działania w dializie otrzewnowej

Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO) wykorzystuje otrzewną jako półprzepuszczalną błonę umożliwiającą wymianę substancji rozpuszczonych i wody między krwią a roztworem dializacyjnym. Proces ten zachodzi dzięki mechanizmom dyfuzji i konwekcji, zgodnie z właściwościami fizykochemicznymi. W standardowej procedurze CADO w jamie otrzewnowej znajduje się niemal ciągle około 2 litrów roztworu dializacyjnego, który wymienia się na świeży roztwór od trzech do pięciu razy na dobę. 4

Działanie farmakodynamiczne

W trakcie dializy otrzewnowej z roztworem balance zachodzą następujące procesy:

  • Usuwanie toksyn mocznicowych – substancje, które w warunkach fizjologicznych są wydalane z moczem, takie jak mocznik, kreatynina, fosforany nieorganiczne, kwas moczowy oraz inne substancje rozpuszczone, są usuwane z organizmu do roztworu dializacyjnego. 5
  • Regulacja gospodarki wodnej – równowaga płynów jest utrzymywana poprzez zastosowanie roztworów o różnym stężeniu glukozy, co pozwala na kontrolowane usuwanie nadmiaru wody (ultrafiltracja). Wyższa zawartość glukozy w roztworze zwiększa gradient osmotyczny i nasila ultrafiltrację. 6
  • Wyrównanie kwasicy metabolicznej – kwasica metaboliczna, będąca konsekwencją schyłkowej niewydolności nerek, jest korygowana dzięki zawartości mleczanu w roztworze. W wyniku całkowitego metabolizmu mleczanu w organizmie pacjenta powstaje wodorowęglan, co prowadzi do wyrównania zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej. 7

Szczególne właściwości roztworu z wapniem 1,25 mmol/l

Roztwór balance o zawartości wapnia 1,25 mmol/l został specjalnie zaprojektowany, aby zmniejszyć ryzyko hiperkalcemii u pacjentów jednocześnie leczonych zawierającymi wapń środkami wiążącymi fosforany i/lub suplementami witaminy D. Niższe stężenie wapnia w roztworze dializacyjnym pomaga utrzymać prawidłową gospodarkę wapniowo-fosforanową u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, szczególnie w kontekście równoczesnej terapii mającej na celu kontrolę hiperfosfatemii. 8

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl