Przedawkowanie
balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 1,5% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia

Przedawkowanie roztworu do dializy otrzewnowej balance (1,5%/2,3%/4,25% glukozy, wapń 1,25/1,75 mmol/l) może prowadzić do poważnych zaburzeń homeostazy, w tym odwodnienia, przewodnienia oraz zaburzeń elektrolitowych. Nadmierne usuwanie płynów w wyniku zbyt częstych wymian lub stosowania roztworów o wysokim stężeniu glukozy skutkuje tachykardią, hipotensją, suchością błon śluzowych i zmniejszonym wypełnieniem żył szyjnych. Z kolei niewystarczająca dializa lub przerwanie leczenia może wywołać przewodnienie z obrzękami obwodowymi, dusznością, nadciśnieniem tętniczym i dekompensacją krążenia. Zaburzenia elektrolitowe manifestują się zaburzeniami rytmu serca, osłabieniem mięśniowym, drętwieniem kończyn i zaburzeniami świadomości, co wymaga pilnej korekty elektrolitowej i monitorowania EKG.

Przedawkowanie leku

W przypadku przedawkowania roztworu do dializy otrzewnowej balance 1,5%/2,3%/4,25% z 1,5%/2,3%/4,25% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l mogą wystąpić poważne konsekwencje zdrowotne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Przedawkowanie w kontekście dializy otrzewnowej może dotyczyć zarówno nadmiernej ilości roztworu wprowadzonego do jamy otrzewnowej, jak również zbyt częstych wymian, co prowadzi do zaburzeń homeostazy organizmu.1

Bezpośrednie konsekwencje przedawkowania

Najbardziej prawdopodobnym następstwem przedawkowania roztworu balance jest odwodnienie organizmu pacjenta. Jest to konsekwencja nadmiernego usuwania płynów z organizmu w wyniku zbyt intensywnej dializy. Odwodnienie może prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych oraz niewydolności narządowej.2

W przypadku nadmiernej ilości roztworu wprowadzonego do jamy otrzewnowej, istnieje fizjologiczna możliwość zdrenowania nadmiaru płynu do pustego worka, co stanowi podstawową interwencję w przypadku przedawkowania bezpośredniego.3

Konsekwencje nieprawidłowego schematu dializy

Zbyt częste wymiany roztworu dializacyjnego mogą skutkować odwodnieniem i/lub zaburzeniami gospodarki elektrolitowej. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, ponieważ może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia tętniczego czy zaburzenia neurologiczne.4

Z drugiej strony, niewłaściwe stosowanie wymian roztworu dializacyjnego może prowadzić również do przewodnienia organizmu i zaburzeń elektrolitowych. Jest to szczególnie istotny problem kliniczny, ponieważ może prowadzić do niewydolności serca i innych poważnych powikłań kardiologicznych.5

Konsekwencje przerwania leczenia

Należy pamiętać, że także zbyt mała dawka, przerwanie lub zaprzestanie leczenia dializą otrzewnową może prowadzić do zagrażającego życiu przewodnienia z obwodowymi obrzękami i dekompensacją krążenia. Mogą również wystąpić inne objawy mocznicy, które są potencjalnie śmiertelne dla pacjenta.6

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji przedawkowania roztworu dializacyjnego należy zastosować ogólnie przyjęte zasady medycyny ratunkowej i intensywnej opieki. W skrajnych przypadkach pacjent może wymagać leczenia hemodializą z nagłych wskazań, szczególnie gdy dializa otrzewnowa nie jest w stanie skutecznie skorygować zaburzeń homeostazy.7

W przypadku pominięcia wymiany roztworu dializacyjnego, pacjent powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem ośrodka dializy w celu ustalenia dalszego postępowania.8

Tabela objawów przedawkowania

Rodzaj zaburzenia Objawy kliniczne Mechanizm Postępowanie
Odwodnienie
  • Tachykardia
  • Hipotensja
  • Zmniejszone wypełnienie żył szyjnych
  • Suchość błon śluzowych
  • Zmniejszona elastyczność skóry
Nadmierne usuwanie płynów w wyniku zbyt częstych wymian lub użycia roztworów o zbyt wysokim stężeniu glukozy
  • Natychmiastowe przerwanie dializy
  • Uzupełnienie płynów dożylnie
  • Monitorowanie parametrów życiowych
Zaburzenia elektrolitowe
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Osłabienie mięśniowe
  • Drętwienie kończyn
  • Zaburzenia świadomości
Zbyt intensywna dializa powodująca nadmierne usuwanie elektrolitów lub ich przesunięcia
  • Oznaczenie poziomu elektrolitów w surowicy
  • Suplementacja brakujących elektrolitów
  • Monitorowanie EKG
Przewodnienie (w przypadku zbyt małej dawki/przerwania leczenia)
  • Obrzęki obwodowe
  • Duszność
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Dekompensacja krążenia
  • Objawy obrzęku płuc
Niewystarczające usuwanie nadmiaru płynów z organizmu pacjenta
  • Intensyfikacja dializy
  • Zastosowanie roztworów o wyższym stężeniu glukozy
  • W ciężkich przypadkach – hemodializa z nagłych wskazań
Objawy mocznicy (w przypadku niewystarczającej dializy)
  • Nudności i wymioty
  • Zaburzenia świadomości
  • Drgawki
  • Świąd skóry
  • Zaburzenia oddychania (oddech Kussmaula)
Akumulacja toksyn mocznicowych w organizmie wskutek niedostatecznej dializy
  • Optymalizacja schematów dializy
  • W ciężkich przypadkach – pilna hemodializa
  • Leczenie objawowe

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze zaburzenia związane z przedawkowaniem lub niewłaściwym stosowaniem roztworu do dializy otrzewnowej balance. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów sugerujących przedawkowanie lub nieprawidłową dializę, konieczny jest natychmiastowy kontakt z ośrodkiem dializoterapii i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl