stopa płaska elastyczna
Stopa płaska elastyczna (pes planus flexibilis) to deformacja stopy charakteryzująca się obniżeniem łuku podłużnego, która jest widoczna w pozycji stojącej, ale normalizuje się podczas unoszenia stopy lub wspinania się na palce. Jest to najczęstsza forma płaskostopia, występująca szczególnie u dzieci i młodzieży.
Fizjologicznie stopa płaska elastyczna występuje u większości niemowląt i małych dzieci, co związane jest z obecnością poduszeczki tłuszczowej pod łukiem stopy oraz niedojrzałością struktur więzadłowych i mięśniowych. U większości dzieci łuk stopy rozwija się spontanicznie do 6. roku życia, choć u części populacji płaskostopie elastyczne może utrzymywać się do wieku dorosłego bez konsekwencji klinicznych.
Diagnostyka stopy płaskiej elastycznej obejmuje badanie kliniczne, w tym obserwację stopy pod obciążeniem i bez niego, oraz ocenę zakresu ruchomości w stawie skokowym i podskokowym. W przypadkach wątpliwych można wykonać badania obrazowe (RTG, USG). Istotne jest różnicowanie z płaskostopiem sztywnym, które jest stanem patologicznym wymagającym interwencji.
Leczenie stopy płaskiej elastycznej u dzieci rzadko jest konieczne, ponieważ większość przypadków rozwiązuje się samoistnie z wiekiem. Interwencja terapeutyczna wskazana jest w przypadku dolegliwości bólowych, zaburzeń chodu lub przy znacznym stopniu deformacji. Obejmuje ona fizykoterapię, ćwiczenia wzmacniające mięśnie stopy i podudzia, oraz okresowo stosowanie wkładek ortopedycznych. Leczenie operacyjne jest rzadko wskazane i zarezerwowane dla przypadków opornych na leczenie zachowawcze.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Stopy płaskie – Objawy
Pes planus to stan charakteryzujący się spłaszczeniem łuku podłużnego stopy, co skutkuje pełnym lub niemal pełnym kontaktem podeszwy z podłożem podczas obciążenia. Wyróżnia się stopy płaskie elastyczne, gdzie łuk jest obecny w spoczynku, ale zanika pod obciążeniem, oraz stopy płaskie sztywne, z utratą elastyczności i zmianami zwyrodnieniowymi stawów. Schorzenie klasyfikuje się w czterech stadiach progresji: od zapalenia ścięgna piszczelowego tylnego (stadium 1), przez osłabienie i utratę funkcji ścięgna z możliwością korekcji (stadium 2), do sztywnej deformacji z zwyrodnieniami (stadium 3) i zapaleniem stawu skokowego (stadium 4). Objawy obejmują ból w obrębie łuku, pięty i przyśrodkowej kostki, obrzęk, szybkie męczenie się stóp, trudności w chodzeniu na palcach oraz zmiany biomechaniczne prowadzące do dolegliwości w kolanach, biodrach i dolnej części pleców.
haluks, kontuzja przeciążeniowa, łuk podłużny stopy, modzel, obrzęk stopy, palec młotkowaty, pronacja stopy, reumatoidalne zapalenie stawów, ścięgno piszczelowe tylne, stopa płaska, stopa płaska elastyczna, stopa płaska nabyta, stopa płaska sztywna, stopa płaska wrodzona, zapalenie okostnej, zapalenie powięzi podeszwowej, zapalenie ścięgna Achillesa, zapalenie stawu skokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Stopy płaskie – Etiologia i przyczyny
Pes planus to deformacja charakteryzująca się obniżeniem lub brakiem łuków stopy, skutkująca pełnym lub niemal pełnym kontaktem podeszwy z podłożem. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno przyczyny wrodzone (genetyczne predyspozycje, wrodzona wiotkość więzadeł, zaburzenia rozwojowe kości, tarsal coalition, obecność dodatkowej kości łódkowatej, napięcie ścięgna Achillesa) jak i nabyte (dysfunkcja ścięgna piszczelowego tylnego – PTTD, urazy stopy i stawu skokowego, choroby zapalne i metaboliczne jak RZS czy cukrzyca, choroby neurologiczne). Dysfunkcja ścięgna piszczelowego tylnego, szczególnie u kobiet po 40. roku życia, jest najczęstszą przyczyną nabytej stopy płaskiej, prowadząc do progresywnego zapadania się łuku i pronacji stopy. Czynniki ryzyka to m.in. otyłość, nadciśnienie, ciąża, wiek, długotrwałe obciążenie stóp oraz nieodpowiednie obuwie. Patofizjologia obejmuje zaburzenie równowagi biomechanicznej między siłami spłaszczającymi a strukturami podtrzymującymi łuk, z udziałem enzymów proteolitycznych degradujących ścięgna.
dystrofia mięśniowa, koalicja stępowa, łuk stopy, neuropatia cukrzycowa, paluch koślawy, porażenie mózgowe, powięź podeszwowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rozszczep kręgosłupa, ścięgno Achillesa, shin splints, staw podskokowy, staw skokowy, stopa Charcota, stopa płaska, stopa płaska elastyczna, stopa płaska nabyta, stopa płaska sztywna, stopa płaska wrodzona, więzadło sprężyste, wiotkość więzadeł, zapalenie powięzi podeszwowej, zapalenie ścięgna, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana