Działania niepożądane
Waleriana

Działania niepożądane substancji waleriana

Waleriana (Valeriana officinalis) jest powszechnie stosowaną substancją roślinną o działaniu uspokajającym, jednak jak każda substancja aktywna biologicznie, może wywoływać działania niepożądane. Obserwacje kliniczne preparatów zawierających wyciągi z waleriany, takich jak Antinervinum czy Krople żołądkowe, dostarczają informacji o potencjalnych efektach ubocznych tej substancji.¹

Dolegliwości żołądkowo-jelitowe

W przypadku stosowania preparatów zawierających walerianę (Valerianae tinctura), pacjenci mogą doświadczać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Bardzo rzadko obserwuje się takie objawy jak nudności oraz kurczowe bóle brzucha. Te działania niepożądane są charakterystyczne dla preparatów zawierających wyciąg z korzenia waleriany, co potwierdzają obserwacje podczas stosowania Antinervinum.²

W przypadku preparatu Krople żołądkowe, który również zawiera tinkturę z waleriany (Valerianae tinctura), raportowano sporadyczne przypadki nietolerancji korzenia waleriany, objawiające się dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności i skurcze brzucha.³

Uczucie dyskomfortu i odbijania

Zła tolerancja preparatów zawierających walerianę może przejawiać się charakterystycznym uczuciem dyskomfortu oraz odbijaniem. Te objawy występują sporadycznie, a ich nasilenie jest zazwyczaj łagodne i nie wymaga zaprzestania terapii. W przypadku produktu Antinervinum odnotowano takie przypadki jako rzadkie działania niepożądane.⁴

Zgaga

U osób szczególnie wrażliwych na składniki waleriany może wystąpić zgaga, co zostało odnotowane w przypadku stosowania preparatu Krople żołądkowe. Objaw ten może być związany z działaniem drażniącym wyciągu na błonę śluzową przełyku i żołądka.⁵

Inne działania niepożądane

Warto podkreślić, że w preparatach złożonych, które oprócz waleriany zawierają inne substancje aktywne, mogą pojawić się dodatkowe działania niepożądane. Przykładowo, w preparacie Krople żołądkowe, zawierającym oprócz waleriany również intracht z dziurawca (Hyperici intractum), może wystąpić nadwrażliwość na światło słoneczne, szczególnie u osób o jasnej karnacji.⁶ Należy jednak podkreślić, że efekt ten jest związany z dziurawcem, a nie z walerianą.

Tabela działań niepożądanych waleriany

Monitoring bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Istotnym elementem bezpieczeństwa farmakoterapii jest stały monitoring stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktów leczniczych zawierających walerianę. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.^{7 8}

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych waleriany i preparatów ją zawierających:

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

^{9 10}

W przypadku preparatu Krople żołądkowe, działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt.¹¹

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych związanych ze stosowaniem preparatów zawierających walerianę, należy rozważyć następujące postępowanie:

1. Ocena nasilenia objawów i ich wpływu na funkcjonowanie pacjenta
2. W przypadku łagodnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych – rozważenie przyjmowania preparatu po posiłku
3. Przy utrzymujących się dolegliwościach – modyfikacja dawkowania lub zmiana preparatu
4. W przypadku nasilonych objawów niepożądanych – odstawienie preparatu i konsultacja z lekarzem lub farmaceutą

Pacjent powinien skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą w przypadku wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie tych niewymienionych w charakterystyce produktu leczniczego.¹²