Dawkowanie i sposób podawania
Waleriana

Preparaty zawierające Valerianae tinctura, takie jak syrop Antinervinum (20,0 g/100 g syropu) oraz Krople żołądkowe (25,0 g/100 g kropli), wykazują zróżnicowane dawkowanie zależne od postaci farmaceutycznej i grupy wiekowej. Dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zaleca się Antinervinum w dawce 3 × 5 ml dziennie, z możliwością zwiększenia do 5-10 ml na godzinę przed snem w przypadku bezsenności. Krople żołądkowe podaje się w dawce 15 kropli rozpuszczonych w wodzie, 3-6 razy na dobę, 30 minut przed posiłkiem. U dzieci poniżej 12 lat stosowanie jest ograniczone – Antinervinum jest przeciwwskazany u dzieci <6 lat, a w wieku 6-12 lat wymaga konsultacji lekarskiej. Preparaty zawierają etanol (Antinervinum 28-34% V/V, do 1,3 g/5 ml; Krople żołądkowe 65-72% V/V), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, neurologicznymi, alkoholizmem oraz u kobiet w ciąży i karmiących.

Dawkowanie i sposób podawania walerianowej substancji czynnej

Substancja czynna waleriana (Valerianae tinctura) występuje w wielu preparatach leczniczych, a jej dawkowanie jest dostosowane do konkretnej postaci farmaceutycznej i składu danego produktu leczniczego. W przypadku produktów złożonych, zawierających nalewkę z korzenia kozłka lekarskiego, dawkowanie musi uwzględniać zarówno stężenie samej walerianowej nalewki, jak i obecność innych substancji aktywnych mogących wpływać na efekt terapeutyczny.1 2

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat

Schemat dawkowania preparatów zawierających walerianę jest zróżnicowany w zależności od postaci farmaceutycznej oraz wskazań terapeutycznych. W przypadku Antinervinum w postaci syropu, zalecaną dawką dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia jest 3 razy dziennie po 5 ml (1 łyżeczka). W przypadku trudności w zasypianiu zaleca się przyjmowanie 5-10 ml (1-2 łyżeczki) na 1 godzinę przed snem.3

W przypadku produktu Krople żołądkowe, który zawiera walerianową nalewkę w połączeniu z innymi ekstraktami ziołowymi, zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 15 kropli rozpuszczonych w kieliszku wody, stosowane od 3 do 6 razy na dobę, przy czym preparat należy przyjmować 30 minut przed posiłkiem.4

Dawkowanie u dzieci i młodzieży poniżej 12 lat

Stosowanie preparatów zawierających walerianę u dzieci poniżej 12 roku życia podlega istotnym ograniczeniom. W przypadku Antinervinum generalnie nie zaleca się stosowania tego preparatu u dzieci do 12 roku życia. Szczególnie istotne jest, że produkt ten jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 6 roku życia. W grupie wiekowej 6-12 lat lek może być stosowany wyłącznie po uprzedniej konsultacji z lekarzem i pod jego nadzorem.5

Ograniczenia te wynikają z braku wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania walerianowej nalewki u pacjentów pediatrycznych oraz konieczności zachowania szczególnej ostrożności ze względu na obecność etanolu w preparatach.

Sposób podawania

Preparaty zawierające walerianę są przeznaczone do podawania doustnego. W zależności od postaci farmaceutycznej różni się sposób aplikacji:6

  • Syrop (np. Antinervinum) – podawany jest bezpośrednio doustnie za pomocą miarki lub łyżeczki.
  • Krople doustne (np. Krople żołądkowe) – należy rozpuścić w kieliszku wody przed przyjęciem.

7 8

Zalecenia dotyczące obserwacji efektów terapeutycznych

Podczas stosowania preparatów zawierających walerianę należy monitorować skuteczność terapii oraz występowanie ewentualnych działań niepożądanych. Jeżeli dolegliwości utrzymują się lub nasilają podczas stosowania produktu leczniczego, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem w celu weryfikacji diagnozy lub modyfikacji schematu leczenia.9

Tabela dawkowania preparatów zawierających walerianę

Produkt leczniczy Postać farmaceutyczna Skład walerianowy Grupa wiekowa Dawkowanie standardowe Dawkowanie specjalne Uwagi
Antinervinum Syrop Valerianae tinctura 1:4-4,5
(20,0 g/100 g syropu)
Dorośli i młodzież >12 lat 3 × dziennie po 5 ml (1 łyżeczka) W przypadku trudności w zasypianiu:
5-10 ml (1-2 łyżeczki) na 1 godzinę przed snem
Zawiera etanol (28-34% V/V tj. do 1,3 g/5 ml)
Antinervinum Syrop Valerianae tinctura 1:4-4,5
(20,0 g/100 g syropu)
Dzieci 6-12 lat Tylko po konsultacji z lekarzem Nie zaleca się rutynowego stosowania
Antinervinum Syrop Valerianae tinctura 1:4-4,5
(20,0 g/100 g syropu)
Dzieci <6 lat Przeciwwskazane Nie stosować
Krople żołądkowe Krople doustne Valerianae tinctura 1:4-4,5
(25,0 g/100 g kropli)
Dorośli i młodzież >12 lat 15 kropli w kieliszku wody,
3-6 × na dobę
Przyjmować 30 minut przed jedzeniem Zawiera etanol (65-72% V/V)

Powyższa tabela przedstawia szczegółowe dawkowanie preparatów zawierających walerianę z uwzględnieniem różnych grup wiekowych oraz warunków stosowania. Należy zwrócić uwagę na różnice w stężeniu walerianowej nalewki między preparatami oraz na odmienne schematy dawkowania zależne od wskazań terapeutycznych.10 11

Uwagi kliniczne do dawkowania

Przy przepisywaniu preparatów zawierających walerianę należy uwzględnić istotne aspekty kliniczne związane z ich składem i właściwościami:12 13

  • Zawartość etanolu w preparatach może mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, chorobami neurologicznymi lub u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
  • Preparaty zawierające walerianę mogą wywoływać senność, dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów wykonujących czynności wymagające zwiększonej uwagi (np. prowadzenie pojazdów, obsługa maszyn).
  • W przypadku Antinervinum należy uwzględnić zawartość sorbitolu (1,5 g/5 ml), co ma znaczenie u pacjentów z nietolerancją fruktozy.
  • Przy długotrwałym stosowaniu konieczna jest periodyczna ocena funkcji wątroby ze względu na potencjalny wpływ alkoholu obecnego w preparatach.

14 15

Starannie dobrane dawkowanie preparatów zawierających walerianę, dostosowane do wieku pacjenta oraz wskazań terapeutycznych, jest kluczowym elementem skutecznej i bezpiecznej farmakoterapii z wykorzystaniem tej substancji aktywnej.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl