Interakcje
Waleriana
Waleriana (Valeriana officinalis), stosowana w formie nalewki (Valerianae tinctura) w preparatach takich jak Antinervinum (zawierający Valerianae tinctura 1:4 – 4,5) oraz Krople żołądkowe Aflofarm, nie wykazuje udokumentowanych, istotnych interakcji farmakologicznych z innymi lekami. Niemniej jednak, ze względu na jej działanie uspokajające, istnieje potencjalne ryzyko nasilenia efektów sedatywnych przy jednoczesnym stosowaniu z lekami działającymi ośrodkowo, takimi jak benzodiazepiny, leki nasenne (zolpidem, zaleplon, zopiklon), leki przeciwdepresyjne (SSRI, SNRI), przeciwpsychotyczne, przeciwdrgawkowe, opioidowe leki przeciwbólowe oraz miorelaksanty. Preparaty z walerianą zawierają także znaczne ilości etanolu (Antinervinum 28-34% V/V, do 1,3 g/5 ml; Krople żołądkowe Aflofarm 65-72% V/V), co dodatkowo zwiększa ryzyko nasilenia działania sedatywnego, zaburzeń psychomotorycznych i pogorszenia funkcji poznawczych, zwłaszcza przy jednoczesnym spożyciu alkoholu. Zaleca się unikanie łączenia tych preparatów z alkoholem oraz ostrożność przy kojarzeniu z innymi lekami o działaniu uspokajającym.
Interakcje substancji „waleriana” z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Waleriana (Valeriana officinalis), występująca w preparatach leczniczych w postaci nalewki (Valerianae tinctura), wchodzi w skład licznych produktów leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Dotychczasowe badania kliniczne i obserwacje nie wskazują na istotne, udokumentowane interakcje walerianę z innymi lekami, jednak należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi substancjami o działaniu uspokajającym.12
W przypadku produktów zawierających walerianę, takich jak Antinervinum (syrop zawierający między innymi Valerianae tinctura 1:4 – 4,5), nie zaleca się równoczesnego stosowania z innymi lekami wywierającymi działanie sedatywne ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia efektu uspokajającego.3
Interakcje z lekami o działaniu ośrodkowym
Chociaż w oficjalnych dokumentach ChPL dla preparatów zawierających walerianę wskazuje się, że interakcje nie są znane lub nie zostały dotychczas stwierdzone, należy pamiętać, że z uwagi na właściwości farmakodynamiczne waleriana może teoretycznie wchodzić w interakcje z substancjami o działaniu ośrodkowym.45
Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie walerianę z następującymi grupami leków:
- Leki przeciwlękowe i nasenne – potencjalne nasilenie działania sedatywnego
- Leki przeciwdepresyjne – możliwe wzmocnienie efektu sedatywnego
- Leki przeciwpsychotyczne – teoretyczne ryzyko synergistycznego działania uspokajającego
- Leki przeciwdrgawkowe – potencjalne nasilenie działania uspokajającego
6
Interakcje z alkoholem
Warto zauważyć, że preparaty z walerianą często same zawierają znaczne ilości etanolu jako ekstrahenta, co należy uwzględnić przy ocenie ryzyka interakcji. Na przykład Antinervinum zawiera etanol w stężeniu 28-34% V/V (do 1,3 g/5 ml), a Krople żołądkowe Aflofarm zawierają 65-72% (V/V) etanolu.78
Równoczesne spożywanie alkoholu i preparatów zawierających walerianę może potencjalnie prowadzić do nasilenia działania sedatywnego, zaburzeń psychomotorycznych oraz pogorszenia zdolności poznawczych. Ze względu na brak badań bezpośrednio analizujących te interakcje, zaleca się ostrożność i unikanie jednoczesnego stosowania alkoholu z preparatami zawierającymi walerianę.
Tabela interakcji walerianę z innymi substancjami
| Grupa leków/substancji | Potencjalna interakcja | Poziom istotności | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|
| Leki przeciwlękowe (benzodiazepiny, pochodne barbituranu) | Możliwe nasilenie działania sedatywnego | Teoretycznie umiarkowany | Nie zaleca się równoczesnego stosowania |
| Leki nasenne (zolpidem, zaleplon, zopiklon) | Potencjalne nasilenie działania nasennego | Teoretycznie umiarkowany | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki przeciwdepresyjne (w szczególności SSRI, SNRI) | Możliwe wzmocnienie działania sedatywnego | Teoretycznie niski | Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu |
| Leki przeciwhistaminowe starej generacji | Nasilenie działania sedatywnego | Teoretycznie umiarkowany | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Opioidowe leki przeciwbólowe | Możliwe nasilenie działania sedatywnego i depresyjnego na OUN | Teoretycznie umiarkowany do wysokiego | Nie zaleca się równoczesnego stosowania |
| Alkohol etylowy | Nasilenie działania sedatywnego i depresyjnego na OUN | Teoretycznie wysoki | Przeciwwskazane równoczesne stosowanie |
| Leki przeciwpsychotyczne | Potencjalne nasilenie działania sedatywnego | Teoretycznie niski do umiarkowanego | Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu |
| Leki przeciwdrgawkowe | Możliwe nasilenie działania uspokajającego | Teoretycznie niski | Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu |
| Miorelaksanty działające ośrodkowo | Potencjalne nasilenie działania miorelaksacyjnego | Teoretycznie niski | Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu |
| Inne preparaty ziołowe o działaniu sedatywnym (melisa, chmiel, męczennica) | Możliwe synergistyczne działanie uspokajające | Teoretycznie niski do umiarkowanego | Monitorować nasilenie działania sedatywnego |
Uwagi kliniczne dotyczące interakcji
Pomimo braku jednoznacznych dowodów klinicznych na występowanie istotnych interakcji walerianę z innymi lekami, zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z substancjami o działaniu ośrodkowym. W dokumentacji produktów leczniczych zawierających walerianę, takich jak Antinervinum czy Krople żołądkowe Aflofarm, wyraźnie wskazuje się na brak stwierdzonych interakcji, jednak zaleca się ostrożność przy równoczesnym stosowaniu z innymi lekami o działaniu uspokajającym.910
Należy podkreślić, że zawartość etanolu w preparatach z walerianą stanowi dodatkowy czynnik ryzyka przy ocenie potencjalnych interakcji z lekami metabolizowanymi w wątrobie oraz z substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. W przypadku Kropli żołądkowych zawartość etanolu jest szczególnie wysoka (65-75% V/V), co powinno być uwzględnione przy ich stosowaniu.11
Z uwagi na ograniczoną liczbę badań klinicznych dotyczących interakcji walerianę z innymi lekami, przedstawiony wykaz potencjalnych interakcji opiera się głównie na teoretycznych rozważaniach farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Zaleca się indywidualną ocenę ryzyka u każdego pacjenta, uwzględniającą jego stan kliniczny, stosowaną farmakoterapię oraz możliwe korzyści i ryzyko związane z zastosowaniem preparatów zawierających walerianę.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania