nadwrażliwość na gluten

Nadwrażliwość na gluten (ang. non-celiac gluten sensitivity, NCGS) to stan kliniczny charakteryzujący się objawami jelitowymi i pozajelitowymi występującymi po spożyciu produktów zawierających gluten, u pacjentów u których wykluczono zarówno celiakię, jak i alergię na pszenicę. Objawy ustępują po wprowadzeniu diety bezglutenowej i nawracają po ponownym włączeniu glutenu.

W przeciwieństwie do celiakii, w nadwrażliwości na gluten nie stwierdza się uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego, a także brak jest charakterystycznych przeciwciał typowych dla celiakii. Patogeneza nie jest w pełni poznana, jednak sugeruje się udział wrodzonej odpowiedzi immunologicznej, zaburzeń przepuszczalności bariery jelitowej oraz potencjalny wpływ innych składników pszenicy, takich jak inhibitory amylazy i trypsyny (ATI) czy FODMAPs.

Objawy kliniczne nadwrażliwości na gluten mogą obejmować bóle brzucha, wzdęcia, biegunkę lub zaparcia, zmęczenie, bóle głowy, zaburzenia koncentracji, depresję, bóle stawów oraz zmiany skórne. Diagnostyka opiera się na wykluczeniu celiakii i alergii na pszenicę, a następnie potwierdzeniu związku objawów z glutenem poprzez eliminację i ponowne wprowadzenie tego białka do diety (test prowokacji), najlepiej przeprowadzane metodą podwójnie ślepej próby kontrolowanej placebo.

Podstawą leczenia nadwrażliwości na gluten jest ścisła dieta bezglutenowa. Obecnie brak jest danych na temat długoterminowego przebiegu tego schorzenia, a także ewentualnych powikłań czy ryzyka rozwoju chorób autoimmunologicznych, jak ma to miejsce w przypadku nieleczonej celiakii.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl