Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wirus ospy wietrznej

Wpływ wirusa ospy wietrznej na płodność

Dane dotyczące wpływu wirusa ospy wietrznej (szczepu Oka) zawartego w szczepionkach na płodność są ograniczone. W przypadku szczepionki Varilrix nie ma dostępnych danych dotyczących wpływu na płodność.¹ Podobnie, dla szczepionki VARIVAX nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu na rozrodczość u zwierząt, ani nie badano potencjalnego niekorzystnego wpływu tej szczepionki na płodność.² Również w przypadku szczepionki Priorix-Tetra, która zawiera żywy atenuowany wirus ospy wietrznej szczepu Oka (nie mniej niż 10^3.3 PFU), nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu szczepionki na płodność.³

Stosowanie szczepionek z wirusem ospy wietrznej w czasie ciąży

Wirus ospy wietrznej zawarty w szczepionkach (szczep Oka) jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży. Wszystkie preparaty zawierające ten wirus są objęte jednoznacznymi zaleceniami dotyczącymi unikania ich stosowania w okresie ciąży. Kobiety ciężarne nie powinny być szczepione szczepionką Varilrix.⁴ Podobnie, szczepionka VARIVAX nie powinna być podawana kobietom w okresie ciąży.⁵ Również szczepionka Priorix-Tetra, zawierająca oprócz wirusa ospy wietrznej także wirusy odry, świnki i różyczki, nie powinna być podawana kobietom w ciąży.⁶

Dane dotyczące bezpieczeństwa w ciąży

Pomimo przeciwwskazań do stosowania szczepionek zawierających wirus ospy wietrznej w ciąży, warto podkreślić, że nie udokumentowano przypadków uszkodzenia płodu po podaniu tych szczepionek kobietom w okresie ciąży. Dotyczy to zarówno szczepionki Varilrix⁷, szczepionki VARIVAX⁸, jak i szczepionki Priorix-Tetra⁹.

W przypadku szczepionki VARIVAX należy dodatkowo zwrócić uwagę, że nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania tej szczepionki u kobiet w okresie ciąży.¹⁰ Nie jest również znane, czy szczepionka VARIVAX podana kobiecie w okresie ciąży może spowodować uszkodzenie płodu lub wpłynąć na zdolność rozrodczą.¹¹

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Lekarze powinni przekazać kobietom w wieku rozrodczym ważne informacje dotyczące planowania ciąży po szczepieniu szczepionkami zawierającymi wirus ospy wietrznej. W przypadku wszystkich omawianych szczepionek (Varilrix, VARIVAX i Priorix-Tetra) obowiązuje następująca zasada – należy unikać zajścia w ciążę przez okres 1 miesiąca od zaszczepienia.^{12 13 14}

Ponadto, kobiety planujące ciążę powinny zostać poinformowane o konieczności opóźnienia tej decyzji do czasu upływu wymaganego okresu po szczepieniu.^{15 16 17}

Stosowanie szczepionek z wirusem ospy wietrznej podczas karmienia piersią

Informacje dotyczące stosowania szczepionek zawierających wirus ospy wietrznej u kobiet karmiących piersią różnią się w zależności od preparatu, dlatego lekarz powinien udzielić odpowiednich wskazówek dla poszczególnych preparatów.

Varilrix podczas karmienia piersią

W przypadku szczepionki Varilrix, zasadniczo nie zaleca się jej stosowania u matek karmiących piersią. Powodem jest teoretyczne ryzyko przeniesienia szczepu wirusa zawartego w szczepionce z matki na niemowlę.¹⁸

Jeśli jednak kobieta karmiąca piersią jest narażona na zakażenie ospą wietrzną, nie ma historii przebycia choroby w wywiadzie lub wiadomo, że jest seronegatywna wobec ospy wietrznej, możliwość jej zaszczepienia należy oceniać indywidualnie.¹⁹

VARIVAX podczas karmienia piersią

Podobnie jak w przypadku szczepionki Varilrix, również dla szczepionki VARIVAX zasadniczo nie zaleca się jej podawania kobietom karmiącym piersią. Jest to spowodowane teoretycznym ryzykiem przeniesienia szczepu wirusa zawartego w szczepionce z matki na niemowlę.²⁰

Jednak w przypadku kobiety, która nie chorowała wcześniej na ospę wietrzną albo która jest seronegatywna wobec wirusa ospy wietrznej, a która miała kontakt z wirusem, możliwość zaszczepienia należy oceniać indywidualnie.²¹

Priorix-Tetra podczas karmienia piersią

W przypadku szczepionki Priorix-Tetra brak jest odpowiednich danych dotyczących jej stosowania u kobiet karmiących piersią.²² W takiej sytuacji lekarz powinien rozważyć potencjalne korzyści i zagrożenia związane z podaniem szczepionki, biorąc pod uwagę indywidualną sytuację pacjentki.

Charakterystyka wirusa ospy wietrznej w szczepionkach

Dla pełnej informacji dla lekarzy, warto zwrócić uwagę na podstawowe dane dotyczące wirusa ospy wietrznej obecnego w omawianych szczepionkach:

• W szczepionce Varilrix zawartość wirusa ospy wietrznej szczepu Oka (żywy, atenuowany) wynosi nie mniej niż 10³,³ PFU²³
• W szczepionce VARIVAX zawartość wirusa ospy wietrznej szczepu Oka/Merck (żywy, atenuowany) wynosi 1350 PFU²⁴
• W szczepionce Priorix-Tetra zawartość wirusa ospy wietrznej szczepu OKA (żywy, atenuowany) wynosi nie mniej niż 10³.³ PFU²⁵

We wszystkich przypadkach wirus ospy wietrznej jest namnażany w hodowli ludzkich komórek diploidalnych. W szczepionkach Varilrix i Priorix-Tetra są to komórki linii MRC-5,^{26 27} również w szczepionce VARIVAX wykorzystywane są ludzkie komórki diploidalne (MRC-5).²⁸