Leki w grupie
„szczepionki przeciw ospie wietrznej”
Szczepionki przeciw ospie wietrznej (varicella) to preparaty zapobiegające zakażeniu wirusem ospy wietrznej i półpaśca (Varicella-zoster virus, VZV). Zawierają żywy, atenuowany (osłabiony) szczep wirusa VZV, który stymuluje układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał, zapewniając ochronę przed zachorowaniem lub łagodniejszy przebieg choroby w przypadku zakażenia.
W Polsce dostępne są dwie szczepionki przeciw ospie wietrznej: Varilrix (GSK) oraz Varivax (MSD). Obie zawierają jako substancję czynną żywy atenuowany wirus ospy wietrznej (szczep Oka). Szczepionki te są dostępne w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, podawanego podskórnie.
Szczepienia przeciw ospie wietrznej zaleca się szczególnie osobom z grup ryzyka ciężkiego przebiegu choroby, w tym dzieciom z chorobami nowotworowymi, przewlekłymi chorobami układu oddechowego, serca, nerek, wątroby oraz pacjentom przed planowanymi zabiegami immunosupresyjnymi. W Polsce szczepienie to jest zalecane, ale nieobowiązkowe, z wyjątkiem wybranych grup dzieci z obniżoną odpornością oraz personelu medycznego.
Największe zalety szczepień przeciw ospie wietrznej to skuteczne zapobieganie zakażeniu VZV (skuteczność 70-90% dla jednej dawki i ponad 95% dla dwóch dawek), zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań choroby, takich jak wtórne zakażenia bakteryjne, zapalenie mózgu czy zapalenie płuc, oraz redukcja ryzyka zachorowania na półpasiec w późniejszym wieku. Szczepienia przyczyniają się również do budowania odporności zbiorowiskowej, co chroni osoby z przeciwwskazaniami do szczepienia.
Potencjalne działania niepożądane szczepionek przeciw ospie wietrznej obejmują najczęściej reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia), łagodną wysypkę przypominającą ospę wietrzną (zwykle kilka krost), oraz przejściową gorączkę. Rzadko mogą wystąpić reakcje alergiczne. Szczepionki te są przeciwwskazane u osób z ciężkimi niedoborami odporności, kobiet w ciąży oraz osób z alergią na składniki szczepionki.
Warto zaznaczyć, że istnieją również szczepionki łączone, zawierające komponent przeciw ospie wietrznej, takie jak Priorix-Tetra (szczepionka przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej). Są one szczególnie wygodne w przypadku realizacji programów szczepień ochronnych u dzieci, gdyż zmniejszają liczbę koniecznych iniekcji.
Lista leków w tej grupie
-
Varilrix – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – nie mniej niż 10^3,3 PFU wirusa ospy wietrznej, szczep Oka/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Preparat jest szczepionką zawierającą żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej szczepu Oka, namnażany w ludzkich komórkach diploidalnych, wraz z substancjami pomocniczymi takimi jak sorbitol i śladowe ilości neomycyny. Stosuje się go do czynnego uodparniania osób zdrowych, w tym niemowląt od 9. miesiąca życia oraz dzieci i dorosłych, aby zapobiec ospie wietrznej. Szczepionka jest również używana w profilaktyce poekspozycyjnej, jeśli zastosowana zostanie do 72 godzin po kontakcie z osobą zakażoną. Produkt jest dostępny w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
VARIVAX – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – nie mniej niż 1350 PFU/0,5 ml
Produkt leczniczy to szczepionka zawierająca żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej, szczep Oka/Merck, produkowany w ludzkich komórkach diploidalnych. Jest dostępny w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Preparat stosuje się w celu ochrony przed ospą wietrzną u osób od 12. miesiąca życia, a także u niemowląt od 9. miesiąca w wyjątkowych sytuacjach, oraz u osób narażonych na kontakt z wirusem, aby zapobiec zachorowaniu lub złagodzić jego przebieg. Szczepionka może zawierać śladowe ilości neomycyny.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku