Leki w grupie
„szczepionki skojarzone”
Szczepionki skojarzone to preparaty zawierające antygeny więcej niż jednego drobnoustroju, zapewniające jednoczesną ochronę przed kilkoma chorobami zakaźnymi. Dzięki takiemu połączeniu możliwe jest zmniejszenie liczby iniekcji, co zwiększa komfort pacjenta, zmniejsza stres związany ze szczepieniem (szczególnie u dzieci) oraz poprawia compliance w realizacji kalendarza szczepień.
Najczęściej stosowane szczepionki skojarzone to: szczepionka DTP (przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi), MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce), DTaP-IPV-Hib (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio i Haemophilus influenzae typu b), DTaP-IPV-Hib-HBV (tzw. 6 w 1, dodatkowo chroniąca przed wirusowym zapaleniem wątroby typu B). Wśród polskich nazw handlowych można wymienić: Infanrix Hexa, Hexacima (6 w 1), Pentaxim, Infanrix IPV+Hib (5 w 1), Boostrix, Adacel (dTpa), Priorix, M-M-RVAXPRO (MMR).
Podgrupy szczepionek skojarzonych można wyróżnić ze względu na liczbę antygenów: szczepionki 3-składnikowe (np. DTP, MMR), 4-składnikowe (np. DTaP-IPV), 5-składnikowe (np. DTaP-IPV-Hib) i 6-składnikowe (np. DTaP-IPV-Hib-HBV). Inny podział dotyczy rodzaju składników: szczepionki zawierające tylko antygeny bakteryjne, tylko wirusowe lub mieszane.
Główne zalety szczepionek skojarzonych to: zmniejszenie liczby iniekcji i wizyt lekarskich, mniejszy dyskomfort pacjenta, lepsza realizacja programu szczepień, oszczędność czasu i kosztów, a także możliwość szybszego uzyskania odporności na wiele chorób jednocześnie. Niektóre badania wskazują również na potencjalnie lepszą odpowiedź immunologiczną na niektóre antygeny podawane w formie skojarzonej.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach: możliwość nasilenia działań niepożądanych, trudność w identyfikacji składnika odpowiedzialnego za ewentualną reakcję alergiczną, teoretycznie możliwe interakcje między antygenami (choć nowoczesne szczepionki są tak projektowane, by je minimalizować). U niektórych pacjentów z przeciwwskazaniami do jednego z komponentów szczepionki skojarzonej konieczne może być podawanie szczepionek monowalentnych, co nie zawsze jest łatwo dostępną opcją.
Lista leków w tej grupie
-
Priorix-Tetra – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – –
Jest to szczepionka zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki, różyczki i ospy wietrznej, produkowane w hodowlach komórek zarodka kurzego i ludzkich komórek diploidalnych. Preparat zawiera ponadto substancje pomocnicze, takie jak sorbitol oraz śladowe ilości neomycyny. Stosuje się ją do czynnego uodparniania dzieci od 11 miesiąca życia przeciwko wymienionym chorobom zakaźnym. W szczególnych przypadkach szczepienie można rozważyć także u niemowląt w wieku 9-10 miesięcy.
Wskazania do stosowaniaKategoria leku -
Boostrix – Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 0,5 ml (1 dawka)
Jest to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy oraz antygeny Bordetella pertussis, adsorbowane na związkach glinu. Preparat stosuje się w celu szczepienia przypominającego przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi u osób od 4. roku życia. Ponadto podaje się go w czasie ciąży, aby zapewnić bierną ochronę niemowląt przed krztuścem. Szczepionka jest mętną, białą zawiesiną przeznaczoną do podawania zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.
-
DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana – Zawiesina do wstrzykiwań – nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Jest to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy adsorbowane na wodorotlenku glinu oraz inaktywowane bakterie Bordetella pertussis. Preparat stosuje się w celu czynnego uodpornienia niemowląt i małych dzieci przeciw błonicy, tężcowi oraz krztuścowi. Szczepionka jest przeznaczona dla dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do 2. roku życia, a także do 3. roku życia w przypadku opóźnionych szczepień. Zastosowanie jej odbywa się zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych.
Substancja czynna -
Pentaxim – Proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań – 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Preparat jest szczepionką zawierającą toksoidy przeciw błonicy, tężcowi, antygeny Bordetella pertussis oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3, a także skoniugowany polisacharyd Haemophilus influenzae typu b. Produkt jest stosowany w celu zapobiegania wymienionym chorobom zakaźnym, w tym inwazyjnym zakażeniom wywołanym przez Haemophilus influenzae typ b. Szczepionka jest przeznaczona do podawania niemowlętom od 6. tygodnia życia w ramach szczepień pierwotnych oraz uzupełniających. Jej postać to proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, dostępna w ampułko-strzykawce.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
TyT – Szczepionka durowo-tężcowa – Zawiesina do wstrzykiwań – szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka = 0,5 ml
Preparat zawiera inaktywowane bakterie Salmonella typhi oraz toksoid tężcowy, które służą do aktywnego uodpornienia. Jest stosowany w celu zapobiegania duru brzusznemu oraz tężcowi, szczególnie w sytuacjach zagrożenia epidemiologicznego. Zalecany jest również dla osób z grup wysokiego ryzyka, takich jak pracownicy służb komunalnych oraz osoby wyjeżdżające do rejonów endemicznych. Podaje się go w formie zawiesiny do wstrzykiwań.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tdap Szczepionka – Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 1 dawka (0,5 ml)
Jest to szczepionka bezkomórkowa, zawierająca toksoidy błonicy, tężca oraz krztuśca, adsorbowana na wodorotlenku glinu. Substancje czynne pochodzą z oczyszczonych i zdetoksykowanych toksyn bakterii Corynebacterium diphtheriae, Clostridium tetani oraz Bordetella pertussis. Preparat stosuje się jako dawkę przypominającą u osób od 4 roku życia w celu ochrony przed błonicą, tężcem i krztuścem. Zawiesina jest podawana w formie wstrzyknięcia, zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.
Substancja czynna -
Priorix-Tetra – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – –
Preparat zawiera atenuowane, żywe wirusy odry, świnki, różyczki oraz ospy wietrznej, produkowane w hodowlach komórek zarodka kurzego i ludzkich komórek diploidalnych. Każda dawka zawiera również substancje pomocnicze takie jak sorbitol, kwas para-aminobenzoesowy oraz śladowe ilości neomycyny. Produkt stosowany jest do czynnego uodparniania osób od 11 miesiąca życia przeciwko wymienionym chorobom wirusowym. W szczególnych przypadkach można rozważyć podanie szczepionki również u niemowląt w wieku 9-10 miesięcy.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Dultavax – Zawiesina do wstrzykiwań – nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Jest to szczepionka zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis trzech typów, adsorbowane na wodorotlenku glinu. Preparat stosuje się jako dawkę przypominającą u dzieci powyżej 6. roku życia, nastolatków i dorosłych, którzy wcześniej przeszli szczepienie podstawowe. Nie jest przeznaczony do stosowania w szczepieniu podstawowym. Szczepionka jest dostępna w formie zawiesiny do wstrzykiwań.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Boostrix Polio – Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 0,5 ml (1 dawka)
Jest to szczepionka zawierająca toksoidy błonicy, tężca, antygeny krztuśca oraz inaktywowane wirusy polio adsorbowane na sól glinu. Produkt przeznaczony jest do stosowania przypominającego u osób powyżej 3 roku życia w celu ochrony przed wymienionymi chorobami. Można go także stosować u kobiet w ciąży dla biernej ochrony niemowląt przed krztuścem. Preparat podaje się w formie zawiesiny do wstrzykiwań, zgodnie z zaleceniami lekarskimi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Adacel Polio – Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 0,5 ml
Produkt leczniczy to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy, antygeny krztuśca oraz inaktywowany wirus polio w różnych ilościach. Preparat jest przeznaczony do czynnego uodpornienia przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis u osób powyżej 3 lat jako dawka przypominająca. Może być również stosowany do biernej ochrony noworodków po szczepieniu kobiet w ciąży. Szczepionkę należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami medycznymi.
-
Priorix – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – –
Jest to szczepionka zawierająca żywe atenuowane wirusy odry, świnki oraz różyczki, dodatkowo zawiera śladowe ilości neomycyny, sorbitolu, kwasu para-aminobenzoesowego oraz fenyloalaniny. Preparat ma formę proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w celu czynnego uodparniania przeciwko odrze, śwince i różyczce u dzieci po 9. miesiącu życia, młodzieży oraz osób dorosłych. Szczepionka jest przeznaczona do profilaktyki tych chorób zakaźnych, co pomaga zapobiegać ich występowaniu.
Substancja czynnaKategoria leku -
Infanrix-IPV – Zawiesina do wstrzykiwań – 1 dawka (0,5 ml)
Jest to szczepionka zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy, antygeny Bordetella pertussis oraz inaktywowane poliowirusy typów 1, 2 i 3. Produkt ma postać zawiesiny do wstrzykiwań i jest adsorbowany na wodorotlenku glinu. Stosuje się go jako szczepienie uzupełniające i przypominające przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis u dzieci od 16 miesiąca do 13 lat. Preparat przeznaczony jest dla dzieci, które przeszły pierwotne szczepienie przeciw tym chorobom.
-
Tetraxim – Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 1 dawka (0,5 ml)
Jest to szczepionka zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy, antygeny krztuścowe oraz inaktywowany wirus polio. Preparat jest adsorbowany na wodorotlenku glinu i stosowany w formie zawiesiny do wstrzykiwań. Przeznaczony jest do szczepienia pierwotnego i uzupełniającego niemowląt i dzieci od 2. miesiąca życia. Wskazany jest do ochrony przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna