Leki zawierające w składzie
toksoid błoniczy

Kliknij tutaj aby przewinąć do listy leków zawierających toksoid błoniczy.
Skrócony opis

Toksoid błoniczy (anatoksyna błonicza) to zmodyfikowana, nietoksyczna forma toksyny błoniczej, używana w szczepionkach przeciwko błonicy. Otrzymywana jest poprzez obróbkę toksyny błoniczej formaldehydem, co pozbawia ją właściwości toksycznych, zachowując jednocześnie zdolność wywoływania odpowiedzi immunologicznej. Po podaniu do organizmu, toksoid stymuluje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał, które chronią przed infekcją wywołaną przez bakterię Corynebacterium diphtheriae, odpowiedzialną za błonicę.

W Polsce toksoid błoniczy jest składnikiem szczepionek skojarzonych, takich jak DTP (błonica-tężec-krztusiec), DT (błonica-tężec), Td (tężec-błonica ze zmniejszoną zawartością toksoidu błoniczego) oraz szczepionek wieloskładnikowych jak Infanrix, Pentaxim, Hexacima czy Boostrix. Szczepionki te są stosowane zarówno w ramach obowiązkowego kalendarza szczepień u dzieci, jak i jako szczepienia przypominające u młodzieży i dorosłych.

Największą zaletą stosowania toksoidu błoniczego jest skuteczna ochrona przed błonicą – chorobą, która przed wprowadzeniem szczepień była główną przyczyną zgonów wśród dzieci. Szczepionki zawierające toksoid błoniczy charakteryzują się wysoką skutecznością (około 95%) i długotrwałą ochroną, przyczyniając się do praktycznego wyeliminowania błonicy w krajach z powszechnymi programami szczepień. Dodatkowo, toksoid błoniczy wykazuje bardzo dobrą immunogenność, co oznacza, że skutecznie stymuluje układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał ochronnych.

Mimo że toksoid błoniczy jest uważany za bezpieczny składnik szczepionek, jego stosowanie może wiązać się z pewnymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej występują reakcje miejscowe w postaci zaczerwienienia, obrzęku i bólu w miejscu wstrzyknięcia. Rzadziej mogą pojawić się reakcje ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, drażliwość czy senność. W bardzo rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne. U osób, które otrzymały już kilka dawek szczepionki zawierającej toksoid błoniczy, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia nasilonych reakcji miejscowych (fenomen Arthusa), dlatego ważne jest przestrzeganie zalecanego harmonogramu szczepień przypominających.

Lista leków z tym składnikiem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl