Leki w grupie
„szczepionki przeciw tężcowi”
Szczepionki przeciw tężcowi to preparaty immunologiczne zawierające toksoid tężcowy (inaktywowaną toksynę tężcową), które stymulują układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał chroniących przed zakażeniem laseczką tężca (Clostridium tetani). Tężec jest ostrą chorobą zakaźną układu nerwowego, która charakteryzuje się wzmożonym napięciem mięśni i bolesnymi skurczami.
Głównym mechanizmem działania szczepionek przeciwtężcowych jest indukcja produkcji przeciwciał przeciwko toksynie tężcowej, które neutralizują jej działanie przed związaniem z układem nerwowym. Szczepienia przeciw tężcowi są jedną z najbardziej skutecznych metod profilaktyki tej choroby, zapewniając ochronę na poziomie powyżej 95%.
W Polsce dostępne są zarówno monowalentne szczepionki przeciwtężcowe (zawierające tylko toksoid tężcowy), jak i preparaty skojarzone. Do najważniejszych należą: TETANA (toksoid tężcowy), Adacel, Boostrix (szczepionki skojarzone przeciwko tężcowi, błonicy i krztuścowi), DTP (szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi), Pentaxim, Infanrix-IPV+Hib (szczepionki pięciowalentne zawierające m.in. komponent tężcowy).
Szczepionki przeciwtężcowe dzielą się na kilka typów: monowalentne (zawierające wyłącznie toksoid tężcowy), biwalentne (np. Td – przeciw tężcowi i błonicy), triwalentne (np. Tdap – przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi) oraz wieloskładnikowe, zawierające dodatkowo komponenty przeciwko innym chorobom zakaźnym.
Największą zaletą szczepionek przeciwtężcowych jest ich wysoka skuteczność w zapobieganiu chorobie o potencjalnie śmiertelnym przebiegu. Szczepienia przeciw tężcowi znacząco zmniejszyły zachorowalność na tę chorobę na całym świecie. Dodatkową korzyścią jest długotrwała ochrona (choć wymagająca dawek przypominających) oraz możliwość stosowania w profilaktyce poekspozycyjnej po zranieniach.
Do potencjalnych działań niepożądanych szczepionek przeciwtężcowych należą przede wszystkim reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia), które są zwykle łagodne i przemijające. Rzadziej występują reakcje ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, bóle mięśniowe czy ogólne złe samopoczucie. Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne. Szczepionki przeciwtężcowe są jednak uważane za jedne z najbezpieczniejszych preparatów immunologicznych.
Lista leków w tej grupie
-
Clodivac – Zawiesina do wstrzykiwań – nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Produkt leczniczy to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca toksoid tężcowy i błoniczy adsorbowany na wodorotlenku glinu. Stosuje się go do czynnego uodparniania dzieci powyżej 7. roku życia, młodzieży i dorosłych przeciw tężcowi oraz błonicy. Szczepienie podstawowe jest przeznaczone dla osób niezaszczepionych wcześniej przeciw tym chorobom, natomiast dawki przypominające podaje się w określonych grupach wiekowych oraz po zranieniach. Preparat jest wskazany także w ramach Programu Szczepień Ochronnych przy urazach.
Substancja czynna -
Adacel – Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 1 dawka (0,5 ml)
Jest to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy oraz antygeny krztuśca, takie jak toksoid krztuścowy, hemaglutyninę włókienkową, pertaktynę i fimbrie typu 2 i 3. Szczepionka jest adsorbowana na fosforanie glinu i stosowana jako szczepienie przypominające przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi. Może być podawana osobom od 4. roku życia po szczepieniu podstawowym oraz kobietom w ciąży w celu ochrony niemowląt przed krztuścem. Preparat zawiera również śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu używanych w procesie produkcji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tetana – Zawiesina do wstrzykiwań – nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Produkt leczniczy jest białą lub prawie białą zawiesiną do wstrzykiwań, zawierającą toksoid tężcowy adsorbowany na wodorotlenku glinu. Służy do czynnego uodparniania przeciw tężcowi dzieci, młodzieży i dorosłych, w tym kobiet w ciąży oraz osób nieszczepionych. Stosowany jest zarówno w programie szczepień ochronnych jak i w profilaktyce poekspozycyjnej przy ranach zanieczyszczonych. Zastosowanie obejmuje szczepienia podstawowe i przypominające, szczególnie gdy istnieją przeciwwskazania do szczepionek skojarzonych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tetana Pro – Zawiesina do wstrzykiwań – nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Preparat zawiera toksoid tężcowy adsorbowany na wodorotlenku glinu, co zapewnia skuteczne działanie immunizujące. Jest stosowany w celu czynnego uodporniania przeciwko tężcowi u dzieci od drugiego miesiąca życia, młodzieży oraz dorosłych. Wskazany jest zarówno do szczepienia podstawowego, jak i przypominającego. Ponadto stosuje się go profilaktycznie u osób zranionych, które nie były szczepione lub mają niekompletną historię szczepień.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku