Dawkowanie i sposób podawania
Wirus odry

Wirus odry, będący składnikiem szczepionek skojarzonych MMR (odra, świnka, różyczka) oraz MMRV (odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna), jest podawany w dawce 0,5 ml zawierającej co najmniej 10³⁰ CCID₅₀ żywego, atenuowanego wirusa (szczep Schwarz). Szczepionka Priorix jest zalecana od 12 miesiąca życia, z podaniem jednej dawki i drugiej zgodnie z oficjalnymi wytycznymi, natomiast Priorix-Tetra stosuje się od 11 miesiąca życia, podając dwie dawki w odstępie minimum 4 tygodni, optymalnie 6 tygodni do 3 miesięcy. W przypadku niemowląt poniżej 12 miesiąca życia, szczepienie jest możliwe w sytuacjach epidemiologicznych (np. epidemia, podróż do rejonów endemicznych), z pierwszą dawką podaną po ukończeniu 9-11 miesiąca życia i drugą dawką w ciągu 3 miesięcy, zachowując minimalny odstęp 4 tygodni. Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności szczepionki u niemowląt poniżej 9 miesiąca życia.

Dawkowanie i sposób podawania wirusa odry

Wirus odry stanowi kluczowy składnik szczepionek skojarzonych MMR (odra, świnka, różyczka) oraz MMRV (odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna). Dawkowanie preparatów zawierających wirus odry powinno być zgodne z oficjalnymi zaleceniami i dostosowane do wieku pacjenta oraz sytuacji epidemiologicznej.1

Dawkowanie według grup wiekowych

Dawkowanie wirusa odry zawartego w szczepionkach jest ściśle określone. W przypadku szczepionki Priorix zawartość żywego atenuowanego wirusa odry (szczep Schwarz) wynosi nie mniej niż 10³⁰ CCID₅₀ w jednej dawce (0,5 ml) szczepionki po rekonstytucji.2 Podobnie w szczepionce Priorix-Tetra jedna dawka (0,5 ml) po rekonstytucji zawiera wirus odry szczepu Schwarz (żywy, atenuowany) w ilości nie mniejszej niż 10³⁰ CCID₅₀.3

Dzieci w wieku 12 miesięcy i starsze

U osób w wieku 12 miesięcy i starszych zalecane jest podanie jednej dawki (0,5 ml) szczepionki Priorix. Druga dawka powinna zostać podana zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.4

W przypadku szczepionki Priorix-Tetra, osoby w wieku od 11 miesięcy powinny otrzymać dwie dawki szczepionki (każda po 0,5 ml). Wiek, w którym pacjenci mogą zostać zaszczepieni powinien być zgodny z odpowiednimi oficjalnymi zaleceniami, które mogą różnić się w zależności od sytuacji epidemiologicznej.5

Niemowlęta w wieku od 9 do 12 miesięcy

Niemowlęta w pierwszym roku życia mogą nie wytworzyć wystarczającej odpowiedzi na składniki szczepionki. W przypadku, gdy sytuacja epidemiologiczna wymaga szczepienia niemowląt w pierwszym roku ich życia (np. wybuch epidemii lub podróż w rejony endemiczne), druga dawka szczepionki Priorix powinna zostać podana w drugim roku życia, najlepiej w ciągu 3 miesięcy od podania pierwszej dawki. W żadnym przypadku odstęp pomiędzy dawkami nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.6

W przypadku szczepionki Priorix-Tetra, gdy sytuacja epidemiologiczna wymaga szczepienia niemowląt w wieku poniżej 11 miesięcy, pierwsza dawka może zostać podana po ukończeniu 9. miesiąca życia. Drugą dawkę należy podać w ciągu 3 miesięcy od podania pierwszej dawki.7

Niemowlęta w wieku poniżej 9 miesięcy

Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności szczepionki Priorix u niemowląt w wieku poniżej 9 miesięcy.8

Odstępy między dawkami

Ważnym elementem efektywnego schematu dawkowania jest zachowanie odpowiednich odstępów między dawkami:

  • W przypadku szczepionki Priorix-Tetra, najkorzystniejszy odstęp pomiędzy dawkami wynosi od 6 tygodni do 3 miesięcy. Jeśli pierwsza dawka została podana w wieku 11 miesięcy, drugą dawkę należy podać w ciągu 3 miesięcy.9
  • Niezależnie od stosowanego preparatu, w żadnym przypadku odstęp pomiędzy dawkami nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.10 11

Szczepienie uzupełniające i alternatywne schematy

Szczepionka Priorix może być stosowana u osób, które zostały uprzednio zaszczepione inną monowalentną lub skojarzoną szczepionką przeciw odrze, śwince i różyczce.12

Alternatywnie, zgodnie z odpowiednimi oficjalnymi zaleceniami, możliwe są następujące schematy z użyciem szczepionki Priorix-Tetra:13

  • Pojedyncza dawka szczepionki Priorix-Tetra może zostać podana pacjentowi, który otrzymał już pojedynczą dawkę innej szczepionki przeciw odrze, śwince, różyczce (MMR) i (lub) pojedynczą dawkę innej szczepionki przeciw ospie wietrznej.14
  • Pojedyncza dawka szczepionki Priorix-Tetra może poprzedzać podanie pojedynczej dawki innej szczepionki przeciw odrze, śwince, różyczce (MMR) i (lub) pojedynczej dawki innej szczepionki przeciw ospie wietrznej.15

Należy zwrócić uwagę, że w poszczególnych oficjalnych zaleceniach mogą występować różnice dotyczące odstępu pomiędzy dawkami oraz potrzeby zastosowania dwóch lub jednej dawki szczepionek zawierających komponentę odry, świnki i różyczki oraz ospy wietrznej.16

Sposób podania

Prawidłowe podanie szczepionki zawierającej wirus odry ma istotne znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa szczepienia:

Preferowaną drogą podania u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia jest podanie podskórne:19 20

  • Szczepionka Priorix powinna zostać podana podskórnie u pacjentów z trombocytopenią lub u których występują zaburzenia krzepnięcia.
  • W przypadku szczepionki Priorix-Tetra, preferowaną drogą podania w przypadku osób z trombocytopenią lub innymi zaburzeniami krzepnięcia jest podanie podskórne.

Tabela dawkowania wirusa odry w szczepionkach

Grupa wiekowa Szczepionka Pierwsza dawka Druga dawka Minimalny odstęp między dawkami Zalecany odstęp między dawkami Droga podania
≥ 12 miesięcy Priorix (MMR) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 4 tygodnie Zgodnie z oficjalnymi zaleceniami Podskórnie (sc) lub domięśniowo (im)
≥ 11 miesięcy Priorix-Tetra (MMRV) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 4 tygodnie 6 tygodni do 3 miesięcy Podskórnie (sc) lub domięśniowo (im)
9-12 miesięcy Priorix (MMR) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 4 tygodnie W ciągu 3 miesięcy, w drugim roku życia Podskórnie (sc) lub domięśniowo (im)
9-10 miesięcy Priorix-Tetra (MMRV) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 4 tygodnie W ciągu 3 miesięcy od pierwszej dawki Podskórnie (sc) lub domięśniowo (im)
Pacjenci z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia (wszystkie grupy wiekowe) Priorix (MMR) lub Priorix-Tetra (MMRV) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 0,5 ml (10³⁰ CCID₅₀) 4 tygodnie Zgodnie ze schematem dla danej grupy wiekowej Wyłącznie podskórnie (sc)
< 9 miesięcy Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności

Przygotowanie i rekonstytucja szczepionki

Przed podaniem szczepionek zawierających wirus odry konieczna jest ich odpowiednia rekonstytucja:21 22

  • Szczepionka Priorix: Liofilizowane komponenty odry, świnki i różyczki (MMR) mają postać proszku barwy białej do lekko różowej. Rozpuszczalnik jest przezroczystym i bezbarwnym roztworem.23
  • Szczepionka Priorix-Tetra: Przed rekonstytucją proszek jest koloru białego do lekko różowego, rozpuszczalnik jest przezroczystym, bezbarwnym płynem.24

Szczegółowe instrukcje dotyczące rekonstytucji szczepionki należy sprawdzić w punkcie 6.6 Charakterystyki Produktu Leczniczego dla poszczególnych preparatów. Po rekonstytucji szczepionkę należy podać niezwłocznie.

Uwagi dodatkowe dotyczące dawkowania wirusa odry

Należy pamiętać, że dawkowanie wirusa odry musi być dostosowane do wieku pacjenta oraz aktualnej sytuacji epidemiologicznej. W szczególnych przypadkach, takich jak wybuch epidemii lub podróż w rejony endemiczne, może być konieczne wcześniejsze rozpoczęcie szczepień u niemowląt poniżej 12 miesiąca życia. W takich sytuacjach, szczególnie istotne jest podanie drugiej dawki szczepionki w zalecanym terminie, ze względu na możliwość słabszej odpowiedzi immunologicznej u młodszych niemowląt.25

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl