Przeciwwskazania stosowania
Wirus odry

Żywy atenuowany wirus odry, obecny w szczepionkach Priorix i Priorix-Tetra, posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed podaniem preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym neomycynę (choć kontaktowe zapalenie skóry na neomycynę nie wyklucza szczepienia). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności (pierwotnymi lub nabytymi), w tym agammaglobulinemią, AIDS oraz objawowym zakażeniem HIV z określonymi wartościami limfocytów T CD4+ (u dzieci poniżej 12 miesięcy <25%, 12-35 miesięcy <20%, 36-59 miesięcy <15%). Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko teratogenne, a pacjentki powinny unikać zajścia w ciążę przez 1 miesiąc po szczepieniu. Ponadto, szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ostrymi, ciężkimi chorobami gorączkowymi, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.

  1. Przeciwwskazania stosowania substancji – wirus odry
    1. Nadwrażliwość i reakcje alergiczne
    2. Niedobory odporności
    3. Ciąża i planowanie ciąży
    4. Ostre choroby gorączkowe
  2. Szczególne sytuacje kliniczne wymagające ostrożności
    1. Uwagi dotyczące składników preparatów
    2. Uwagi dotyczące alergii na jaja kurze
    3. Tabela przeciwwskazań do stosowania wirusa odry
  3. Postępowanie w przypadku wystąpienia przeciwwskazań
    1. Kolejne rozdziały

Przeciwwskazania stosowania substancji – wirus odry

Żywy atenuowany wirus odry, będący składnikiem szczepionek Priorix i Priorix-Tetra, podlega określonym przeciwwskazaniom, które należy starannie przeanalizować przed podaniem pacjentowi preparatu zawierającego tę substancję. Przeciwwskazania te wynikają zarówno z charakterystyki samej substancji czynnej, jak i właściwości preparatów, w których jest zawarta.12

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Przeciwwskazaniem do podania preparatów zawierających wirus odry jest nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie preparatu. Szczególnie istotne jest zwrócenie uwagi na nadwrażliwość na neomycynę, która występuje w śladowych ilościach w preparatach zawierających wirus odry. Należy jednak podkreślić, że stwierdzone w wywiadzie kontaktowe zapalenie skóry wywołane przez neomycynę nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia.34

W przypadku pacjentów, u których w przeszłości wystąpiła reakcja nadwrażliwości po uprzednim podaniu szczepionki przeciw odrze, podanie preparatu zawierającego wirus odry jest przeciwwskazane.5

Niedobory odporności

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających żywy atenuowany wirus odry są zaburzenia odporności u pacjenta. W szczególności podanie wirusa odry jest przeciwwskazane w przypadku:

67

W przypadku dzieci z zakażeniem HIV należy uwzględnić właściwy dla wieku odsetek limfocytów T CD4+. Podanie preparatów zawierających wirus odry jest przeciwwskazane w następujących sytuacjach:

  • U dzieci w wieku poniżej 12 miesięcy z CD4+ <25%
  • U dzieci w wieku między 12 a 35 miesięcy z CD4+ <20%
  • U dzieci w wieku między 36 a 59 miesięcy z CD4+ <15%

89

Ciąża i planowanie ciąży

Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania preparatów zawierających wirus odry. Jest to związane z teoretycznym ryzykiem uszkodzenia płodu przez żywe szczepy wirusa. Ponadto należy poinformować pacjentkę o konieczności unikania zajścia w ciążę przez okres 1 miesiąca po zaszczepieniu preparatem zawierającym wirus odry.1011

Ostre choroby gorączkowe

Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, podanie preparatu zawierającego wirus odry powinno zostać odroczone u pacjentów w okresie ostrych i ciężkich chorób przebiegających z gorączką. Należy jednak podkreślić, że łagodna infekcja, taka jak przeziębienie, nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia.1213

Szczególne sytuacje kliniczne wymagające ostrożności

Uwagi dotyczące składników preparatów

Należy zwrócić uwagę na zawartość substancji pomocniczych w preparatach zawierających wirus odry, które mogą być istotne dla niektórych grup pacjentów:

  • Priorix zawiera 9 mg sorbitolu w każdej dawce
  • Priorix-Tetra zawiera 14 mg sorbitolu w każdej dawce
  • Priorix zawiera 6,5 nanograma kwasu para-aminobenzoesowego i 334 mikrogramy fenyloalaniny w każdej dawce
  • Priorix-Tetra zawiera 6,5 nanograma kwasu para-aminobenzoesowego i 583 mikrogramy fenyloalaniny w każdej dawce

1415

Zawartość fenyloalaniny może być szczególnie istotna dla pacjentów z fenyloketonurią, dlatego należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka u tych pacjentów przed podaniem preparatu zawierającego wirus odry.

Uwagi dotyczące alergii na jaja kurze

Wirus odry w preparatach Priorix i Priorix-Tetra jest produkowany w hodowli komórek zarodka kurzego, co może budzić obawy dotyczące nadwrażliwości na białko jaja kurzego.16 Należy jednak pamiętać, że nadwrażliwość na białko jaja kurzego wymaga indywidualnej oceny, ale nie stanowi automatycznego przeciwwskazania do szczepienia preparatami zawierającymi wirus odry.

Tabela przeciwwskazań do stosowania wirusa odry

Kategoria przeciwwskazania Szczegółowe przeciwwskazania Uwagi kliniczne
Nadwrażliwość Nadwrażliwość na substancje czynne, substancje pomocnicze lub neomycynę Kontaktowe zapalenie skóry wywołane neomycyną nie jest przeciwwskazaniem
Wcześniejsze reakcje Reakcje nadwrażliwości po wcześniejszym podaniu szczepionki przeciw odrze Wymaga dokładnego wywiadu dotyczącego wcześniejszych szczepień
Niedobory odporności Ciężki humoralny lub komórkowy niedobór odporności (pierwotny/nabyty) Konieczna konsultacja z immunologiem przed rozważeniem szczepienia
Ciężki, złożony niedobór odporności, agammaglobulinemia
AIDS lub objawowe zakażenie HIV
Nieodpowiedni poziom CD4+ dla wieku u dzieci z HIV
Ciąża Istniejąca ciąża lub planowanie ciąży w ciągu miesiąca od szczepienia Konieczna antykoncepcja przez miesiąc po szczepieniu
Stan ogólny Ostre, ciężkie choroby przebiegające z gorączką Łagodne infekcje (np. przeziębienie) nie są przeciwwskazaniem

Postępowanie w przypadku wystąpienia przeciwwskazań

W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań do podania preparatu zawierającego wirus odry, lekarz powinien:1718

  • Odroczyć szczepienie do czasu ustąpienia przeciwwskazań czasowych (np. ostre choroby gorączkowe)
  • Rozważyć alternatywne metody ochrony przed odrą u pacjentów z trwałymi przeciwwskazaniami do szczepienia
  • W przypadku niedoborów odporności, skonsultować się ze specjalistą immunologiem w celu oceny korzyści i ryzyka
  • Poinstruować pacjentki w wieku rozrodczym o konieczności unikania ciąży przez miesiąc po szczepieniu
  • Dokładnie udokumentować przeciwwskazanie i podjętą decyzję w dokumentacji medycznej pacjenta

1920

Odradzenie stosowania preparatów zawierających wirus odry w przypadku występowania przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niedoborami odporności, kobiet w ciąży oraz osób z historią ciężkich reakcji alergicznych.2122

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl