Przedawkowanie leku Ketrel

Przedawkowanie kwetiapiny, substancji czynnej zawartej w leku Ketrel (dostępnym w dawkach 25 mg, 100 mg i 200 mg w postaci tabletek powlekanych), może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Manifestacje kliniczne przedawkowania są głównie związane z nasileniem znanych efektów farmakologicznych substancji czynnej, jednak ich intensywność może być znacznie większa i stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta. ¹

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie kwetiapiny charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, które mogą różnić się nasileniem w zależności od przyjętej dawki. Do najczęściej zgłaszanych objawów należą senność oraz uspokojenie, które wynikają z działania sedatywnego leku na ośrodkowy układ nerwowy. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się głównie częstoskurcz oraz niedociśnienie tętnicze, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów ze współistniejącą uprzednio ciężką chorobą układu krążenia. ²

W ciężkich przypadkach przedawkowania kwetiapiny mogą wystąpić zaburzenia przewodnictwa elektrycznego w sercu, manifestujące się wydłużeniem odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym. Ponadto, odnotowywano przypadki napadów drgawkowych, a nawet rozwój stanu padaczkowego. U pacjentów z przedawkowaniem kwetiapiny może dojść do rozpadu mięśni prążkowanych (rabdomiolizy), co stanowi poważne powikłanie prowadzące do niewydolności nerek. ³

Zaburzenia funkcji układu oddechowego w postaci niewydolności oddechowej stanowią jedno z najpoważniejszych powikłań, mogących prowadzić do śmierci pacjenta. W zakresie układu moczowego obserwowano zatrzymanie moczu. Funkcje poznawcze mogą być istotnie zaburzone, co manifestuje się poprzez splątanie, zespół majaczeniowy (delirium) i/lub pobudzenie psychoruchowe. W najcięższych przypadkach przedawkowania kwetiapiny może dojść do śpiączki i zgonu pacjenta. ⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania kwetiapiny kluczowe jest podjęcie natychmiastowych działań medycznych. Należy podkreślić, że dla kwetiapiny nie istnieje swoista odtrutka, co oznacza, że leczenie musi być objawowe i podtrzymujące. Pacjent z ciężkim zatruciem kwetiapiny powinien być bezwzględnie hospitalizowany w oddziale intensywnej terapii, gdzie możliwe jest stałe monitorowanie parametrów życiowych oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia. ⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania kwetiapiny obejmuje następujące działania:

1. Zapewnienie drożności dróg oddechowych – priorytetem jest utrzymanie odpowiedniej wentylacji i natlenowania organizmu. W przypadku zaburzeń oddychania może być konieczne zastosowanie wentylacji mechanicznej. ⁶
2. Monitorowanie i stabilizacja funkcji układu sercowo-naczyniowego – konieczne jest stałe monitorowanie pracy serca (EKG), ciśnienia tętniczego oraz perfuzji obwodowej. W przypadku wystąpienia niedociśnienia opornego na leczenie należy stosować odpowiednie procedury, takie jak dożylne podawanie płynów oraz leków o działaniu sympatomimetycznym. ⁷
3. Leczenie zespołu majaczeniowego i pobudzenia psychoruchowego – w przypadku pacjentów z zespołem majaczeniowym, pobudzeniem oraz objawami zespołu antycholinergicznego można rozważyć zastosowanie fizostygminy w dawce 1-2 mg, pod warunkiem stałego monitorowania EKG. Należy jednak podkreślić, że nie jest to standardowe postępowanie ze względu na potencjalny negatywny wpływ fizostygminy na przewodnictwo wewnątrzsercowe. ⁸
4. Przeciwwskazania do stosowania fizostygminy – fizostygmina nie powinna być stosowana u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca, jakimkolwiek stopniem bloku serca lub poszerzeniem zespołu QRS w zapisie EKG. Można ją podać tylko wtedy, gdy u pacjenta nie stwierdza się nieprawidłowości w zapisie elektrokardiograficznym. ⁹
5. Zapobieganie wchłanianiu leku – w przypadku podejrzenia ciężkiego przedawkowania, szczególnie w ciągu pierwszej godziny od zażycia leku, należy rozważyć wykonanie płukania żołądka. Pomocne może być również podanie węgla aktywowanego, który wiąże substancję czynną w przewodzie pokarmowym, ograniczając jej wchłanianie. ¹⁰
6. Unikanie określonych leków w leczeniu niedociśnienia – w terapii niedociśnienia tętniczego wywołanego przedawkowaniem kwetiapiny należy unikać stosowania epinefryny i dopaminy. Wynika to z faktu, że pobudzenie receptorów beta-adrenergicznych przez te leki może pogorszyć niedociśnienie w warunkach wywołanej przez kwetiapinę blokady receptorów alfa-adrenergicznych. ¹¹

Pacjent po przedawkowaniu kwetiapiny wymaga dokładnej obserwacji medycznej aż do całkowitego ustąpienia objawów i powrotu do zdrowia. Ze względu na możliwość wystąpienia opóźnionych powikłań, monitoring powinien być prowadzony odpowiednio długo, również po stabilizacji stanu klinicznego. ¹²

Uwagi szczególne

W diagnostyce różnicowej przedawkowania kwetiapiny należy uwzględnić możliwość jednoczesnego zażycia przez pacjenta kilku różnych leków, co może modyfikować obraz kliniczny zatrucia oraz wpływać na wybór odpowiedniego postępowania terapeutycznego. ¹³

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z współistniejącymi chorobami układu sercowo-naczyniowego, którzy są w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia powikłań ze strony układu krążenia w przypadku przedawkowania kwetiapiny. U tych pacjentów częściej mogą występować istotne zaburzenia hemodynamiczne, wymagające intensywnego leczenia. ¹⁴