zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą dwubiegunową
Wskazanie

Zapobieganie nawrotom epizodu maniakalnego u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) stanowi kluczowy element długoterminowego postępowania terapeutycznego. Epizody maniakalne charakteryzują się podwyższonym nastrojem, wzmożoną energią, zmniejszoną potrzebą snu, nadmierną pewnością siebie oraz często ryzykownymi zachowaniami. Nawroty tych epizodów znacząco obniżają jakość życia pacjenta, prowadzą do zaburzeń funkcjonowania społecznego i zawodowego oraz zwiększają ryzyko hospitalizacji.

W profilaktyce nawrotów manii stosuje się przede wszystkim leki normotymiczne (stabilizatory nastroju). Podstawową grupę stanowią sole litu (Lithium Carbonicum GSK), które wykazują najlepszą skuteczność w zapobieganiu nawrotom maniakalnym. Innymi często stosowanymi lekami są pochodne kwasu walproinowego (Depakine, Convulex, Valpro-Ratiopharm), karbamazepina (Tegretol, Amizepin, Neurotop) oraz lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix, Epitrigine), choć ta ostatnia jest skuteczniejsza w zapobieganiu epizodom depresyjnym.

Coraz większą rolę w profilaktyce odgrywają atypowe leki przeciwpsychotyczne, takie jak olanzapina (Zyprexa, Zolaxa, Olzapin), kwetiapina (Ketrel, Kventiax, Bonogren), aripiprazol (Abilify, Aripriprazol, Asduter), risperidon (Rispolept, Risperidon, Orizon) czy lurazidon (Latuda). Leki te często stosuje się w terapii podtrzymującej po opanowaniu ostrego epizodu maniakalnego.

Główne trudności w leczeniu profilaktycznym to problem współpracy pacjenta, który często odstawia leki w okresach remisji lub z powodu uciążliwych działań niepożądanych. Szczególnie problematyczne są przyrost masy ciała, zaburzenia metaboliczne, drżenia, senność czy otępienie polekowe. Terapia wymaga regularnego monitorowania stężenia leków we krwi (szczególnie litu i walproinianów) oraz kontroli parametrów somatycznych, w tym funkcji tarczycy, nerek, wątroby oraz wskaźników metabolicznych.

Istotnym wyzwaniem jest również indywidualizacja leczenia – wybór leku zależny od dominującego biegu choroby (z przewagą manii czy depresji), wcześniejszej odpowiedzi na leczenie oraz współistniejących chorób somatycznych. Farmakoterapia powinna być wspierana psychoedukacją, terapią poznawczo-behawioralną oraz regularną oceną stanu psychicznego w celu wczesnego wykrywania prodromów nawrotu.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl