zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z chorobą dwubiegunową
Wskazanie

Zapobieganie nawrotom epizodu depresji u pacjenta z chorobą dwubiegunową to kluczowy element długoterminowego leczenia tej przewlekłej choroby afektywnej. Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów depresji i manii lub hipomanii, przy czym epizody depresyjne często trwają dłużej i występują częściej niż epizody podwyższonego nastroju. Nawroty depresji stanowią poważne zagrożenie dla pacjentów, zwiększając ryzyko samobójstwa oraz pogarszając funkcjonowanie społeczne i zawodowe.

W farmakoterapii zapobiegającej nawrotom depresji w ChAD stosuje się przede wszystkim leki normotymiczne (stabilizatory nastroju). Podstawowymi preparatami są sole litu (Lithium Carbonicum GSK), walproiniany (Depakine, Convulex), lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix, Epitrigine) oraz karbamazepina (Tegretol, Amizepin). W przeciwieństwie do leczenia jednobiegunowej depresji, stosowanie samych leków przeciwdepresyjnych bez osłony lekiem normotymicznym jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko indukcji zmiany fazy na maniakalną.

Coraz większą rolę w zapobieganiu nawrotom depresji w ChAD odgrywają atypowe leki przeciwpsychotyczne o działaniu normotymicznym, takie jak kwetiapina (Ketrel, Kventiax, Bonogren), olanzapina (Zolafren, Zalasta, Olzapin), arypiprazol (Abilify, Arypiprazol Glenmark), lurazydon (Latuda) czy kariprazyna (Reagila). Niekiedy stosuje się także kombinacje leków, np. olanzapina z fluoksetyną (Symbyax – niedostępny w Polsce).

Największym wyzwaniem w zapobieganiu nawrotom depresji w ChAD jest utrzymanie długoterminowej adherencji do leczenia. Pacjenci w okresach remisji często samowolnie przerywają farmakoterapię, co znacząco zwiększa ryzyko nawrotu. Kolejną trudnością jest balansowanie między skutecznym zapobieganiem depresji a unikaniem indukcji fazy maniakalnej. Niektóre leki skuteczniej zapobiegają epizodom maniakalnym (lit, walproiniany), podczas gdy inne (np. lamotrygina) wykazują większą skuteczność w prewencji depresji, co wymaga indywidualizacji terapii.

Istotnym elementem kompleksowego leczenia jest łączenie farmakoterapii z oddziaływaniami psychospołecznymi, takimi jak psychoedukacja, terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na ChAD oraz regulacja rytmów biologicznych. Monitorowanie stanu pacjenta, w tym wczesne wykrywanie prodromów nawrotu oraz regularne badania poziomu leków i parametrów laboratoryjnych (szczególnie przy terapii litem i walproinianami), stanowi nieodłączną część skutecznej prewencji.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl