epizod dużej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej
Wskazanie

Epizod dużej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej to stan kliniczny charakteryzujący się obniżonym nastrojem, brakiem zainteresowań i przyjemności (anhedonią), niską energią, zaburzeniami snu i łaknienia oraz myślami samobójczymi. W chorobie afektywnej dwubiegunowej epizody depresyjne mogą występować naprzemiennie z epizodami maniakalnymi lub hipomaniakalnymi, przy czym fazy depresyjne są zazwyczaj dłuższe i często trudniejsze do leczenia.

Leczenie epizodu depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej różni się od leczenia depresji jednobiegunowej. Podstawową różnicą jest konieczność unikania monoterapii lekami przeciwdepresyjnymi, które mogą indukować zmianę fazy na maniakalną lub przyspieszyć cyklowanie. W Polsce stosuje się najczęściej leki normotymiczne w połączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi. Wśród leków normotymicznych wykorzystuje się sole litu (Lithium Carbonicum), kwas walproinowy (Depakine, Convulex), lamotryginę (Lamitrin, Lamical, Lamilept) oraz kwetiapinę (Ketrel, Bonogren, Kventiax, Pinexet).

W przypadku ciężkich epizodów depresyjnych w przebiegu choroby dwubiegunowej stosuje się również atypowe leki przeciwpsychotyczne z działaniem przeciwdepresyjnym, takie jak olanzapina (Zyprexa, Olzapin, Zolafren) często w połączeniu z fluoksetyną, lurazydon (Latuda) czy kariprazyna (Reagila). W leczeniu wspomagającym wykorzystuje się też aripiprazol (Abilify, Aryzalera, Aripsan), risperidon (Rispolept, Risperon) oraz ziprasidon (Zeldox).

Największe trudności w leczeniu epizodu depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej to znalezienie równowagi między skutecznym leczeniem objawów depresyjnych a uniknięciem indukcji manii. Ponadto, pacjenci często wykazują oporność na standardowe schematy leczenia, a odpowiedź terapeutyczna bywa opóźniona. Problem stanowi również wysoki wskaźnik przerwania leczenia przez pacjentów, zwłaszcza w fazie poprawy, co zwiększa ryzyko nawrotu. Istotne wyzwanie stanowi także współwystępowanie innych zaburzeń psychicznych oraz ryzyko samobójstwa, które jest szczególnie wysokie w tej grupie pacjentów.

W przypadkach opornych na farmakoterapię rozważa się zastosowanie elektrowstrząsów (EW), które wykazują wysoką skuteczność w leczeniu ciężkiej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej. Coraz częściej stosuje się również niefarmakologiczne metody, takie jak przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS) czy terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na rytmy okołodobowe i regularność stylu życia.