epizod manii w przebiegu choroby dwubiegunowej
Wskazanie

Epizod manii w przebiegu choroby dwubiegunowej to stan charakteryzujący się nieprawidłowo podwyższonym nastrojem, pobudzeniem psychoruchowym oraz zaburzeniami myślenia. Pacjenci doświadczają wzmożonej energii, zmniejszonej potrzeby snu, wzmożonego poczucia własnej wartości przechodzącego w wielkościowość, gonitwy myśli, zwiększonej aktywności ukierunkowanej na cele oraz angażowania się w zachowania o dużym potencjale negatywnych konsekwencji. Epizod maniakalny trwa zwykle co najmniej tydzień i znacząco zaburza codzienne funkcjonowanie pacjenta.

W leczeniu epizodu manii kluczowe jest szybkie wdrożenie farmakoterapii, często w warunkach szpitalnych. Podstawą są leki normotymiczne oraz przeciwpsychotyczne. Z leków normotymicznych stosuje się: lit (Lithium Carbonicum GSK), walproiniany (Depakine, Convulex), karbamazepinę (Tegretol, Amizepin) i lamotrygina (Lamitrin, Lamilept). Z leków przeciwpsychotycznych II generacji skuteczne są: olanzapina (Zyprexa, Zolafren, Olzapin), kwetiapina (Ketrel, Quetiapin, Etiagen), risperidon (Rispolept, Orizon), aripiprazol (Abilify, Aripriprazol) i ziprasidon (Zeldox).

W ciężkich przypadkach stosuje się terapię skojarzoną – lek normotymiczny z przeciwpsychotycznym. W przypadku pobudzenia psychoruchowego niezbędne jest doraźne podanie benzodiazepin (np. Xanax, Relanium, Lorafen). Przy oporności na leczenie można rozważyć klozapinę (Klozapol, Leponex) lub terapię elektrowstrząsami.

Największe trudności w leczeniu epizodu manii to brak współpracy ze strony pacjenta, który często nie ma poczucia choroby i odmawia przyjmowania leków. Pacjenci w manii często przerywają leczenie z powodu subiektywnie odczuwanego dobrostanu lub z powodu działań niepożądanych leków. Istotnym problemem jest również opóźnienie w rozpoznaniu i leczeniu, co może prowadzić do poważnych konsekwencji społecznych, zawodowych i finansowych. Dodatkowo, leczenie wymaga stałego monitorowania stanu psychicznego i somatycznego pacjenta ze względu na ryzyko szybkiego przejścia w stan depresji lub wystąpienia objawów mieszanych.

Po ustąpieniu ostrego epizodu manii konieczne jest kontynuowanie leczenia podtrzymującego w celu zapobiegania nawrotom. Terapia powinna obejmować również psychoedukację oraz psychoterapię, co zwiększa świadomość choroby i poprawia współpracę pacjenta w procesie leczenia.