produkt cytostatyczny
Produkt cytostatyczny to substancja lecznicza o działaniu hamującym lub zatrzymującym namnażanie się komórek. Cytostatyki stanowią podstawową grupę leków wykorzystywanych w chemioterapii nowotworów, działając poprzez ingerencję w cykl komórkowy i procesy podziału komórkowego.
Ze względu na mechanizm działania, produkty cytostatyczne dzielą się na kilka grup: leki alkilujące (np. cyklofosfamid), antymetabolity (np. metotreksat), inhibitory topoizomerazy (np. doksorubicyna), alkaloidy roślinne (np. winkrystyna) oraz inne grupy o zróżnicowanych mechanizmach działania. Ich skuteczność terapeutyczna wynika z faktu, że komórki nowotworowe dzielą się szybciej niż większość komórek prawidłowych.
Stosowanie produktów cytostatycznych wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, wynikającymi z nieselektywnego działania na wszystkie szybko dzielące się komórki, w tym również prawidłowe. Najczęstsze objawy niepożądane obejmują mielosupresję, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wypadanie włosów, uszkodzenie gonad oraz zwiększone ryzyko infekcji. Przygotowywanie i podawanie cytostatyków wymaga szczególnych środków ostrożności ze względu na ich toksyczność.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Carboplatin Pfizer 10 mg/ml
Produkt Carboplatin Pfizer to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 10 mg/ml, dostępny w fiolkach o pojemnościach 5 ml (50 mg), 15 ml (150 mg) oraz 45 ml (450 mg) karboplatyny. Preparat jest bezbarwny lub jasnożółty, bez widocznych cząstek, zawiera jedynie wodę do wstrzykiwań jako substancję pomocniczą. Roztwór można rozcieńczać bezpośrednio przed podaniem w wodzie do wstrzykiwań, 0,9% roztworze chlorku sodu lub 5% roztworze glukozy, uzyskując stężenia nawet do 0,5 mg/ml. Po rozcieńczeniu preparat można przechowywać do 8 godzin w temperaturze poniżej 25°C lub do 24 godzin w lodówce, a wlew dożylny należy zakończyć w ciągu 24 godzin od przygotowania. Długotrwałe podawanie z 0,9% NaCl nie jest zalecane ze względu na degradację karboplatyny i ryzyko powstania toksycznej cisplatyny. Należy unikać kontaktu karboplatyny z aluminium, aby zapobiec wytrącaniu się czarnego osadu, dlatego do podawania nie wolno stosować elementów zawierających aluminium, a zalecane są igły i strzykawki typu Luer-Lock o dużej średnicy.
chlorek sodu, cisplatyna, cytostatyk, karboplatyna, kwas siarkowy, laminarny przepływ powietrza, lek przeciwnowotworowy, nadmanganian potasu, niezgodność farmaceutyczna, podchloryn sodowy, produkt cytostatyczny, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, skażenie mikrobiologiczne, strącanie osadu, wlew dożylny, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vincristine Teva
Siarczan winkrystyny (Vincristine Teva) wymaga podawania wyłącznie dożylnie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii cytostatykami, ze względu na ryzyko ciężkich powikłań, w tym zgonu przy podaniu inną drogą. W przypadku przypadkowego podania dooponowego konieczna jest natychmiastowa interwencja neurochirurgiczna obejmująca usunięcie maksymalnej ilości płynu mózgowo-rdzeniowego, irygację przestrzeni podpajęczynówkowej roztworem Ringera z mleczanem (ewentualnie z dodatkiem 25 ml świeżego osocza na litr) oraz zastosowanie wewnątrzkomorowego drenażu z ciągłym wlewem roztworu (150 ml/h lub 75 ml/h z osoczem), utrzymując stężenie białek w płynie rdzeniowym na poziomie 150 mg/dl. Dodatkowo rozważane są dożylne podania kwasu folinowego, glutaminowego i pirydoksyny, choć ich skuteczność w łagodzeniu neurotoksyczności winkrystyny nie jest jednoznacznie potwierdzona. Należy unikać kontaktu leku z oczami i skórą, a w przypadku wynaczynienia natychmiast przerwać podawanie, stosując miejscowo hialuronidazę (250 j.m./ml) i umiarkowane ogrzewanie.
choroba niedokrwienna serca, drenaż wewnątrzkomorowy, działanie neurotoksyczne, działanie niepożądane, hialuronidaza, kwas folinowy, kwas glutaminowy, kwas moczowy, leukopenia, morfologia krwi, neuropatia, owrzodzenie rogówki, pirydoksyna, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dooponowe, podrażnienie oka, produkt cytostatyczny, siarczan winkrystyny, środek przeczyszczający, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, wynaczynienie, zaburzenie neurologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zamrożone świeże osocze, zapalenie tkanki łącznej