Specjalne ostrzeżenia
Vincristine Teva

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Vincristine Teva

Siarczan winkrystyny musi być stosowany wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza z doświadczeniem w leczeniu cytostatycznymi produktami leczniczymi. Ze względu na potencjalne zagrożenia związane z podaniem tego leku, każda strzykawka zawierająca Vincristine Teva powinna być oznaczona informacją: „WINKRYSTYNA PRZEZNACZONA WYŁĄCZNIE DO PODAWANIA DOŻYLNEGO. PODANIE INNĄ DROGĄ MOŻE PROWADZIĆ DO ZGONU.”¹

Postępowanie w przypadku nieumyślnego podania dooponowego

W sytuacji przypadkowego podania dooponowego leku Vincristine Teva wymagana jest natychmiastowa interwencja neurochirurgiczna. Celem działań jest zapobieżenie postępującemu paraliżowi, który może prowadzić do zgonu. Opisane przypadki przeżycia po omyłkowym podaniu dooponowym wskazują na konieczność natychmiastowego wdrożenia procedur ratunkowych, mimo że nawet przy skutecznym postępowaniu mogą wystąpić poważne, często nieodwracalne następstwa neurologiczne.²

W oparciu o opublikowane opisy postępowania w przypadkach przeżycia po nieumyślnym podaniu dooponowym, należy niezwłocznie wdrożyć następujące postępowanie terapeutyczne:³

1. Bezpieczne usunięcie maksymalnej możliwej ilości płynu mózgowo-rdzeniowego poprzez dostęp lędźwiowy.⁴
2. Wprowadzenie cewnika nadtwardówkowego do przestrzeni podpajęczynówkowej poprzez przestrzeń międzykręgową powyżej pierwotnego dostępu lędźwiowego i przeprowadzenie irygacji płynu mózgowo-rdzeniowego roztworem Ringera z dodatkiem mleczanu. Jeśli dostępne jest zamrożone świeże osocze, należy dodać 25 ml do każdego litra roztworu Ringera z mleczanem.⁵
3. Wprowadzenie wewnątrzkomorowego drenażu lub cewnika (zabieg wykonywany przez neurochirurga) i kontynuowanie irygacji płynu mózgowo-rdzeniowego przy jednoczesnym usuwaniu płynu przez dostęp lędźwiowy podłączony do zamkniętego systemu drenującego. Roztwór Ringera z mleczanem należy podawać we wlewie ciągłym z szybkością 150 ml/h, lub 75 ml/h w przypadku dodania zamrożonego świeżego osocza. Szybkość wlewu należy dostosować tak, aby utrzymać stężenie białek w płynie rdzeniowym na poziomie 150 mg/dl.⁶

Dodatkowo opisywano następujące działania, które nie są jednak niezbędne w protokole postępowania:⁷

• Dożylne podanie kwasu folinowego w formie szybkiego wstrzyknięcia (bolus) w dawce 100 mg, a następnie w postaci wlewu z szybkością 25 mg/h przez 24 godziny, po czym podawanie szybkich wstrzyknięć w dawce 25 mg co sześć godzin przez okres 1 tygodnia.⁸
• Dożylne podanie kwasu glutaminowego w dawce 10 g przez 24 godziny, a następnie doustnie w dawce 500 mg trzy razy na dobę przez okres jednego miesiąca.⁹
• Zastosowanie pirydoksyny w dawce 50 mg co 8 godzin w formie wlewu dożylnego trwającego 30 minut.¹⁰

Należy podkreślić, że znaczenie powyższych substancji w łagodzeniu neurotoksyczności wywołanej winkrystyną nie zostało jednoznacznie potwierdzone.¹¹

Postępowanie przy kontakcie ze skórą i błonami śluzowymi

Należy bezwzględnie unikać kontaktu siarczanu winkrystyny z oczami, gdyż może to spowodować ciężkie podrażnienie lub owrzodzenie rogówki, szczególnie gdy lek podawany jest pod ciśnieniem. W przypadku kontaktu z oczami zaleca się natychmiastowe przepłukanie oczu dużą ilością wody. Jeśli podrażnienie utrzymuje się, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem ogólnym lub okulistą.¹²

Przy przypadkowym kontakcie ze skórą, obszar narażenia należy przepłukać dużą ilością wody, następnie przemyć łagodnym mydłem i dokładnie spłukać wodą.¹³

Postępowanie w przypadku wynaczynienia

Należy dołożyć wszelkich starań, aby uniknąć wynaczynienia podczas podawania leku Vincristine Teva. W przypadku wystąpienia wynaczynienia należy natychmiast przerwać wstrzykiwanie leku, a pozostałą dawkę podać do innej żyły. Miejscowe podanie hialuronidazy w dawce 250 j.m./ml (1 ml podskórnie w okolicy zmiany) oraz umiarkowane ogrzewanie miejsca wynaczynienia może pomóc w rozprowadzeniu leku i zminimalizować dyskomfort oraz potencjalne zapalenie tkanki łącznej. Na oddziale, na którym podawany jest siarczan winkrystyny powinien być stale dostępny szpitalny zestaw na wypadek wynaczynienia leków cytostatycznych.¹⁴

Mielotoksyczność

Z uwagi na możliwość wystąpienia leukopenii, zarówno lekarz jak i pacjent powinni mieć świadomość zwiększonego ryzyka wystąpienia zakażeń. W przypadku stwierdzenia leukopenii należy wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne oraz dokładnie rozważyć czas podania kolejnej dawki siarczanu winkrystyny. Przed podaniem każdej dawki leku należy wykonać badanie morfologii krwi z rozmazem.¹⁵

Szczególnie ścisłe monitorowanie jest wymagane w przypadku pacjentów, u których wcześniejsze leczenie lub sama choroba podstawowa doprowadziły do zahamowania czynności szpiku kostnego, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia leukopenii i trombocytopenii.¹⁶

Neurotoksyczność

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami neurologicznymi. Konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta w przypadku skojarzonego stosowania winkrystyny z innymi lekami o potencjalnym działaniu neurotoksycznym.¹⁷

Neurotoksyczne działanie siarczanu winkrystyny może ulegać sumowaniu z działaniem innych środków neurotoksycznych lub nasileniu wskutek napromieniania rdzenia kręgowego lub wcześniej istniejących chorób neurologicznych. Pacjenci w podeszłym wieku mogą wykazywać zwiększoną podatność na neurotoksyczne działanie siarczanu winkrystyny.¹⁸

Zaburzenia czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby mogą powodować zwiększenie stężenia winkrystyny we krwi oraz wydłużenie okresu półtrwania leku w osoczu, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Mechanizm ten wynika z faktu, że winkrystyna jest metabolizowana głównie w wątrobie. Leku Vincristine Teva nie należy podawać pacjentom poddawanym radioterapii, jeśli pole promieniowania obejmuje wątrobę.¹⁹

Monitorowanie czynności narządów podczas leczenia

Przed rozpoczęciem leczenia, w jego trakcie oraz przed każdym cyklem terapii należy ocenić:²⁰

• Czynność wątroby
• Czynność nerek
• Morfologię krwi
• Funkcje neurologiczne

W przypadku wystąpienia objawów zahamowania czynności szpiku kostnego, kolejną dawkę należy podać dopiero po dokładnej ocenie obrazu klinicznego. Podobne postępowanie dotyczy wystąpienia objawów neurologicznych, ponieważ kontynuacja leczenia w takich przypadkach może prowadzić do rozwoju ciężkich neuropatii.²¹

Ryzyko wtórnych nowotworów

U pacjentów poddanych chemioterapii winkrystyną w skojarzeniu z innymi przeciwnowotworowymi produktami leczniczymi o stwierdzonym działaniu rakotwórczym odnotowano przypadki wystąpienia wtórnych nowotworów złośliwych. Dotychczas nie ustalono jednoznacznie, jaką rolę w rozwoju tych nowotworów odgrywa winkrystyna.²²

Zapobieganie zaparciom

Zaleca się stosowanie środków profilaktycznych zapobiegających zaparciom podczas terapii lekiem Vincristine Teva. Postępowanie powinno obejmować zmodyfikowaną dietę oraz stosowanie środków przeczyszczających, ze szczególnym uwzględnieniem laktulozy.²³

Choroba niedokrwienna serca

Należy zachować szczególną ostrożność podczas podawania winkrystyny pacjentom z chorobą niedokrwienną serca.²⁴

Monitorowanie stężenia kwasu moczowego

W okresie indukcji remisji ostrej białaczki może wystąpić ostre podwyższenie stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi. W związku z tym zaleca się częste oznaczanie stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi w ciągu pierwszych 3-4 tygodni leczenia. Alternatywnie należy wdrożyć odpowiednie działania profilaktyczne, aby zapobiec wystąpieniu neuropatii wywołanej przez podwyższone stężenie kwasu moczowego.²⁵

Antykoncepcja podczas leczenia

Kobiety i mężczyźni aktywni seksualnie w trakcie leczenia oraz do 6 miesięcy po jego zakończeniu powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji.²⁶

Informacje o substancjach pomocniczych

Lek Vincristine Teva zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w fiolce, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu i może być stosowany przez pacjentów na diecie niskosodowej.²⁷