Działania niepożądane chlorowodorku bendamustyny

Chlorowodorek bendamustyny (Bendamustine Zentiva, 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji) może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstotliwości występowania. Znajomość tych działań ma kluczowe znaczenie dla właściwego monitorowania pacjenta i wczesnego reagowania na potencjalne powikłania terapii.¹

Profil bezpieczeństwa

Najczęściej obserwowane działania niepożądane podczas stosowania chlorowodorku bendamustyny obejmują zaburzenia hematologiczne, w szczególności leukopenię i małopłytkowość. Istotnym problemem klinicznym są również reakcje dermatologiczne o podłożu alergicznym, objawy ogólnoustrojowe manifestujące się głównie jako gorączka oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, przede wszystkim nudności i wymioty.²

Szczególne przypadki kliniczne

Odnotowano pojedyncze przypadki martwicy, zespołu rozpadu guza oraz anafilaksji po przypadkowym podaniu pozanaczyniowym leku. U pacjentów leczonych lekami alkilującymi, w tym bendamustyną, obserwuje się zwiększone ryzyko rozwoju zespołu mielodysplastycznego i ostrej białaczki szpikowej. Warto zaznaczyć, że do rozwoju wtórnego nowotworu może dojść nawet po kilku latach od zakończenia chemioterapii.³

Zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem chlorowodorku bendamustyny według klasyfikacji układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania.⁴

*NOK – nieopisane w innej kategorii

Szczegółowy opis najważniejszych działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne

Mielosupresja jest jednym z najczęstszych i najpoważniejszych działań niepożądanych chlorowodorku bendamustyny. Manifestuje się głównie jako leukopenia, małopłytkowość i limfopenia, występujące bardzo często (≥1/10). Dodatkowo często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się krwotoki, niedokrwistość i neutropenię. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) dochodzi do pancytopenii i niewydolności szpiku kostnego, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) do hemolizy.⁵

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Z układu pokarmowego bardzo często (≥1/10) występują nudności i wymioty. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się biegunkę i zaparcia. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) dochodzi do zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) do krwotocznego zapalenia przełyku oraz krwawienia z przewodu pokarmowego.⁶

Zaburzenia skórne

Do częstych (≥1/100 do <1/10) reakcji skórnych należą łysienie i inne niesklasyfikowane zaburzenia skórne. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występuje rumień i zapalenie skóry. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) obserwuje się pokrzywkę, świąd oraz wysypkę plamisto-grudkową. Bardzo rzadko (<1/10 000) pojawia się nadmierna potliwość. Z nieustaloną częstością mogą wystąpić poważne reakcje dermatologiczne: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS).⁷

Zaburzenia immunologiczne

Często (≥1/100 do <1/10) występują niesklasyfikowane reakcje nadwrażliwości. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) dochodzi do reakcji anafilaktycznych i rzekomo-anafilaktycznych. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) może wystąpić wstrząs anafilaktyczny.⁸

Zaburzenia kardiologiczne i naczyniowe

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występują zaburzenia czynności serca, takie jak kołatanie serca, dławica piersiowa oraz zaburzenia rytmu serca. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) obserwuje się wysięk do osierdzia, zawał mięśnia sercowego oraz niewydolność serca. Bardzo rzadko (<1/10 000) dochodzi do tachykardii i migotania przedsionków. Z zaburzeń naczyniowych często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się niedociśnienie tętnicze i nadciśnienie tętnicze, a niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) ostrą niewydolność krążenia. Bardzo rzadko (<1/10 000) może wystąpić zapalenie żył.⁹

Zaburzenia neurologiczne

W zakresie układu nerwowego często (≥1/100 do <1/10) występuje ból głowy. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się bezsenność i zawroty głowy. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) dochodzi do senności i bezgłosu. Bardzo rzadko (<1/10 000) występują zaburzenia smaku, parestezje, obwodowa neuropatia czuciowa oraz zespół antycholinergiczny. Z nieznaną częstością mogą pojawić się zaburzenia neurologiczne, ataksja i zapalenie mózgu.¹⁰

Zaburzenia układu oddechowego

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występują zaburzenia czynności płuc. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) rozwija się włóknienie płuc. Bardzo rzadko (<1/10 000) może dojść do zapalenia płuc i krwotoku do pęcherzyków płucnych.¹¹

Zaburzenia narządowe

Bardzo rzadko (<1/10 000) może wystąpić niewydolność wątroby. Z nieznaną częstością obserwuje się niewydolność nerek. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) dochodzi do niewydolności wielonarządowej.¹²

Wtórne nowotwory

Do rzadkich (≥1/10 000 do <1/1000) powikłań terapii bendamustyną należą zespół mielodysplastyczny i ostra białaczka szpikowa. Warto podkreślić, że u pacjentów leczonych lekami alkilującymi, w tym bendamustyną, obserwuje się zwiększone ryzyko rozwoju tych schorzeń, które mogą wystąpić nawet kilka lat po zakończeniu chemioterapii.¹³

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych oraz stanu klinicznego pacjenta jest kluczowe dla wczesnego wykrycia działań niepożądanych. Po rozpoczęciu stosowania produktu leczniczego Bendamustine Zentiva bardzo istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego.¹⁴

Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu lub jego przedstawicielowi w Polsce.¹⁵