Przedawkowanie leku Symquel XR

Przedawkowanie kwetiapiny (Symquel XR) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Produkt leczniczy Symquel XR zawierający kwetiapinę w postaci fumaranu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (50 mg, 200 mg, 300 mg, 400 mg), przy dawkach przekraczających zalecane może prowadzić do szeregu niebezpiecznych objawów klinicznych o różnym nasileniu, a w skrajnych przypadkach nawet do zgonu.¹

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania kwetiapiny są najczęściej nasileniem jej znanych działań farmakologicznych. Pacjenci mogą prezentować różnorodne symptomy zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe, które wynikają bezpośrednio z mechanizmu działania leku.²

Szczególnie istotne jest, że przy przedawkowaniu kwetiapiny w postaci o przedłużonym uwalnianiu (Symquel XR), maksymalne efekty sedacyjne i szczytowe wartości tętna pojawiają się z opóźnieniem, a powrót do stanu wyjściowego jest wydłużony w porównaniu do preparatów o natychmiastowym uwalnianiu.³

Czynniki zwiększające ryzyko powikłań

Pacjenci z współistniejącymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego są szczególnie narażeni na poważne konsekwencje przedawkowania kwetiapiny. W tej grupie chorych ryzyko działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem jest znacząco zwiększone.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Procedury intensywnej opieki medycznej

Leczenie przedawkowania kwetiapiny jest przede wszystkim objawowe i podtrzymujące, gdyż nie istnieje swoista odtrutka dla tego leku.⁵ Postępowanie powinno obejmować następujące działania:

• Zabezpieczenie drożności dróg oddechowych – priorytetem jest zapewnienie i utrzymanie drożności dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów z nasiloną sedacją
• Zapewnienie odpowiedniego natlenowania – monitorowanie saturacji i w razie potrzeby tlenoterapia lub wspomaganie oddychania
• Monitorowanie układu krążenia – ciągły zapis EKG, regularne pomiary ciśnienia tętniczego
• Wykluczenie zatrucia wielolekowego – należy zawsze rozważyć możliwość zatrucia kilkoma substancjami jednocześnie

Leczenie zespołu antycholinergicznego

W przypadku rozwoju zespołu antycholinergicznego z objawami majaczenia i pobudzenia, dostępne dane literaturowe wskazują na możliwość zastosowania fizostygminy w dawce 1-2 mg, pod warunkiem ciągłego monitorowania EKG.⁶

Należy jednak zaznaczyć, że fizostygmina nie jest zalecana jako standardowa metoda leczenia z uwagi na jej potencjalny negatywny wpływ na przewodzenie w sercu. Przeciwwskazania do zastosowania fizostygminy obejmują:

• Zaburzenia rytmu serca
• Blok serca dowolnego stopnia
• Poszerzenie zespołu QRS w zapisie EKG

Zapobieganie wchłanianiu leku

W przypadku ciężkiego zatrucia, jeśli od momentu przyjęcia leku nie upłynęła więcej niż godzina, wskazane może być płukanie żołądka. Należy również rozważyć podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania leku.⁷

Specyfika przedawkowania formy o przedłużonym uwalnianiu

Szczególnym zjawiskiem w przypadku przedawkowania kwetiapiny w formie o przedłużonym uwalnianiu (Symquel XR) jest możliwość tworzenia się bezoarów w żołądku.⁸ Bezoary to zgrupowania niestrawionych substancji w przewodzie pokarmowym, które w przypadku kwetiapiny XR przyjmują formę lepkiej masy przypominającej gumę. W takiej sytuacji:

• Rutynowe płukanie żołądka może nie być skuteczne w ich usuwaniu
• Zalecana jest odpowiednia diagnostyka obrazowa w celu potwierdzenia obecności bezoaru
• W niektórych przypadkach konieczne może być endoskopowe usunięcie bezoaru⁹

Leczenie opornego niedociśnienia

W przypadku wystąpienia opornego niedociśnienia tętniczego po przedawkowaniu kwetiapiny, należy zastosować odpowiednie metody leczenia:¹⁰

• Dożylne podanie płynów infuzyjnych
• Stosowanie odpowiednich leków sympatykomimetycznych

Bardzo istotne jest unikanie podawania adrenaliny i dopaminy, ponieważ stymulacja receptorów beta-adrenergicznych może paradoksalnie nasilić niedociśnienie z powodu blokady receptorów alfa-adrenergicznych wywołanej przez kwetiapinę.

Długoterminowe monitorowanie

Po przedawkowaniu kwetiapiny niezbędne jest utrzymanie ścisłej kontroli lekarskiej i monitorowanie stanu pacjenta aż do pełnego powrotu do zdrowia.¹¹ Należy pamiętać, że w przypadku preparatów o przedłużonym uwalnianiu powrót do stanu wyjściowego jest dłuższy niż po przedawkowaniu form o natychmiastowym uwalnianiu.