Wpływ kwetiapiny na płodność, ciążę i laktację

Symquel XR (kwetiapina) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnego podejścia w kontekście stosowania u kobiet w okresie reprodukcyjnym. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które personel medyczny powinien przekazać pacjentkom planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią.¹

Stosowanie kwetiapiny w okresie ciąży

Ocena bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny w okresie ciąży opiera się na umiarkowanej liczbie opublikowanych danych klinicznych. Dostępne dane obejmują informacje dotyczące 300-1000 przypadków ciąż, w których stosowano kwetiapinę. Dotychczasowe dane, w tym pojedyncze zgłoszenia oraz wyniki niektórych badań obserwacyjnych, nie wskazują jednoznacznie na zwiększone ryzyko wystąpienia wad rozwojowych u płodu związanych z ekspozycją na kwetiapinę. Należy jednak podkreślić, że dostępne dane nie pozwalają na sformułowanie ostatecznych wniosków dotyczących całkowitego bezpieczeństwa stosowania leku w ciąży.²

Pierwszy trymestr ciąży

W badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych wykazano toksyczny wpływ kwetiapiny na reprodukcję. Biorąc pod uwagę te dane oraz ograniczone informacje kliniczne, kwetiapinę można stosować w okresie ciąży wyłącznie wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu. Decyzja o włączeniu lub kontynuacji leczenia kwetiapiną w pierwszym trymestrze ciąży powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.³

Trzeci trymestr ciąży

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży. U noworodków, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym kwetiapinę) w ostatnim trymestrze ciąży, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia różnorodnych działań niepożądanych po porodzie. Obserwowane działania niepożądane obejmują głównie:⁴

• Objawy pozapiramidowe o różnym nasileniu i czasie trwania po porodzie
• Objawy odstawienia leku
• Zaburzenia neurologiczne manifestujące się jako:
  • Pobudzenie psychoruchowe
  • Zmiany napięcia mięśniowego (zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie)
  • Drżenie mięśniowe
• Zaburzenia fizjologiczne takie jak:
  • Senność
  • Niewydolność oddechowa
  • Trudności z karmieniem

Ze względu na ryzyko wystąpienia tych objawów, stan noworodków, których matki przyjmowały kwetiapinę w trzecim trymestrze ciąży, powinien być dokładnie monitorowany po porodzie. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne.⁵

Karmienie piersią

Dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są bardzo ograniczone, a dostępne informacje nie są jednoznaczne. Brak jest wiarygodnych danych klinicznych określających stężenie kwetiapiny w mleku matki po zastosowaniu dawek terapeutycznych oraz potencjalny wpływ tych stężeń na organizm dziecka karmionego piersią.⁶

W związku z powyższym, w przypadku konieczności stosowania kwetiapiny u kobiety karmiącej piersią, lekarz powinien przeprowadzić szczegółową analizę potencjalnych korzyści i ryzyka zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Należy rozważyć dwie możliwości:

1. Przerwanie karmienia piersią i kontynuacja leczenia kwetiapiną
2. Przerwanie leczenia kwetiapiną i kontynuacja karmienia piersią

Wybór jednej z powyższych opcji powinien być dokonany po dokładnej ocenie korzyści wynikających z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści wynikających z leczenia kwetiapiną dla matki.⁷

Wpływ na płodność

Dotychczas nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających bezpośredni wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi. Interpretując dostępne dane należy uwzględnić, że w badaniach przedklinicznych prowadzonych na szczurach obserwowano zaburzenia związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny. Należy jednak podkreślić, że wyników badań na modelach zwierzęcych nie można bezpośrednio ekstrapolować na ludzi, ze względu na istotne różnice międzygatunkowe.⁸

Pacjentki w wieku rozrodczym przyjmujące Symquel XR, które planują ciążę, powinny omówić to zagadnienie ze swoim lekarzem prowadzącym, aby ustalić optymalny plan terapeutyczny w kontekście planowanej ciąży.