Przedawkowanie
Actifed (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml

Przedawkowanie leku Actifed, zawierającego triprolidynę chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedrynę chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfan bromowodorek (10 mg/5 ml), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się zróżnicowanymi objawami toksycznymi wynikającymi z działania poszczególnych składników. Dekstrometorfan może wywoływać objawy od nudności i wymiotów po ciężkie stany, takie jak śpiączka, depresja oddechowa, drgawki, zespół serotoninowy oraz kardiotoksyczność. Pseudoefedryna, jako sympatykomimetyk, powoduje pobudzenie układu współczulnego, objawiające się m.in. tachykardią, nadciśnieniem, zaburzeniami rytmu serca, a także poważnymi powikłaniami, takimi jak przełom nadciśnieniowy, krwawienie wewnątrzczaszkowe czy zawał mięśnia sercowego. Triprolidyna natomiast indukuje zespół antycholinergiczny, objawiający się rozszerzeniem źrenic, suchością w jamie ustnej, zatrzymaniem moczu oraz zaburzeniami OUN, włącznie z psychozą, drgawkami i rzadko rabdomiolizą oraz niewydolnością nerek.

Przedawkowanie leku Actifed (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml, syrop

Przedawkowanie produktu leczniczego Actifed stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Lek zawiera trzy substancje czynne: triprolidyny chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedryny chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfanu bromowodorek (10 mg/5 ml), z których każda może wywoływać odmienne objawy toksyczne w przypadku przedawkowania.1

Objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania

Objawy przedawkowania leku Actifed są złożone i wynikają z działania trzech substancji czynnych. Ze względu na bezpieczeństwo pacjentów produkt należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.2

Przedawkowanie dekstrometorfanu

Dekstrometorfan w nadmiernych dawkach może powodować szereg objawów, od łagodnych do zagrażających życiu. Do najczęstszych reakcji toksycznych zaliczamy zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego.3

W przypadku znacznego przedawkowania dekstrometorfanu mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak śpiączka, depresja oddechowa oraz drgawki. Dodatkowo obserwuje się również: nadciśnienie, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, zaburzenia konwersyjne, różnego rodzaju omamy, nieporadność ruchową, obniżony poziom świadomości, dyzartrię, letarg, zespół serotoninowy, drżenie, zaburzenia źrenic (zarówno zwężenie jak i rozszerzenie) oraz zatrzymanie moczu.4

Przedawkowanie pseudoefedryny

Pseudoefedryna jako sympatykomimetyk w nadmiernych dawkach wywołuje przeważnie objawy pobudzenia układu współczulnego. Oprócz objawów żołądkowo-jelitowych (nudności, wymioty), przedawkowanie często manifestuje się zaburzeniami ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu sercowo-naczyniowego.5

Do poważnych powikłań przedawkowania pseudoefedryny należą: zaburzenia rytmu serca, przełom nadciśnieniowy, krwawienie wewnątrzczaszkowe, zawał mięśnia sercowego, psychoza, rabdomioliza, hipokaliemia oraz zawał niedokrwienny jelit. U dzieci przedawkowanie pseudoefedryny może paradoksalnie powodować senność.6

Przedawkowanie triprolidyny

Przedawkowanie triprolidyny, będącej lekiem przeciwhistaminowym, prowadzi przede wszystkim do zahamowania czynności ośrodkowego układu nerwowego oraz wystąpienia zespołu antycholinergicznego. Objawia się on rozszerzeniem źrenic, wypieki na twarzy, gorączką, suchością w jamie ustnej, zatrzymaniem moczu oraz osłabieniem odgłosów perystaltyki jelit.7

Dodatkowo może wystąpić tachykardia, zaburzenia ciśnienia tętniczego (niedociśnienie lub nadciśnienie), nudności, wymioty, pobudzenie, zmieszanie, omamy, psychoza, drgawki lub arytmie. W rzadkich przypadkach, szczególnie u pacjentów z przedłużającym się pobudzeniem, śpiączką lub napadami drgawkowymi, może dojść do rabdomiolizy i niewydolności nerek.8

Postępowanie po przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania leku Actifed niezbędne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego:9

  1. Zapewnienie wsparcia czynności oddechowych
  2. Zastosowanie leczenia przeciwdrgawkowego w razie potrzeby
  3. W uzasadnionych przypadkach wykonanie płukania żołądka
  4. Cewnikowanie pęcherza moczowego, jeśli jest to konieczne

Eliminację pseudoefedryny z organizmu można przyspieszyć poprzez podanie preparatów zakwaszających mocz lub zastosowanie dializy, jeśli jest to klinicznie uzasadnione.10

Postępowanie w przypadku przedawkowania dekstrometorfanu

W przypadku przedawkowania dekstrometorfanu postępowanie terapeutyczne zależy od stanu klinicznego pacjenta:11

  • U pacjentów bezobjawowych, którzy przyjęli nadmierną dawkę w ciągu poprzedniej godziny, można zastosować węgiel aktywny
  • U pacjentów z objawami uspokojenia lub śpiączki można rozważyć podanie naloksonu w dawkach stosowanych standardowo w leczeniu przedawkowania opioidów
  • W przypadku wystąpienia drgawek można zastosować benzodiazepiny
  • Jeśli dojdzie do hipertermii w przebiegu zespołu serotoninowego, wskazane jest podanie benzodiazepin oraz zewnętrzne ochładzanie ciała pacjenta

Wszystkie powyższe działania powinny być prowadzone w warunkach szpitalnych, pod ścisłym nadzorem medycznym.12

Objawy przedawkowania leku Actifed

Substancja czynna Objawy łagodne/umiarkowane Objawy ciężkie
Dekstrometorfan
(10 mg/5 ml)
  • Nudności i wymioty
  • Dystonia
  • Pobudzenie
  • Splątanie
  • Senność
  • Osłupienie
  • Oczopląs
  • Ataksja
  • Omamy wzrokowe
  • Wzmożona pobudliwość
  • Śpiączka
  • Depresja oddechowa
  • Drgawki
  • Kardiotoksyczność (tachykardia, wydłużenie QTc)
  • Psychoza toksyczna
  • Zespół serotoninowy
  • Niedokrwienne zapalenie okrężnicy
  • Zatrzymanie moczu
Pseudoefedryna
(30 mg/5 ml)
  • Nudności i wymioty
  • Pobudzenie OUN
  • Bezsenność
  • Drżenie
  • Rozszerzenie źrenic
  • Niepokój
  • Kołatanie serca
  • Tachykardia
  • Nadciśnienie
  • Senność (u dzieci)
  • Drgawki
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Przełom nadciśnieniowy
  • Krwawienie wewnątrzczaszkowe
  • Zawał mięśnia sercowego
  • Psychoza
  • Rabdomioliza
  • Hipokaliemia
  • Zawał niedokrwienny jelit
Triprolidyna
(1,25 mg/5 ml)
  • Zahamowanie czynności OUN
  • Nudności i wymioty
  • Pobudzenie
  • Zmieszanie
  • Tachykardia
  • Zaburzenia ciśnienia tętniczego
  • Zespół antycholinergiczny:
    • Rozszerzenie źrenic
    • Wypieki
    • Gorączka
    • Suchość w jamie ustnej
    • Zatrzymanie moczu
    • Osłabienie perystaltyki
  • Hipertermia
  • Omamy
  • Psychoza
  • Drgawki
  • Arytmie
  • Rabdomioliza (rzadko)
  • Niewydolność nerek (rzadko)

Natychmiastowa interwencja medyczna w przypadku przedawkowania leku Actifed jest niezbędna dla minimalizacji ryzyka poważnych powikłań. W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania należy skonsultować się z lekarzem, zadzwonić po pogotowie ratunkowe lub udać się do najbliższego oddziału ratunkowego.13

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl