Przedawkowanie
Scopolamine butylbromide Kalceks 20 mg/ml

Przedawkowanie hioscyny butylobromku (Scopolamine butylbromide Kalceks, 20 mg/ml) wywołuje zespół objawów antycholinergicznych wynikających z blokady receptorów muskarynowych układu przywspółczulnego. Klinicznie manifestuje się suchością błon śluzowych, tachykardią, rozszerzeniem źrenic, zaburzeniami widzenia, splątaniem, halucynacjami oraz powikłaniami okulistycznymi (mydriasis, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego), sercowo-naczyniowymi (tachykardia, arytmie, zmiany ciśnienia tętniczego), oddechowymi (depresja i paraliż oddechowy) oraz zaburzeniami układu moczowego (ostre zatrzymanie moczu). Diagnostyka i leczenie muszą być kompleksowe, obejmujące monitorowanie funkcji narządowych i szybkie wdrożenie terapii ukierunkowanej na odwrócenie blokady cholinergicznej.

Przedawkowanie hioscyny butylobromku

Przedawkowanie produktu leczniczego Scopolamine butylbromide Kalceks, zawierającego 20 mg/ml hioscyny butylobromku, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Preparat występuje w postaci przezroczystego, bezbarwnego lub prawie bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań, wolnego od widocznych cząstek, o pH od 3,7 do 5,5. 1

Manifestacja kliniczna przedawkowania

W przypadku przedawkowania hioscyny butylobromku obserwuje się zespół objawów antycholinergicznych, wynikających z blokady układu przywspółczulnego. Manifestacja kliniczna ma charakter wielonarządowy, co wymaga kompleksowego podejścia diagnostyczno-terapeutycznego. 2

Objawy przedawkowania Opis kliniczny Podstawa patofizjologiczna Postępowanie terapeutyczne
Objawy antycholinergiczne ogólne Suchość błon śluzowych, tachykardia, rozszerzenie źrenic, zaburzenia widzenia, niepokój, splątanie, halucynacje Blokada receptorów muskarynowych Leki parasympatykomimetyczne, leczenie objawowe
Powikłania okulistyczne Mydriasis, zaburzenia akomodacji, zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe Blokada przywspółczulna mięśni oka Natychmiastowa konsultacja okulistyczna, zwłaszcza u pacjentów z jaskrą
Powikłania sercowo-naczyniowe Tachykardia, zaburzenia rytmu serca, hipotensja lub hipertensja Utrata równowagi wegetatywnej z przewagą układu współczulnego Leczenie zgodnie ze standardowymi protokołami kardiologicznymi
Zaburzenia oddechowe Depresja oddechowa, niewydolność oddechowa, ryzyko paraliżu oddechowego Centralne działanie antycholinergiczne na ośrodek oddechowy Intubacja, wentylacja mechaniczna, monitorowanie gazometrii
Zaburzenia układu moczowego Zatrzymanie moczu, ostre zatrzymanie moczu Blokada przywspółczulna mięśni wypieracza pęcherza Cewnikowanie pęcherza moczowego, monitorowanie diurezy

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania hioscyny butylobromku wymaga kompleksowego podejścia, ukierunkowanego zarówno na odwrócenie efektów antycholinergicznych, jak i zapewnienie odpowiedniego wsparcia narządowego. Kluczowe znaczenie ma szybka interwencja terapeutyczna. 3

Farmakoterapia przedawkowania

Podstawowym elementem farmakoterapii w przedawkowaniu hioscyny butylobromku jest zastosowanie leków parasympatykomimetycznych (cholinomimetycznych), które poprzez aktywację układu przywspółczulnego przeciwdziałają objawom blokady cholinergicznej. Leki te przywracają równowagę autonomiczną i zmniejszają nasilenie objawów antycholinergicznych. 4

Postępowanie w powikłaniach narządowych

W zależności od dominujących objawów przedawkowania, należy wdrożyć odpowiednie postępowanie ukierunkowane na zajęte układy:

  • Powikłania okulistyczne – w przypadku pacjentów z jaskrą lub nasilonymi objawami ocznymi, wymagana jest natychmiastowa konsultacja okulistyczna. Podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego i wymaga szybkiej interwencji. 5
  • Powikłania sercowo-naczyniowe – tachykardia, zaburzenia rytmu serca oraz zmiany ciśnienia tętniczego wymagają monitorowania i leczenia zgodnie ze standardowymi protokołami kardiologicznymi. Konieczne może być zastosowanie leków przeciwarytmicznych, płynoterapii lub wazopresorów. 6
  • Niewydolność oddechowa – w przypadku rozwoju paraliżu oddechowego lub istotnej depresji oddechowej wskazane jest zabezpieczenie dróg oddechowych poprzez intubację oraz wdrożenie sztucznej wentylacji. Konieczne jest monitorowanie parametrów oddechowych oraz gazometrii. 7
  • Zatrzymanie moczu – w przypadku rozwoju ostrego zatrzymania moczu, konieczne jest cewnikowanie pęcherza moczowego i monitorowanie diurezy. Należy zwrócić uwagę na ryzyko rozszerzenia moczowodów i wpływu na górne drogi moczowe. 8

Leczenie wspomagające

Poza specyficznym postępowaniem ukierunkowanym na odwrócenie działania antycholinergicznego oraz leczenie powikłań narządowych, istotne znaczenie ma wdrożenie odpowiednich środków wspomagających. Obejmują one: monitorowanie parametrów życiowych, równowagi wodno-elektrolitowej, funkcji nerek i wątroby, zapewnienie odpowiedniego nawodnienia oraz wsparcie metaboliczne. 9

Optymalne postępowanie w przedawkowaniu hioscyny butylobromku wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego stan kliniczny pacjenta, współistniejące choroby i ryzyko powikłań. Hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii może być konieczna w przypadkach ciężkiego przedawkowania lub wystąpienia poważnych powikłań narządowych. 10

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl