Właściwości farmakokinetyczne
Scopolamine butylbromide Kalceks 20 mg/ml

Hioscyna butylobromek, zawarta w preparacie Scopolamine butylbromide Kalceks w stężeniu 20 mg/ml do wstrzykiwań, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i dystrybucją do tkanek po podaniu dożylnym. Początkowy okres półtrwania dystrybucji (t½α) wynosi 4 minuty, a późniejszy (t½β) 29 minut, przy objętości dystrybucji (Vss) około 128 litrów (1,7 l/kg). Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (4,4%) i nie przenika przez barierę krew-mózg u zwierząt, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych ośrodkowych. Hioscyna butylobromek wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów muskarynowych i nikotynowych, co tłumaczy jej działanie spazmolityczne w obrębie mięśni gładkich jamy brzusznej i miednicy oraz zwojów śródściennych.

Właściwości farmakokinetyczne hioscyny butylobromku

Hioscyna butylobromek (skopolamina butylobromek) to substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Scopolamine butylbromide Kalceks w stężeniu 20 mg/ml roztworu do wstrzykiwań. Właściwości farmakokinetyczne tego leku obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji z organizmu, co ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia jego działania terapeutycznego.1

Wchłanianie i dystrybucja leku w organizmie

Po podaniu dożylnym hioscyna butylobromek charakteryzuje się niezwykle szybką dystrybucją do tkanek. Fazę tę charakteryzują dwa okresy półtrwania: początkowy (t½α) wynoszący zaledwie 4 minuty, oraz późniejszy (t½β) trwający 29 minut. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vss) wynosi 128 litrów, co odpowiada około 1,7 l/kg masy ciała. Tak duża objętość dystrybucji wskazuje na znaczne przenikanie leku do tkanek pozanaczyniowych.2

Ze względu na wysokie powinowactwo hioscyny butylobromku do receptorów muskarynowych i nikotynowych, lek ten dystrybuowany jest przede wszystkim w komórkach mięśniowych okolicy brzucha i miednicy oraz w zwojach śródściennych narządów jamy brzusznej, co bezpośrednio wyjaśnia jego działanie spazmolityczne w tych obszarach. Istotną właściwością hioscyny butylobromku jest stosunkowo niskie wiązanie z białkami osocza, które wynosi zaledwie około 4,4%.3

Na podstawie badań przeprowadzonych na zwierzętach stwierdzono, że hioscyna butylobromek nie przenika przez barierę krew-mózg, co jest korzystne z punktu widzenia profilu bezpieczeństwa leku, ponieważ ogranicza to możliwość wystąpienia centralnych działań niepożądanych. Należy jednak podkreślić, że brak jest dostępnych danych klinicznych potwierdzających to zjawisko u ludzi.4

Metabolizm i eliminacja leku z organizmu

Główny szlak metaboliczny hioscyny butylobromku opiera się na hydrolizie wiązania estrowego. Terminalny okres półtrwania leku wynosi około 5 godzin, co determinuje czas utrzymywania się jego działania terapeutycznego. Całkowity klirens hioscyny butylobromku osiąga wartość 1,2 l/min, co świadczy o stosunkowo szybkim usuwaniu leku z organizmu.5

Po wstrzyknięciu dożylnym hioscyny butylobromku obserwuje się dwutorową drogę eliminacji leku:

  • Od 42% do 61% podanej dawki jest wydalane z moczem, przy czym około 50% całkowitej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej6
  • Od 28,3% do 37% podanej dawki jest wydalane z kałem7

Warto zaznaczyć, że metabolity hioscyny butylobromku wydalane przez nerki wykazują słabe powinowactwo do receptorów muskarynowych. Z tego powodu uważa się, że metabolity te nie mają istotnego wpływu na działanie farmakologiczne substancji macierzystej. Ta właściwość jest istotna z klinicznego punktu widzenia, ponieważ oznacza, że działanie terapeutyczne zależy głównie od stężenia niezmienionej postaci leku.8

Parametr farmakokinetyczny Wartość
Początkowy okres półtrwania dystrybucji (t½α) 4 minuty
Późny okres półtrwania dystrybucji (t½β) 29 minut
Objętość dystrybucji (Vss) 128 l (około 1,7 l/kg)
Wiązanie z białkami osocza około 4,4%
Terminalny okres półtrwania około 5 godzin
Całkowity klirens 1,2 l/min
Wydalanie z moczem 42-61% dawki
Wydalanie z kałem 28,3-37% dawki
Wydalanie w postaci niezmienionej (w moczu) około 50% dawki
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl