Przedawkowanie leku kwetiapina

Przedawkowanie kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, takiej jak Kventiax SR, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Przypadki przedawkowania charakteryzują się specyficzną dynamiką objawów i wymagają szczególnego podejścia terapeutycznego, zwłaszcza w porównaniu z formą o natychmiastowym uwalnianiu.¹

Objawy przedawkowania

Kliniczna manifestacja przedawkowania kwetiapiny wynika głównie z nasilenia jej znanych działań farmakologicznych. Do najczęściej obserwowanych objawów należą: senność, uspokojenie, tachykardia, niedociśnienie oraz objawy wynikające z działania przeciwcholinergicznego.²

W przypadku formulacji o przedłużonym uwalnianiu (Kventiax SR) charakterystyczny jest opóźniony czas wystąpienia maksymalnej sedacji i szczytowej częstości akcji serca w porównaniu z formą o natychmiastowym uwalnianiu. Co istotne, również czas powrotu do zdrowia jest wydłużony.³

Poważne powikłania przedawkowania obejmują: wydłużenie odstępu QT, drgawki, stan padaczkowy, rozpad mięśni prążkowanych, niewydolność oddechową, zatrzymanie moczu, splątanie, majaczenie, pobudzenie psychiczne, śpiączkę, a w skrajnych przypadkach – zgon. Należy zaznaczyć, że pacjenci z wcześniej istniejącymi ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego charakteryzują się podwyższonym ryzykiem wystąpienia poważnych skutków przedawkowania.⁴

Specyfika przedawkowania preparatów o przedłużonym uwalnianiu

W przypadku przedawkowania kwetiapiny w formie o przedłużonym uwalnianiu jak Kventiax SR, należy zwrócić uwagę na ryzyko tworzenia się bezoarów w żołądku. Są to nierozpuszczalne masy leku, które mogą przedłużać ekspozycję na substancję czynną i nasilać objawy toksyczności. Bezoary powstałe po przedawkowaniu kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu charakteryzują się gumowatą, lepką konsystencją.⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Dla kwetiapiny nie istnieje specyficzne antidotum. W przypadkach ciężkiego przedawkowania niezbędne jest leczenie w warunkach oddziału intensywnej terapii, ze szczególnym uwzględnieniem:⁶

• Utrzymania drożności dróg oddechowych – kluczowe w zapobieganiu aspiracji i zapewnieniu odpowiedniego natlenienia
• Zapewnienia odpowiedniej ilości tlenu i wentylacji – szczególnie istotne ze względu na ryzyko niewydolności oddechowej
• Monitorowania i podtrzymywania czynności układu krążenia – ciągła obserwacja parametrów hemodynamicznych i EKG

W przypadku podejrzenia ciężkiego przedawkowania, w celu zmniejszenia wchłaniania leku można rozważyć:⁷

• Płukanie żołądka – najskuteczniejsze gdy wykonane w ciągu pierwszej godziny od zażycia leku, jednak należy pamiętać, że rutynowe płukanie żołądka może być nieskuteczne w przypadku już utworzonych bezoarów
• Podanie węgla aktywowanego – w celu adsorpcji niewchłoniętego jeszcze leku
• Endoskopowe usunięcie bezoarów – w przypadkach potwierdzenia ich obecności metodami diagnostyki obrazowej⁸

W leczeniu niedociśnienia tętniczego opornego na standardową terapię należy stosować odpowiednie procedury, takie jak dożylne podawanie płynów i/lub leków sympatykomimetycznych. Istotne jest unikanie stosowania epinefryny i dopaminy, ponieważ pobudzenie receptorów beta-adrenergicznych może paradoksalnie pogłębić niedociśnienie w warunkach wywołanej przez kwetiapinę blokady receptorów alfa-adrenergicznych.⁹

W przypadku pacjentów z zespołem majaczeniowym, pobudzeniem i ewidentnym zespołem antycholinergicznym można rozważyć zastosowanie fizostygminy w dawce 1-2 mg pod ciągłym monitorowaniem EKG. Należy jednak podkreślić, że nie jest to leczenie standardowe ze względu na potencjalny negatywny wpływ na przewodnictwo wewnątrzsercowe. Fizostygmina jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca, blokiem serca (dowolnego stopnia) lub poszerzeniem zespołu QRS.¹⁰

Pacjent po przedawkowaniu kwetiapiny wymaga ścisłego nadzoru medycznego aż do całkowitego ustąpienia objawów i stabilizacji stanu klinicznego.¹¹

Tabela objawów przedawkowania

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu powinno być szczególnie wnikliwe i wydłużone w czasie, ze względu na opóźnione osiąganie maksymalnego stężenia leku oraz dłuższy czas powrotu do zdrowia w porównaniu z formami o natychmiastowym uwalnianiu.¹²